品读经典 · 传承文明

花门行

杨维桢

大唐宇宙非金瓯,黄头奚儿蟆作虬。dà táng yǔ zhòu fēi jīn ōu,huáng tóu xī ér má zuò qiú。 跳梁河陇翻九土,惊呼夜半呼延秋。tiào liáng hé lǒng fān jiǔ tǔ,jīng hū yè bàn hū yán qiū。 朔方健儿袖双手,战马伤春舞杨柳。shuò fāng jiàn ér xiù shuāng shǒu,zhàn mǎ shāng chūn wǔ yáng liǔ。 当时天骄不借兵,渭阙黄旗仆来久。dāng shí tiān jiāo bù jiè bīng,wèi quē huáng qí pū lái jiǔ。 快哉健鹘随手招,渡河万匹疾如猋。kuài zāi jiàn gǔ suí shǒu zhāo,dù hé wàn pǐ jí rú biāo。 白羽若月筋簳骄,弯弓仰天落胡旄。bái yǔ ruò yuè jīn gǎn jiāo,wān gōng yǎng tiān luò hú máo。 吁嗟健鹘有如许,邀我索花固其所。xū jiē jiàn gǔ yǒu rú xǔ,yāo wǒ suǒ huā gù qí suǒ。 明年西下崆峒兵,壮士重忧折天柱。míng nián xī xià kōng dòng bīng,zhuàng shì zhòng yōu zhé tiān zhù。 折天柱,唐无人,引狼殪虎狼非麟。zhé tiān zhù,táng wú rén,yǐn láng yì hǔ láng fēi lín。 空令汉女嫁非匹,穹庐夜夜愁寒云。kōng lìng hàn nǚ jià fēi pǐ,qióng lú yè yè chóu hán yún。

小游仙二十首其一十七

杨维桢

青旄节卫翠云拼,按部东行过赤城。qīng máo jié wèi cuì yún pīn,àn bù dōng xíng guò chì chéng。 天家令急不敢住,折得七花归饭龙。tiān jiā lìng jí bù gǎn zhù,zhé dé qī huā guī fàn lóng。

五湖宅诗

杨维桢

太虚兮吾序,八荒兮吾隅。tài xū xī wú xù,bā huāng xī wú yú。 居丹台之广居兮,吾不知宅之所如!jū dān tái zhī guǎng jū xī,wú bù zhī zhái zhī suǒ rú!

题王粲登楼图

杨维桢

临洮水涸铜人毁,西园青青草千里。lín táo shuǐ hé tóng rén huǐ,xī yuán qīng qīng cǎo qiān lǐ。 秦川公子走乱离,瘦马疲童面如鬼。qín chuān gōng zi zǒu luàn lí,shòu mǎ pí tóng miàn rú guǐ。 俊君威名跨海南,虎视走鹿何眈眈。jùn jūn wēi míng kuà hǎi nán,hǔ shì zǒu lù hé dān dān。 可怜膝下尽豚犬,谁复大厦收楩楠?kě lián xī xià jǐn tún quǎn,shuí fù dà shà shōu pián nán? 落月楼头髀空拊,目断神州隔风雨。luò yuè lóu tóu bì kōng fǔ,mù duàn shén zhōu gé fēng yǔ。 平生不识大耳公,座上客归丞相府。píng shēng bù shí dà ěr gōng,zuò shàng kè guī chéng xiāng fǔ。 春深铜雀眼中蒿,揽涕尚复思登高。chūn shēn tóng què yǎn zhōng hāo,lǎn tì shàng fù sī dēng gāo。 江山破碎非旧土,版图何日还金刀。jiāng shān pò suì fēi jiù tǔ,bǎn tú hé rì hái jīn dāo。 荆台高楼已荆棘,丹青写赋工何益。jīng tái gāo lóu yǐ jīng jí,dān qīng xiě fù gōng hé yì。 君不见袁家有客能骂贼,将军头风重草檄。jūn bù jiàn yuán jiā yǒu kè néng mà zéi,jiāng jūn tóu fēng zhòng cǎo xí。

