品读经典 · 传承文明

邯郸美人

杨维桢

裙翻柳脚垂青空,水花吹乱秋芙蓉,须臾气喘如渴虹。qún fān liǔ jiǎo chuí qīng kōng,shuǐ huā chuī luàn qiū fú róng,xū yú qì chuǎn rú kě hóng。 如渴虹,索银瘿,转辘轳,饮金井。rú kě hóng,suǒ yín yǐng,zhuǎn lù lú,yǐn jīn jǐng。

龙王嫁女词

杨维桢

小龙啼春大龙恼,海田雨落成沙炮。xiǎo lóng tí chūn dà lóng nǎo,hǎi tián yǔ luò chéng shā pào。 天吴擘山成海道,鳞车鱼马纷来到。tiān wú bāi shān chéng hǎi dào,lín chē yú mǎ fēn lái dào。 鸣鞘声隐佩锵琅,璚姬玉女桃花妆。míng qiào shēng yǐn pèi qiāng láng,qióng jī yù nǚ táo huā zhuāng。 贝宫美人笄十八,新嫁南山白石郎。bèi gōng měi rén jī shí bā,xīn jià nán shān bái shí láng。 西来态盈庆春婿,结子蟠桃不论岁。xī lái tài yíng qìng chūn xù,jié zi pán táo bù lùn suì。 秋深寄字湖龙姑,兰香庙下一双鱼。qiū shēn jì zì hú lóng gū,lán xiāng miào xià yī shuāng yú。

修月匠歌

杨维桢

天公弄丸七宝钿,脆如琉璃拆如线。tiān gōng nòng wán qī bǎo diàn,cuì rú liú lí chāi rú xiàn。 月中斤人八万户,敕赐仙厨琼屑饭。yuè zhōng jīn rén bā wàn hù,chì cì xiān chú qióng xiè fàn。 什什伍伍入杳冥,妙手持天轻欲旋。shén shén wǔ wǔ rù yǎo míng,miào shǒu chí tiān qīng yù xuán。 千斤宝斧运化钧,混沌皮开精魄见。qiān jīn bǎo fǔ yùn huà jūn,hùn dùn pí kāi jīng pò jiàn。 羿家奔娥太轻脱,须臾蹋破莲花瓣。yì jiā bēn é tài qīng tuō,xū yú tà pò lián huā bàn。 十二山河影碎中,轮郭重完冰一片。shí èr shān hé yǐng suì zhōng,lún guō zhòng wán bīng yī piàn。 缥缈长悬玉臼飞,坚牢永结妖蟆患。piāo miǎo zhǎng xuán yù jiù fēi,jiān láo yǒng jié yāo má huàn。 封辞何用虮虱臣,功成万古蒙天眷。fēng cí hé yòng jǐ shī chén,gōng chéng wàn gǔ méng tiān juàn。 一归兰路不知年,兔子花开三万遍。yī guī lán lù bù zhī nián,tù zi huā kāi sān wàn biàn。

五湖游

杨维桢

鸱夷湖上水仙舟,舟中仙人十二楼。chī yí hú shàng shuǐ xiān zhōu,zhōu zhōng xiān rén shí èr lóu。 桃花春水连天浮,七十二黛吹落天外如青沤。táo huā chūn shuǐ lián tiān fú,qī shí èr dài chuī luò tiān wài rú qīng ōu。 道人谪世三千秋,手把一枝青玉虬。dào rén zhé shì sān qiān qiū,shǒu bǎ yī zhī qīng yù qiú。 东扶海日红桑樛,海风约住吴王洲。dōng fú hǎi rì hóng sāng jiū,hǎi fēng yuē zhù wú wáng zhōu。 吴王洲前校水战,水犀十万如浮鸥。wú wáng zhōu qián xiào shuǐ zhàn,shuǐ xī shí wàn rú fú ōu。 水声一夜入台沼,麋鹿已无台上游。shuǐ shēng yī yè rù tái zhǎo,mí lù yǐ wú tái shàng yóu。 歌吴歈,舞吴钩,招鸱夷兮狎阳侯。gē wú yú,wǔ wú gōu,zhāo chī yí xī xiá yáng hóu。 楼船不须到蓬丘,西施郑旦坐两头。lóu chuán bù xū dào péng qiū,xī shī zhèng dàn zuò liǎng tóu。 道人卧舟吹铁笛,仰看青天天倒流。dào rén wò zhōu chuī tiě dí,yǎng kàn qīng tiān tiān dào liú。 商老人,橘几弈,东方生,桃几偷。shāng lǎo rén,jú jǐ yì,dōng fāng shēng,táo jǐ tōu。 精卫塞海成瓯窭,海荡邙山漂髑髅,胡为不饮成春愁。jīng wèi sāi hǎi chéng ōu jù,hǎi dàng máng shān piāo dú lóu,hú wèi bù yǐn chéng chūn chóu。

