品读经典 · 传承文明

春晖草

杨维桢

宜男花,春晖草。yí nán huā,chūn huī cǎo。 小草报春晖,叶好花亦好。xiǎo cǎo bào chūn huī,yè hǎo huā yì hǎo。 花上青蚨缀枝满,阿㜷花开春日短。huā shàng qīng fú zhuì zhī mǎn,ā mí huā kāi chūn rì duǎn。 疾风卷地起,劲草偃如麻。jí fēng juǎn dì qǐ,jìn cǎo yǎn rú má。 借问春晖草,漂蓬落谁家。jiè wèn chūn huī cǎo,piāo péng luò shuí jiā。 阖闾城外髑髅台,阿㜷些魂台上来。hé lǘ chéng wài dú lóu tái,ā mí xiē hún tái shàng lái。 宜男草抽花染血,花上之血不可灭。yí nán cǎo chōu huā rǎn xuè,huā shàng zhī xuè bù kě miè。

刘节妇

杨维桢

大江东流接混茫,金山焦山郁相望。dà jiāng dōng liú jiē hùn máng,jīn shān jiāo shān yù xiāng wàng。 铁瓮长城北枕江,中有三槐节妇堂,壁立万仞之高冈。tiě wèng zhǎng chéng běi zhěn jiāng,zhōng yǒu sān huái jié fù táng,bì lì wàn rèn zhī gāo gāng。 自别母氏归刘郎,中朝琼树摧秋霜。zì bié mǔ shì guī liú láng,zhōng cháo qióng shù cuī qiū shuāng。 玉琴不奏双鸳鸯,玉笙不吹双凤皇。yù qín bù zòu shuāng yuān yāng,yù shēng bù chuī shuāng fèng huáng。 络纬夜啼月上房,烛光照泪垂汪汪。luò wěi yè tí yuè shàng fáng,zhú guāng zhào lèi chuí wāng wāng。 纺绩给朝莫,群雏忽成行。fǎng jì gěi cháo mò,qún chú hū chéng xíng。 生处同室居,死期同穴藏。shēng chù tóng shì jū,sǐ qī tóng xué cáng。 新阡种松三尺强,黛色已见参天长。xīn qiān zhǒng sōng sān chǐ qiáng,dài sè yǐ jiàn cān tiān zhǎng。 流脂入地成琥珀,终夜吐燄如丹光。liú zhī rù dì chéng hǔ pò,zhōng yè tǔ yàn rú dān guāng。 扬雄与冯道,不异燕赵倡,食君之禄而弗与国同存亡。yáng xióng yǔ féng dào,bù yì yàn zhào chàng,shí jūn zhī lù ér fú yǔ guó tóng cún wáng。 呜呼节妇之德不可量。wū hū jié fù zhī dé bù kě liàng。 节妇之发白于雪,节妇之心化为铁。jié fù zhī fā bái yú xuě,jié fù zhī xīn huà wèi tiě。 我歌为继柏舟诗,门户他年耀旌节。wǒ gē wèi jì bǎi zhōu shī,mén hù tā nián yào jīng jié。

雉子班

杨维桢

雉子将雏虽两雌,麦田青青四月时。zhì zi jiāng chú suī liǎng cí,mài tián qīng qīng sì yuè shí。 雉子班班上毛衣。zhì zi bān bān shàng máo yī。 网罗一相失,误为囮所危。wǎng luó yī xiāng shī,wù wèi é suǒ wēi。 吁嗟尔为囮误,又忍为我媒。xū jiē ěr wèi é wù,yòu rěn wèi wǒ méi。 我今谢尔死,岂忍须臾迟。wǒ jīn xiè ěr sǐ,qǐ rěn xū yú chí。 两雉死同归,琴声鼓之为嗟咨。liǎng zhì sǐ tóng guī,qín shēng gǔ zhī wèi jiē zī。 英英鹴雌儿,百鸟不敢欺,只如燕燕傍人飞。yīng yīng shuāng cí ér,bǎi niǎo bù gǎn qī,zhǐ rú yàn yàn bàng rén fēi。