孔北海

杨维桢

孔北海,辟一隅。kǒng běi hǎi,pì yī yú。 座客日高谈,论未闻,谈庙谟。zuò kè rì gāo tán,lùn wèi wén,tán miào mó。 弥生本独士,罪书空累予。mí shēng běn dú shì,zuì shū kōng lèi yǔ。 在生承祖亦清俊,献策未为疏。zài shēng chéng zǔ yì qīng jùn,xiàn cè wèi wèi shū。 言不听,何取诛?孔北海,儒亦迂。yán bù tīng,hé qǔ zhū?kǒng běi hǎi,rú yì yū。 郑玄何取尊乡闾,妻孥已属青州牧,流矢几前犹读书。zhèng xuán hé qǔ zūn xiāng lǘ,qī nú yǐ shǔ qīng zhōu mù,liú shǐ jǐ qián yóu dú shū。

方丈室辞

杨维桢

东万山之罗络兮,恒赤城之盘纡。dōng wàn shān zhī luó luò xī,héng chì chéng zhī pán yū。 琼台方古郁以出没兮,聚仙佛之所庐。qióng tái fāng gǔ yù yǐ chū méi xī,jù xiān fú zhī suǒ lú。 东海之嵬岸兮,架金梁之凌虚。dōng hǎi zhī wéi àn xī,jià jīn liáng zhī líng xū。 裒灵修之播迁兮,来仙伯以导舆。póu líng xiū zhī bō qiān xī,lái xiān bó yǐ dǎo yú。 赤子兮如鱼,纷望思兮鼎湖。chì zi xī rú yú,fēn wàng sī xī dǐng hú。 嗟山川其如昨兮,眇风景其愁予。jiē shān chuān qí rú zuó xī,miǎo fēng jǐng qí chóu yǔ。 望海屋兮渠渠,挽飞飙兮以为车。wàng hǎi wū xī qú qú,wǎn fēi biāo xī yǐ wèi chē。 上下风雨兮出入太初,下视弱水兮黄尘满区。shàng xià fēng yǔ xī chū rù tài chū,xià shì ruò shuǐ xī huáng chén mǎn qū。 仙耶释耶?吾不知何谁兮,羌从汝兮归诸。xiān yé shì yé?wú bù zhī hé shuí xī,qiāng cóng rǔ xī guī zhū。

木斋诗

杨维桢

七日混沌离,穿凿争七窍。qī rì hùn dùn lí,chuān záo zhēng qī qiào。 硕果一失仁,百体俱弗肖。shuò guǒ yī shī rén,bǎi tǐ jù fú xiào。 巧诈日横生,售朴至深溺。qiǎo zhà rì héng shēng,shòu pǔ zhì shēn nì。 圣人忧世心,世变若愿燎。shèng rén yōu shì xīn,shì biàn ruò yuàn liáo。 安得至木资?与世作津桥。ān dé zhì mù zī?yǔ shì zuò jīn qiáo。 学斋取木名,众巧不同调。xué zhāi qǔ mù míng,zhòng qiǎo bù tóng diào。 回愚与参鲁,入室得道要。huí yú yǔ cān lǔ,rù shì dé dào yào。 岂是灰槁人,灭心比灭爝。qǐ shì huī gǎo rén,miè xīn bǐ miè jué。 君看记须鸡,人方诋不鹞。jūn kàn jì xū jī,rén fāng dǐ bù yào。