苕山水歌

杨维桢

苕山如画云,苕水如篆文。sháo shān rú huà yún,sháo shuǐ rú zhuàn wén。 使君画船山水里,荡漾朝晖与夕曛。shǐ jūn huà chuán shān shuǐ lǐ,dàng yàng cháo huī yǔ xī xūn。 中流棹歌惊水鸭,捷如竞渡千人军。zhōng liú zhào gē jīng shuǐ yā,jié rú jìng dù qiān rén jūn。 渡头刘阮郎,清唱烟中闻。dù tóu liú ruǎn láng,qīng chàng yān zhōng wén。 为设胡麻饭,招手越罗鼢。wèi shè hú má fàn,zhāo shǒu yuè luó fén。 既到车山口,还过?水濆。jì dào chē shān kǒu,hái guò è shuǐ fén。 东盛㘰前折杨柳,西庄漾下纫香芹。dōng shèng zhēn qián zhé yáng liǔ,xī zhuāng yàng xià rèn xiāng qín。 东村击鼓送将醉,西村吹笛迎馀醺。dōng cūn jī gǔ sòng jiāng zuì,xī cūn chuī dí yíng yú xūn。 三日新妇拜使君,野花山叶斑斓裙。sān rì xīn fù bài shǐ jūn,yě huā shān yè bān lán qún。 使君本是龙门客,宫衫脱锦披黄斤。shǐ jūn běn shì lóng mén kè,gōng shān tuō jǐn pī huáng jīn。 愿住吴侬山水国,不入中朝鸾鹄群。yuàn zhù wú nóng shān shuǐ guó,bù rù zhōng cháo luán gǔ qún。 酒酣更呼酒,挽衣劝使君。jiǔ hān gèng hū jiǔ,wǎn yī quàn shǐ jūn。 游丝蜻蜓日款款,野花蛱蝶春纷纷。yóu sī qīng tíng rì kuǎn kuǎn,yě huā jiá dié chūn fēn fēn。 君不见城南风起寒食近,老农火耕陈帝坟。jūn bù jiàn chéng nán fēng qǐ hán shí jìn,lǎo nóng huǒ gēng chén dì fén。

庐山瀑布谣

杨维桢

银河忽如瓠子决,泻诸五老之峰前。yín hé hū rú hù zi jué,xiè zhū wǔ lǎo zhī fēng qián。 我疑天仙织素练,素练脱轴垂青天。wǒ yí tiān xiān zhī sù liàn,sù liàn tuō zhóu chuí qīng tiān。 便欲手把并州剪,剪取一幅玻璃烟。biàn yù shǒu bǎ bìng zhōu jiǎn,jiǎn qǔ yī fú bō lí yān。 相逢云石子,有似捉月仙。xiāng féng yún shí zi,yǒu shì zhuō yuè xiān。 酒喉无耐夜渴甚,骑鲸吸海枯桑田。jiǔ hóu wú nài yè kě shén,qí jīng xī hǎi kū sāng tián。 居然化作十万丈,玉虹倒挂清泠渊。jū rán huà zuò shí wàn zhàng,yù hóng dào guà qīng líng yuān。