黄鹄曲

杨维桢

黄鹄双栖兮,年命有不齐。huáng gǔ shuāng qī xī,nián mìng yǒu bù qí。 雌将雏兮,失其雄飞。cí jiāng chú xī,shī qí xióng fēi。 虽失雄飞孤自誓。suī shī xióng fēi gū zì shì。 岂无他雄兮,誓不徙故栖。qǐ wú tā xióng xī,shì bù xǐ gù qī。 使君兮逑予与孤,俾予改图。shǐ jūn xī qiú yǔ yǔ gū,bǐ yǔ gǎi tú。 一女可二夫,使君事主涂亦殊。yī nǚ kě èr fū,shǐ jūn shì zhǔ tú yì shū。

翁氏姊

杨维桢

翁氏当乱离,投河誓翁媪。wēng shì dāng luàn lí,tóu hé shì wēng ǎo。 生为同林鸟,死作结缕草。shēng wèi tóng lín niǎo,sǐ zuò jié lǚ cǎo。 翁氏姊,投袂赴长河,贼杀血污水,我胡为河里死。wēng shì zǐ,tóu mèi fù zhǎng hé,zéi shā xuè wū shuǐ,wǒ hú wèi hé lǐ sǐ。 莫耶井,古城阴,下有斗水琉璃深。mò yé jǐng,gǔ chéng yīn,xià yǒu dòu shuǐ liú lí shēn。 井中古剑剑妾心,莫耶夜作蛟龙吟。jǐng zhōng gǔ jiàn jiàn qiè xīn,mò yé yè zuò jiāo lóng yín。

濮州娘

杨维桢

濮州花娘劝君酒,酒中电影红蛇走。pú zhōu huā niáng quàn jūn jiǔ,jiǔ zhōng diàn yǐng hóng shé zǒu。 花娘分死红焰焦,五尺肉躯油一斗。huā niáng fēn sǐ hóng yàn jiāo,wǔ chǐ ròu qū yóu yī dòu。 连床裸饮饮婪醺,花娘待罪眠红茵。lián chuáng luǒ yǐn yǐn lán xūn,huā niáng dài zuì mián hóng yīn。 突咽一寸揕匕首,夜驰铁骑投官军。tū yàn yī cùn zhèn bǐ shǒu,yè chí tiě qí tóu guān jūn。 君不闻始州王氏,女拔羌刃杀羌虎。jūn bù wén shǐ zhōu wáng shì,nǚ bá qiāng rèn shā qiāng hǔ。 濮州花娘刺客才,剑气何须大娘舞。pú zhōu huā niáng cì kè cái,jiàn qì hé xū dà niáng wǔ。

处女冢

杨维桢

杨处女,白雪霙。yáng chù nǚ,bái xuě yīng。 慈母惜白雪,抱玉真珠擎。cí mǔ xī bái xuě,bào yù zhēn zhū qíng。 十三善瑶琴,不作濮上音。shí sān shàn yáo qín,bù zuò pú shàng yīn。 十五弄彤管,不作花帽情。shí wǔ nòng tóng guǎn,bù zuò huā mào qíng。 叮咛媒与妁,必嫁公与卿。dīng níng méi yǔ shuò,bì jià gōng yǔ qīng。 英英马上郎,貂帽绣衣裳。yīng yīng mǎ shàng láng,diāo mào xiù yī shang。 来交处女币,愿作处女郎。lái jiāo chù nǚ bì,yuàn zuò chù nǚ láng。 贮以黄金屋,荐以白玉床。zhù yǐ huáng jīn wū,jiàn yǐ bái yù chuáng。 大珠连理带,七宝合欢囊。dà zhū lián lǐ dài,qī bǎo hé huān náng。 大珠五十万,七宝百万镪。dà zhū wǔ shí wàn,qī bǎo bǎi wàn qiāng。 黄羊尾如扇,文鸡若凤皇。huáng yáng wěi rú shàn,wén jī ruò fèng huáng。 置酒结高宴,长跪起行觞。zhì jiǔ jié gāo yàn,zhǎng guì qǐ xíng shāng。 处女誓慈母,有死不下堂。chù nǚ shì cí mǔ,yǒu sǐ bù xià táng。 嗟嗟杨处女,处女节独苦。jiē jiē yáng chù nǚ,chù nǚ jié dú kǔ。 事母终母丧,母坟成负土。shì mǔ zhōng mǔ sàng,mǔ fén chéng fù tǔ。 白发五十秋,五十终处女。bái fā wǔ shí qiū,wǔ shí zhōng chù nǚ。 誓作处女坟,南山华表柱。shì zuò chù nǚ fén,nán shān huá biǎo zhù。 荒城兵火交,三月不开户。huāng chéng bīng huǒ jiāo,sān yuè bù kāi hù。 生作独月娥,肯作城中三嫁妇。shēng zuò dú yuè é,kěn zuò chéng zhōng sān jià fù。