梁父吟

杨维桢

步出齐城门,上陟独乐峰。bù chū qí chéng mén,shàng zhì dú lè fēng。 梁父昂雉堞,荡阴夷鬣封。liáng fù áng zhì dié,dàng yīn yí liè fēng。 齐国杀三士,杵臼不能雄。qí guó shā sān shì,chǔ jiù bù néng xióng。 所以《梁父吟》,感叹长笑翁。suǒ yǐ liáng fù yín,gǎn tàn zhǎng xiào wēng。 吁嗟长笑翁,相汉起伏龙。xū jiē zhǎng xiào wēng,xiāng hàn qǐ fú lóng。 关张比疆冶,将相俱和同。guān zhāng bǐ jiāng yě,jiāng xiāng jù hé tóng。 上帝弃炎祚,将星堕营中。shàng dì qì yán zuò,jiāng xīng duò yíng zhōng。 抱膝和《梁父》,《梁父》生悲风。bào xī hé liáng fù,liáng fù shēng bēi fēng。

王孝子祥

杨维桢

王孝子,魏三公。wáng xiào zi,wèi sān gōng。 雀入幕,鲤入冰。què rù mù,lǐ rù bīng。 孝子可移臣子忠,而况三老北面天子尊辟雍。xiào zi kě yí chén zi zhōng,ér kuàng sān lǎo běi miàn tiān zi zūn pì yōng。 何司徒,荀仆射,九锡王前相率拜。hé sī tú,xún pū shè,jiǔ xī wáng qián xiāng lǜ bài。 孝子龙钟亦长揖,爵级同升在三太。xiào zi lóng zhōng yì zhǎng yī,jué jí tóng shēng zài sān tài。 三太何足尊,不若犍为李孝孙。sān tài hé zú zūn,bù ruò jiān wèi lǐ xiào sūn。

孔巢父

杨维桢

孔巢父,竹溪流。kǒng cháo fù,zhú xī liú。 竹溪之水可饮牛,胡为去干肉食谋。zhú xī zhī shuǐ kě yǐn niú,hú wèi qù gàn ròu shí móu。 孔巢父,盍归来?河北虎幸毙,河中虎方威。kǒng cháo fù,hé guī lái?hé běi hǔ xìng bì,hé zhōng hǔ fāng wēi。 孔巢父,不归去。kǒng cháo fù,bù guī qù。 十年东海迷烟雾,钓竿空负珊瑚树。shí nián dōng hǎi mí yān wù,diào gān kōng fù shān hú shù。

东阿所诗

杨维桢

问君读书所,我所在东阿。wèn jūn dú shū suǒ,wǒ suǒ zài dōng ā。 东阿何所有?水竹荫陂池。dōng ā hé suǒ yǒu?shuǐ zhú yīn bēi chí。 莺羽飞隼雉,长颈鸣家鹅。yīng yǔ fēi sǔn zhì,zhǎng jǐng míng jiā é。 离离原上瓞,濯濯池中荷。lí lí yuán shàng dié,zhuó zhuó chí zhōng hé。 桃源在人世,岂必阳山阿。táo yuán zài rén shì,qǐ bì yáng shān ā。 今日有良会,同志式相过。jīn rì yǒu liáng huì,tóng zhì shì xiāng guò。 撷我园中蔬,具酒旨且多。xié wǒ yuán zhōng shū,jù jiǔ zhǐ qiě duō。 请君考吾磐,和我轩中歌。qǐng jūn kǎo wú pán,hé wǒ xuān zhōng gē。

警枕词

杨维桢

不睡龙,醒复醒,珊瑚圆木摇金铃。bù shuì lóng,xǐng fù xǐng,shān hú yuán mù yáo jīn líng。 五花宝簟芙蓉屏,铜盘雪粉香浅清。wǔ huā bǎo diàn fú róng píng,tóng pán xuě fěn xiāng qiǎn qīng。 楼墙铜弹飞霹雳,夜半更奴起辟易。lóu qiáng tóng dàn fēi pī lì,yè bàn gèng nú qǐ pì yì。 圆木功,无与敌。yuán mù gōng,wú yǔ dí。 吴越封疆平地辟,四世三王安衽席。wú yuè fēng jiāng píng dì pì,sì shì sān wáng ān rèn xí。