花游曲

杨维桢

三月十日春蒙蒙,满江花雨湿东风。sān yuè shí rì chūn méng méng,mǎn jiāng huā yǔ shī dōng fēng。 美人盈盈烟雨里,唱彻湖烟与湖水。měi rén yíng yíng yān yǔ lǐ,chàng chè hú yān yǔ hú shuǐ。 水天虹女忽当门,午光穿漏海霞裙。shuǐ tiān hóng nǚ hū dāng mén,wǔ guāng chuān lòu hǎi xiá qún。 美人凌空蹑飞步,步上山头小真墓。měi rén líng kōng niè fēi bù,bù shàng shān tóu xiǎo zhēn mù。 华阳老仙海上来,五湖吐纳掌中杯。huá yáng lǎo xiān hǎi shàng lái,wǔ hú tǔ nà zhǎng zhōng bēi。 宝山枯禅开茗碗,木鲸吼罢催花板。bǎo shān kū chán kāi míng wǎn,mù jīng hǒu bà cuī huā bǎn。 老仙醉笔石阑西,一片飞花落粉题。lǎo xiān zuì bǐ shí lán xī,yī piàn fēi huā luò fěn tí。 蓬莱宫中花报使,花信明朝二十四。péng lái gōng zhōng huā bào shǐ,huā xìn míng cháo èr shí sì。 老仙更试蜀麻笺,写尽春愁子夜篇。lǎo xiān gèng shì shǔ má jiān,xiě jǐn chūn chóu zi yè piān。

古愤

杨维桢

阴阴璞玉抱,幽幽雌剑鸣。yīn yīn pú yù bào,yōu yōu cí jiàn míng。 玉屈有时白,剑孤有时并。yù qū yǒu shí bái,jiàn gū yǒu shí bìng。 如何妾玉身,长抱珉石名。rú hé qiè yù shēn,zhǎng bào mín shí míng。 如何妾剑身,指为妖铁精。rú hé qiè jiàn shēn,zhǐ wèi yāo tiě jīng。 天乎如有情,蚀月为妾明。tiān hū rú yǒu qíng,shí yuè wèi qiè míng。 地乎如有情,河水为妾清。dì hū rú yǒu qíng,hé shuǐ wèi qiè qīng。

采菱曲

杨维桢

若下清塘好,清塘胜若耶。ruò xià qīng táng hǎo,qīng táng shèng ruò yé。 鸳鸯飞镜浦,鸂?睡银沙。yuān yāng fēi jìng pǔ,xī shuì yín shā。 两桨夹螳臂,双榔交犬牙。liǎng jiǎng jiā táng bì,shuāng láng jiāo quǎn yá。 照波还自惜,艳色似荷花。zhào bō hái zì xī,yàn sè shì hé huā。 袖惹红萍湿,裙牵翠蔓斜。xiù rě hóng píng shī,qún qiān cuì màn xié。 大堤东过客,背面在蒹葭。dà dī dōng guò kè,bèi miàn zài jiān jiā。 日落江风起,清歌杂笑哇。rì luò jiāng fēng qǐ,qīng gē zá xiào wa。

春芳曲

杨维桢

春容不再芳,春华不再扬。chūn róng bù zài fāng,chūn huá bù zài yáng。 我欲倩游丝,花前系春阳。wǒ yù qiàn yóu sī,huā qián xì chūn yáng。 春阳不可系,游丝徒尔长。chūn yáng bù kě xì,yóu sī tú ěr zhǎng。 飞来双蛱蝶,缀我罗衣裳。fēi lái shuāng jiá dié,zhuì wǒ luó yī shang。 顿足起与舞,上下随春狂。dùn zú qǐ yǔ wǔ,shàng xià suí chūn kuáng。

要离冢

杨维桢

金昌亭下路,春草没荒丘。jīn chāng tíng xià lù,chūn cǎo méi huāng qiū。 云是要离冢,令人生古愁。yún shì yào lí zhǒng,lìng rén shēng gǔ chóu。 侏儿三尺干,不佩双吴钩。zhū ér sān chǐ gàn,bù pèi shuāng wú gōu。 中包猛士胆,白日照高秋。zhōng bāo měng shì dǎn,bái rì zhào gāo qiū。 忍死屠骨肉,视身若蜉蝣。rěn sǐ tú gǔ ròu,shì shēn ruò fú yóu。 荆轲不了恨,庆忌成身谋。jīng kē bù le hèn,qìng jì chéng shēn móu。 如何五噫客,死与尔同仇。rú hé wǔ yī kè,sǐ yǔ ěr tóng chóu。

杨维桢

痴云驾日日为黄,白光半夜漏东方。chī yún jià rì rì wèi huáng,bái guāng bàn yè lòu dōng fāng。 广寒兔老玉发蜕,一箭刚风落人世。guǎng hán tù lǎo yù fā tuì,yī jiàn gāng fēng luò rén shì。 锦宫肉屏香汗溶,酒如春江饮如虹。jǐn gōng ròu píng xiāng hàn róng,jiǔ rú chūn jiāng yǐn rú hóng。 彩鸾帘额不受卷,酒面洗作梨花风。cǎi luán lián é bù shòu juǎn,jiǔ miàn xǐ zuò lí huā fēng。 阶前狮子积不坏,十日琼田换尘界。jiē qián shī zi jī bù huài,shí rì qióng tián huàn chén jiè。 金钲取挂扶桑晓,照见琼田出寒莩。jīn zhēng qǔ guà fú sāng xiǎo,zhào jiàn qióng tián chū hán fú。