送史才叟迁上饶吏代冯元赠

杨维桢

一门三相两封王。yī mén sān xiāng liǎng fēng wáng。 见说郎,美文章。jiàn shuō láng,měi wén zhāng。 收拾长才青眼是黄堂。shōu shí zhǎng cái qīng yǎn shì huáng táng。 柏府槐厅朝暮直披玉雪倚冰霜。bǎi fǔ huái tīng cháo mù zhí pī yù xuě yǐ bīng shuāng。 灵山怀玉郁苍苍。líng shān huái yù yù cāng cāng。 古城隍,带仙房。gǔ chéng huáng,dài xiān fáng。 瑶草紫芝随处发天香。yáo cǎo zǐ zhī suí chù fā tiān xiāng。 尽道如今迁外好,只今朝风送玉琳琅。jǐn dào rú jīn qiān wài hǎo,zhǐ jīn cháo fēng sòng yù lín láng。 金缕唱,锦帆张。jīn lǚ chàng,jǐn fān zhāng。

桂轩辞二章

杨维桢

桂树丛生兮轩之阳。guì shù cóng shēng xī xuān zhī yáng。 沐雨露兮含风霜。mù yǔ lù xī hán fēng shuāng。 王孙不归兮春草歇而不芳。wáng sūn bù guī xī chūn cǎo xiē ér bù fāng。 轩中之人兮寿而康。xuān zhōng zhī rén xī shòu ér kāng。 折琼枝以为佩兮餐金粟以为粮。zhé qióng zhī yǐ wèi pèi xī cān jīn sù yǐ wèi liáng。 轩中之乐兮乐无央。xuān zhōng zhī lè xī lè wú yāng。

桂轩辞二章

杨维桢

桂树丛生兮轩之阴。guì shù cóng shēng xī xuān zhī yīn。 虬龙盘拿兮猿狖笑吟。qiú lóng pán ná xī yuán yòu xiào yín。 王孙不归兮实劳我心。wáng sūn bù guī xī shí láo wǒ xīn。

题春江渔父图

杨维桢

一片青天白鹭前,桃花水泛住家船。yī piàn qīng tiān bái lù qián,táo huā shuǐ fàn zhù jiā chuán。 呼儿去换城中酒,新得槎头缩颈鳊。hū ér qù huàn chéng zhōng jiǔ,xīn dé chá tóu suō jǐng biān。

题水村图

陆桂

牛马百川独渚,鸟鸢群木西村。niú mǎ bǎi chuān dú zhǔ,niǎo yuān qún mù xī cūn。 天地四方黄鹄,先生秋雨柴门。tiān dì sì fāng huáng gǔ,xiān shēng qiū yǔ chái mén。 忽有沧浪鸣笛,飞鸿黄叶云深。hū yǒu cāng làng míng dí,fēi hóng huáng yè yún shēn。 想望美人秋水,卷帘隐几何心?xiǎng wàng měi rén qiū shuǐ,juǎn lián yǐn jǐ hé xīn?

题桃花溪

张逊

种桃如种柳,容易得成花。zhǒng táo rú zhǒng liǔ,róng yì dé chéng huā。 千树恐无地,平原堪子家。qiān shù kǒng wú dì,píng yuán kān zi jiā。 晚风迎窈窕,春水绕污邪。wǎn fēng yíng yǎo tiǎo,chūn shuǐ rào wū xié。 久不通人问,循溪步曲斜。jiǔ bù tōng rén wèn,xún xī bù qū xié。

留别李五峰

张逊

秋风曾过青莲馆,南荡谁传白雁书。qiū fēng céng guò qīng lián guǎn,nán dàng shuí chuán bái yàn shū。 只拟马迁为太史,也知枚乘有安车。zhǐ nǐ mǎ qiān wèi tài shǐ,yě zhī méi chéng yǒu ān chē。 客星当户江清夜,华月浮空雪霁初。kè xīng dāng hù jiāng qīng yè,huá yuè fú kōng xuě jì chū。 如此好怀舟莫发,凭高酾酒鲙双鱼。rú cǐ hǎo huái zhōu mò fā,píng gāo shāi jiǔ kuài shuāng yú。