击球使

杨维桢

击球场,开选秋,临轩天子为状头。jī qiú chǎng,kāi xuǎn qiū,lín xuān tiān zi wèi zhuàng tóu。 许州敬瑄在榜眼,授官西川第一筹。xǔ zhōu jìng xuān zài bǎng yǎn,shòu guān xī chuān dì yī chóu。 考官惜无石老忧,下第愁杀杨罗牛。kǎo guān xī wú shí lǎo yōu,xià dì chóu shā yáng luó niú。

三阁图

杨维桢

金陵新阁空中起,虎踞龙蟠凤双掎。jīn líng xīn gé kōng zhōng qǐ,hǔ jù lóng pán fèng shuāng jǐ。 沈檀雕柱阚玉螭,丽华吹笙彩云里。shěn tán diāo zhù hǎn yù chī,lì huá chuī shēng cǎi yún lǐ。 水晶帘空滤明月,三十六宫白于水。shuǐ jīng lián kōng lǜ míng yuè,sān shí liù gōng bái yú shuǐ。 红尘巴马四百秋,五城步障五花毬。hóng chén bā mǎ sì bǎi qiū,wǔ chéng bù zhàng wǔ huā qiú。 彩缯山头盖宫殿,山前十二银潢流。cǎi zēng shān tóu gài gōng diàn,shān qián shí èr yín huáng liú。 健娥五百曳锦缆,金莲吐影上下金银州。jiàn é wǔ bǎi yè jǐn lǎn,jīn lián tǔ yǐng shàng xià jīn yín zhōu。 二三狎客混歌舞,中有酒悲泪如雨。èr sān xiá kè hùn gē wǔ,zhōng yǒu jiǔ bēi lèi rú yǔ。 嘉州讽谏三阁图,秦川别幸千花株。jiā zhōu fěng jiàn sān gé tú,qín chuān bié xìng qiān huā zhū。 回鹃队,鸦群呼,夜半卷土昌泸渝。huí juān duì,yā qún hū,yè bàn juǎn tǔ chāng lú yú。 黄茅缚髻口衔璧,草降表,王中书。huáng máo fù jì kǒu xián bì,cǎo jiàng biǎo,wáng zhōng shū。 呜呼,《玉树》声中作唐虏,门外崇韬是擒虎。wū hū,yù shù shēng zhōng zuò táng lǔ,mén wài chóng tāo shì qín hǔ。

半云轩诗

杨维桢

我有山中屋,与云相伴之。wǒ yǒu shān zhōng wū,yǔ yún xiāng bàn zhī。 云去何所去?云归何所归?yún qù hé suǒ qù?yún guī hé suǒ guī? 云静我心住,云动我意飞。yún jìng wǒ xīn zhù,yún dòng wǒ yì fēi。 一动与一静,阴阳互根依。yī dòng yǔ yī jìng,yīn yáng hù gēn yī。 是为古心法,我儒不能非。shì wèi gǔ xīn fǎ,wǒ rú bù néng fēi。

押国宝使

杨维桢

杨仆射,相天子,对泣妻儿不知止。yáng pū shè,xiāng tiān zi,duì qì qī ér bù zhī zhǐ。 砀山之贼着柘黄,金祥殿前送国玺。dàng shān zhī zéi zhe zhè huáng,jīn xiáng diàn qián sòng guó xǐ。 岂不闻谢家傲吏生清风,解玺肯为齐侍中?qǐ bù wén xiè jiā ào lì shēng qīng fēng,jiě xǐ kěn wèi qí shì zhōng?