盐商行

杨维桢

人生不愿万户侯,但愿盐利淮西头。rén shēng bù yuàn wàn hù hóu,dàn yuàn yán lì huái xī tóu。 人生不愿万金宅,但愿盐商千料舶。rén shēng bù yuàn wàn jīn zhái,dàn yuàn yán shāng qiān liào bó。 大农课盐析秋毫,凡民不敢争锥刀。dà nóng kè yán xī qiū háo,fán mín bù gǎn zhēng zhuī dāo。 盐商本是贱家子,独与王家埒富豪。yán shāng běn shì jiàn jiā zi,dú yǔ wáng jiā liè fù háo。 亭丁焦头烧海榷,盐商洗手筹运握。tíng dīng jiāo tóu shāo hǎi què,yán shāng xǐ shǒu chóu yùn wò。 大席一囊三百斤,漕津牛马千蹄角。dà xí yī náng sān bǎi jīn,cáo jīn niú mǎ qiān tí jiǎo。 司纲改法开新河,盐商添力莫谁何。sī gāng gǎi fǎ kāi xīn hé,yán shāng tiān lì mò shuí hé。 大艘钲鼓顺流下,检制孰敢悬官铊。dà sōu zhēng gǔ shùn liú xià,jiǎn zhì shú gǎn xuán guān tā。 吁嗟海王不爱宝,夷吾筴之成伯道。xū jiē hǎi wáng bù ài bǎo,yí wú cè zhī chéng bó dào。 如何后世严立法,只与盐商成富媪。rú hé hòu shì yán lì fǎ,zhǐ yǔ yán shāng chéng fù ǎo。 鲁中绮,蜀中罗,以盐起家数不多。lǔ zhōng qǐ,shǔ zhōng luó,yǐ yán qǐ jiā shù bù duō。 只今谁补货殖传,绮罗往往甲州县。zhǐ jīn shuí bǔ huò zhí chuán,qǐ luó wǎng wǎng jiǎ zhōu xiàn。

征南谣

杨维桢

钱塘江头点行军,大艘金鼓声殷殷。qián táng jiāng tóu diǎn xíng jūn,dà sōu jīn gǔ shēng yīn yīn。 千里万里鸡犬绝,杳杳南国深蛮云。qiān lǐ wàn lǐ jī quǎn jué,yǎo yǎo nán guó shēn mán yún。 蛮邦父母苦不仁,九重天子深无闻。mán bāng fù mǔ kǔ bù rén,jiǔ zhòng tiān zi shēn wú wén。 草间弄兵本锄梃,聚力四万称孤君。cǎo jiān nòng bīng běn chú tǐng,jù lì sì wàn chēng gū jūn。 皇华遣使宣主恩,横草未立终童勋。huáng huá qiǎn shǐ xuān zhǔ ēn,héng cǎo wèi lì zhōng tóng xūn。 闽南总戎赐斧钺,紫髯一拂清妖棼。mǐn nán zǒng róng cì fǔ yuè,zǐ rán yī fú qīng yāo fén。 六驳生来食虎尊,猛虎虽猛宁同群。liù bó shēng lái shí hǔ zūn,měng hǔ suī měng níng tóng qún。 于乎猛虎虽猛宁同群,城狐社鼠何足云!yú hū měng hǔ suī měng níng tóng qún,chéng hú shè shǔ hé zú yún!

