品读经典 · 传承文明

秀亭秋怀十五首

方回

登高见佳句,意会无非诗。dēng gāo jiàn jiā jù,yì huì wú fēi shī。 顾视不即收,顷刻已失之。gù shì bù jí shōu,qǐng kè yǐ shī zhī。 老树踞崖石,腹空犹有皮。lǎo shù jù yá shí,fù kōng yóu yǒu pí。 顾此有何好,爱玩频嗟咨。gù cǐ yǒu hé hǎo,ài wán pín jiē zī。 侍者一童子,髧如枯发垂。shì zhě yī tóng zi,dàn rú kū fā chuí。 从我仅一饱,万事无所知。cóng wǒ jǐn yī bǎo,wàn shì wú suǒ zhī。 岂不亦怪我,徘徊将奚为。qǐ bù yì guài wǒ,pái huái jiāng xī wèi。

秀亭秋怀十五首

方回

乐莫乐登高,亦复悲莫悲。lè mò lè dēng gāo,yì fù bēi mò bēi。 乐兮携佳人,樽酒相追随。lè xī xié jiā rén,zūn jiǔ xiāng zhuī suí。 惨惨古戍暮,烟寒秋角吹。cǎn cǎn gǔ shù mù,yān hán qiū jiǎo chuī。 悲从此中起,孤游偶臻兹。bēi cóng cǐ zhōng qǐ,gū yóu ǒu zhēn zī。 城南百尺楼,前是未有之。chéng nán bǎi chǐ lóu,qián shì wèi yǒu zhī。 城外两三冢,新葬复是谁。chéng wài liǎng sān zhǒng,xīn zàng fù shì shuí。 往者已足鉴,百世悬可知。wǎng zhě yǐ zú jiàn,bǎi shì xuán kě zhī。

秀亭秋怀十五首

方回

家富敌万乘,吾尝见其人。jiā fù dí wàn chéng,wú cháng jiàn qí rén。 生死握国柄,不复如人臣。shēng sǐ wò guó bǐng,bù fù rú rén chén。 自谓磐石安,扫灭随埃尘。zì wèi pán shí ān,sǎo miè suí āi chén。 岂不恃狙诈,政用祸尔身。qǐ bù shì jū zhà,zhèng yòng huò ěr shēn。 尔身一腐鼠,原野何足陈。ěr shēn yī fǔ shǔ,yuán yě hé zú chén。 歌姬事别主,画堂生荆榛。gē jī shì bié zhǔ,huà táng shēng jīng zhēn。 我叹匪为此,遗祸殃齐民。wǒ tàn fěi wèi cǐ,yí huò yāng qí mín。

秀亭秋怀十五首

方回

去年醉家山,有菊馀千本。qù nián zuì jiā shān,yǒu jú yú qiān běn。 客中今亡是,所至草苯䔿。kè zhōng jīn wáng shì,suǒ zhì cǎo běn zǔn。 凉风迫九月,暇日上崖巘。liáng fēng pò jiǔ yuè,xiá rì shàng yá yǎn。 野芳一二卉,亦足撷婉娩。yě fāng yī èr huì,yì zú xié wǎn miǎn。 焉所得美酒,慰此岁年晚。yān suǒ dé měi jiǔ,wèi cǐ suì nián wǎn。 市荒苦贵籴,庖凊强疏饭。shì huāng kǔ guì dí,páo qìng qiáng shū fàn。 薄暮归空斋,聊与蠹帙偃。báo mù guī kōng zhāi,liáo yǔ dù zhì yǎn。

秀亭秋怀十五首

方回

茫茫六合间,孰是身自由。máng máng liù hé jiān,shú shì shēn zì yóu。 贫贱不遑安,故迫口腹谋。pín jiàn bù huáng ān,gù pò kǒu fù móu。 万事已云足,心火炎不休。wàn shì yǐ yún zú,xīn huǒ yán bù xiū。 朝服寒食散,夜梦郁仪楼。cháo fú hán shí sàn,yè mèng yù yí lóu。 鄙哉齐公子,泪下雍门周。bǐ zāi qí gōng zi,lèi xià yōng mén zhōu。 万世一陶叟,浩歌归故丘。wàn shì yī táo sǒu,hào gē guī gù qiū。 有酒醉即眠,无酒亦不求。yǒu jiǔ zuì jí mián,wú jiǔ yì bù qiú。