杭州龙翔宫重建辞

杨维桢

五马渡江一马龙,东邸观阙森开张。wǔ mǎ dù jiāng yī mǎ lóng,dōng dǐ guān quē sēn kāi zhāng。 穆将祀余感生皇,渡以瞟怒威灵仰。mù jiāng sì yú gǎn shēng huáng,dù yǐ piǎo nù wēi líng yǎng。 十一景纬生寒芒,天人南下南斗傍。shí yī jǐng wěi shēng hán máng,tiān rén nán xià nán dòu bàng。 朝与龙飞暮龙翔,翠蓬三度黄尘扬。cháo yǔ lóng fēi mù lóng xiáng,cuì péng sān dù huáng chén yáng。 灵宫特立天中央,湖眉海眼东西望。líng gōng tè lì tiān zhōng yāng,hú méi hǎi yǎn dōng xī wàng。 地柱不顷天乳长,黄须仙伯古冠裳。dì zhù bù qǐng tiān rǔ zhǎng,huáng xū xiān bó gǔ guān shang。 龙脑宝藏声琅琅,上清净扫赤尾蜉。lóng nǎo bǎo cáng shēng láng láng,shàng qīng jìng sǎo chì wěi fú。 六龙在天天下昌,山君海孤纷来王。liù lóng zài tiān tiān xià chāng,shān jūn hǎi gū fēn lái wáng。 南极上寿日重光。nán jí shàng shòu rì zhòng guāng。

松月轩

杨维桢

丈人爱青松,手植西门内。zhàng rén ài qīng sōng,shǒu zhí xī mén nèi。 风声度玉笙,林影翻朱鹭。fēng shēng dù yù shēng,lín yǐng fān zhū lù。 仙鬼夜读骚,衣客秋吟句。xiān guǐ yè dú sāo,yī kè qiū yín jù。 丈人燕坐余,海月生东树。zhàng rén yàn zuò yú,hǎi yuè shēng dōng shù。

老客妇谣

杨维桢

老客妇,老客妇,行年七十又一九。lǎo kè fù,lǎo kè fù,xíng nián qī shí yòu yī jiǔ。 少年嫁夫甚分明,夫死犹存旧箕帚。shǎo nián jià fū shén fēn míng,fū sǐ yóu cún jiù jī zhǒu。 南山阿妹北山姨,劝我再嫁我力辞。nán shān ā mèi běi shān yí,quàn wǒ zài jià wǒ lì cí。 涉江采莲,上山采蘼。shè jiāng cǎi lián,shàng shān cǎi mí。 采莲采蘼,可以疗饥。cǎi lián cǎi mí,kě yǐ liáo jī。 夜来道过娼门首,娼门萧然惊老丑。yè lái dào guò chāng mén shǒu,chāng mén xiāo rán jīng lǎo chǒu。 老丑自有能养身,万两黄金在纤手。lǎo chǒu zì yǒu néng yǎng shēn,wàn liǎng huáng jīn zài xiān shǒu。 上天织得云锦章,绣成愿补舜衣裳。shàng tiān zhī dé yún jǐn zhāng,xiù chéng yuàn bǔ shùn yī shang。 舜衣裳,为妾佩,古意扬清光,辨妾不是邯郸娼。shùn yī shang,wèi qiè pèi,gǔ yì yáng qīng guāng,biàn qiè bù shì hán dān chāng。

青虫

杨维桢

青衣虫,平生读书孝与忠,天子赐第蓬莱宫。qīng yī chóng,píng shēng dú shū xiào yǔ zhōng,tiān zi cì dì péng lái gōng。 东归执笔琼台阙,劝进天平犯天戎。dōng guī zhí bǐ qióng tái quē,quàn jìn tiān píng fàn tiān róng。 青衣虫,献策海岛计亦穷,刘家军师邮汝容。qīng yī chóng,xiàn cè hǎi dǎo jì yì qióng,liú jiā jūn shī yóu rǔ róng。 青衣虫,悔不为白头蠹老死文字中。qīng yī chóng,huǐ bù wèi bái tóu dù lǎo sǐ wén zì zhōng。