贫妇谣

杨维桢

西家妇,贫失身。xī jiā fù,pín shī shēn。 东家妇,贫无亲。dōng jiā fù,pín wú qīn。 红颜一代难再得,皦皦南国称佳人。hóng yán yī dài nán zài dé,jiǎo jiǎo nán guó chēng jiā rén。 夫君求昏多礼度,三日昏成戍边去。fū jūn qiú hūn duō lǐ dù,sān rì hūn chéng shù biān qù。 龙蟠有髻不复梳,宝瑟无弦为谁御。lóng pán yǒu jì bù fù shū,bǎo sè wú xián wèi shuí yù。 朝来采桑南陌周,道旁过客黄金求。cháo lái cǎi sāng nán mò zhōu,dào páng guò kè huáng jīn qiú。 黄金可弃不可售,望夫自上西山头。huáng jīn kě qì bù kě shòu,wàng fū zì shàng xī shān tóu。 夫君生死未知所,门有官家赋租苦。fū jūn shēng sǐ wèi zhī suǒ,mén yǒu guān jiā fù zū kǔ。 姑嫜继殁骨肉孤,夜夜青灯泣寒杼。gū zhāng jì mò gǔ ròu gū,yè yè qīng dēng qì hán zhù。 西家妇作倾城姝,黄金步摇绣罗襦。xī jiā fù zuò qīng chéng shū,huáng jīn bù yáo xiù luó rú。 东家妇贫徒自苦,明珠不传青州奴。dōng jiā fù pín tú zì kǔ,míng zhū bù chuán qīng zhōu nú。 为君贫操弹修竹,不惜红颜在空谷。wèi jūn pín cāo dàn xiū zhú,bù xī hóng yán zài kōng gǔ。 君不见人间宠辱多反覆,阿娇老贮黄金屋。jūn bù jiàn rén jiān chǒng rǔ duō fǎn fù,ā jiāo lǎo zhù huáng jīn wū。

留肃子歌

杨维桢

留肃子,草衣儒,居无室屋出无驴。liú sù zi,cǎo yī rú,jū wú shì wū chū wú lǘ。 十年落魄走吴下,一日奋迅游天都。shí nián luò pò zǒu wú xià,yī rì fèn xùn yóu tiān dōu。 自言袖有黄帝书,淮荒海盗及吴租。zì yán xiù yǒu huáng dì shū,huái huāng hǎi dào jí wú zū。 大臣不讳省中木,法官交讥台上乌。dà chén bù huì shěng zhōng mù,fǎ guān jiāo jī tái shàng wū。 草衣言事不畏死,请剑欲斩崔司徒。cǎo yī yán shì bù wèi sǐ,qǐng jiàn yù zhǎn cuī sī tú。

冶师行

杨维桢

湖中冶师缑长弓,有如汉代陶安公。hú zhōng yě shī gōu zhǎng gōng,yǒu rú hàn dài táo ān gōng。 七月七日与天通,朱雀飞来化青童,且莫随仙踏飞鸿。qī yuè qī rì yǔ tiān tōng,zhū què fēi lái huà qīng tóng,qiě mò suí xiān tà fēi hóng。 道人铁笛已在手,铁冠八柱凌乔嵩。dào rén tiě dí yǐ zài shǒu,tiě guān bā zhù líng qiáo sōng。 皇帝一统诛群凶,猛士干将无所庸。huáng dì yī tǒng zhū qún xiōng,měng shì gàn jiāng wú suǒ yōng。 还徼上青子,天上裨重瞳。hái jiǎo shàng qīng zi,tiān shàng bì zhòng tóng。 江心火雹流赤虹,云凝雾结愁蟠龙。jiāng xīn huǒ báo liú chì hóng,yún níng wù jié chóu pán lóng。

五禽言五首

杨维桢

唤起,唤起,东方明,门前已如市。huàn qǐ,huàn qǐ,dōng fāng míng,mén qián yǐ rú shì。 上林有乌杀司晨,苦杀萧娘睡方美。shàng lín yǒu wū shā sī chén,kǔ shā xiāo niáng shuì fāng měi。

五禽言五首

杨维桢

提胡卢,提胡卢,沽酒何处沽。tí hú lú,tí hú lú,gū jiǔ hé chù gū。 乌程与若下,美酒高无价。wū chéng yǔ ruò xià,měi jiǔ gāo wú jià。 小姑典金钗,劝郎醉即罢。xiǎo gū diǎn jīn chāi,quàn láng zuì jí bà。 君不见城中官长壶卢提,十日九日醉如泥。jūn bù jiàn chéng zhōng guān zhǎng hú lú tí,shí rì jiǔ rì zuì rú ní。

五禽言五首

杨维桢

姑恶,姑恶,姑不恶,妾命苦。gū è,gū è,gū bù è,qiè mìng kǔ。 姑有孝女,姑为慈母,妾亦甘为东海妇。gū yǒu xiào nǚ,gū wèi cí mǔ,qiè yì gān wèi dōng hǎi fù。