怀贞居张先生

张逊

不见贞居张外史,故园牢落已经年。bù jiàn zhēn jū zhāng wài shǐ,gù yuán láo luò yǐ jīng nián。 山中绝境如三岛,河上遗书著几篇。shān zhōng jué jìng rú sān dǎo,hé shàng yí shū zhù jǐ piān。 竹榻何曾延俗客,琼楼只合贮神仙。zhú tà hé céng yán sú kè,qióng lóu zhǐ hé zhù shén xiān。 扁舟有待秋风后,重约湖阴日扣舷。biǎn zhōu yǒu dài qiū fēng hòu,zhòng yuē hú yīn rì kòu xián。

无题四首

张逊

银屏曲曲掩秋尘,何处车声五色麟。yín píng qū qū yǎn qiū chén,hé chù chē shēng wǔ sè lín。 飞燕曾为掌上舞,崔徽不及卷中真。fēi yàn céng wèi zhǎng shàng wǔ,cuī huī bù jí juǎn zhōng zhēn。 蕙花清露纫成佩,菱带文波绣作茵。huì huā qīng lù rèn chéng pèi,líng dài wén bō xiù zuò yīn。 独倚疏桐无限思,尽凭鸡卜问江神。dú yǐ shū tóng wú xiàn sī,jǐn píng jī bo wèn jiāng shén。

无题四首

张逊

一夜泠风入翠幢,梦魂长是绕湘江。yī yè líng fēng rù cuì chuáng,mèng hún zhǎng shì rào xiāng jiāng。 香螺脱厣烟生幄,豆寇含胎蝶满窗。xiāng luó tuō yǎn yān shēng wò,dòu kòu hán tāi dié mǎn chuāng。 碧岫台空云雨断,绛河星动女牛双。bì xiù tái kōng yún yǔ duàn,jiàng hé xīng dòng nǚ niú shuāng。 牢愁得似秦城远,几日重围未肯降。láo chóu dé shì qín chéng yuǎn,jǐ rì zhòng wéi wèi kěn jiàng。

无题四首

张逊

罘罳凉月午阴移,漠漠重帘怨阿螭。fú sī liáng yuè wǔ yīn yí,mò mò zhòng lián yuàn ā chī。 竹泫啼红犹染泪,藕分纤碧尚牵丝。zhú xuàn tí hóng yóu rǎn lèi,ǒu fēn xiān bì shàng qiān sī。 题封欲寄金条脱,收子休弹玉局棋。tí fēng yù jì jīn tiáo tuō,shōu zi xiū dàn yù jú qí。 惆怅章台南畔柳,何人折尽最长枝。chóu chàng zhāng tái nán pàn liǔ,hé rén zhé jǐn zuì zhǎng zhī。

无题四首

张逊

新水流云满绿皋,画桥微步听黄袍。xīn shuǐ liú yún mǎn lǜ gāo,huà qiáo wēi bù tīng huáng páo。 空传解佩酬交甫,只惜能诗似茜桃。kōng chuán jiě pèi chóu jiāo fǔ,zhǐ xī néng shī shì qiàn táo。 柳色障尘侵小扇,荷筒含雨沁香醪。liǔ sè zhàng chén qīn xiǎo shàn,hé tǒng hán yǔ qìn xiāng láo。 蛾眉老去都陈迹,怀古怀春谩自劳。é méi lǎo qù dōu chén jì,huái gǔ huái chūn mán zì láo。

题林屋佳城图

张逊

黄家老子娄东客,望望青山隔太湖。huáng jiā lǎo zi lóu dōng kè,wàng wàng qīng shān gé tài hú。 独鹤不归林屋洞,佳城浑似辋川图。dú hè bù guī lín wū dòng,jiā chéng hún shì wǎng chuān tú。 秋高月白啼山鬼,树老霜寒长木奴。qiū gāo yuè bái tí shān guǐ,shù lǎo shuāng hán zhǎng mù nú。 他日结庐当墓下,好归耕隐学《潜夫》。tā rì jié lú dāng mù xià,hǎo guī gēng yǐn xué qián fū。