秀亭秋怀十五首

方回

薜荔络奇石,芙蓉艳荒垣。bì lì luò qí shí,fú róng yàn huāng yuán。 寓目信所之,行行陟秋原。yù mù xìn suǒ zhī,xíng xíng zhì qiū yuán。 南州八九月,已凉仍复暄。nán zhōu bā jiǔ yuè,yǐ liáng réng fù xuān。 林树略改色,沙湍才减痕。lín shù lüè gǎi sè,shā tuān cái jiǎn hén。 忆在朔漠日,疲马风尘奔。yì zài shuò mò rì,pí mǎ fēng chén bēn。 夜汲长城窟,晓涉滦河源。yè jí zhǎng chéng kū,xiǎo shè luán hé yuán。 老身冻欲死,其劳不可言。lǎo shēn dòng yù sǐ,qí láo bù kě yán。

秀亭秋怀十五首

方回

老怀幸无事,何用知秋风。lǎo huái xìng wú shì,hé yòng zhī qiū fēng。 团团乌桕树,一叶垂殷红。tuán tuán wū jiù shù,yī yè chuí yīn hóng。 为此有所感,长吟敲虚空。wèi cǐ yǒu suǒ gǎn,zhǎng yín qiāo xū kōng。 城市了在目,心隔云万重。chéng shì le zài mù,xīn gé yún wàn zhòng。 燕席鼓吹急,游骑呵殿雄。yàn xí gǔ chuī jí,yóu qí hē diàn xióng。 亦各适尔适,扰扰尘堁中。yì gè shì ěr shì,rǎo rǎo chén kè zhōng。 焉知天地外,有此颓然翁。yān zhī tiān dì wài,yǒu cǐ tuí rán wēng。

和陶渊明饮酒二十首

方回

生死乃常理,兴亡殊似之。shēng sǐ nǎi cháng lǐ,xīng wáng shū shì zhī。 火乌化王屋,鼎迁亦有时。huǒ wū huà wáng wū,dǐng qiān yì yǒu shí。 骊山发金雁,汉陵复如兹。lí shān fā jīn yàn,hàn líng fù rú zī。 丹成云得仙,虚冢令人疑。dān chéng yún dé xiān,xū zhǒng lìng rén yí。 杯酒幸到手,无螯亦当持。bēi jiǔ xìng dào shǒu,wú áo yì dāng chí。

和陶渊明饮酒二十首

方回

康庐插南斗,其西柴桑山。kāng lú chā nán dòu,qí xī chái sāng shān。 我往挹风竹,如听渊明言。wǒ wǎng yì fēng zhú,rú tīng yuān míng yán。 作歌以自挽,于今垂千年。zuò gē yǐ zì wǎn,yú jīn chuí qiān nián。 有口可与饮,公心谁其传。yǒu kǒu kě yǔ yǐn,gōng xīn shuí qí chuán。

和陶渊明饮酒二十首

方回

立功亦云可,于世能无情。lì gōng yì yún kě,yú shì néng wú qíng。 屈体丧厥节,宁若埋我名。qū tǐ sàng jué jié,níng ruò mái wǒ míng。 极不过馁死,馁死胜饱生。jí bù guò něi sǐ,něi sǐ shèng bǎo shēng。 是翁醉中语,细味足叹惊。shì wēng zuì zhōng yǔ,xì wèi zú tàn jīng。 寄奴复典午,吾其无目成。jì nú fù diǎn wǔ,wú qí wú mù chéng。

和陶渊明饮酒二十首

方回

黄雀啐野田,见人辄惊飞。huáng què cuì yě tián,jiàn rén zhé jīng fēi。 飞飞一不早,恐有虞罗悲。fēi fēi yī bù zǎo,kǒng yǒu yú luó bēi。 眯目饕餮子,缪谓得所依。mī mù tāo tiè zi,móu wèi dé suǒ yī。 岂不知必尔,甘往终无归。qǐ bù zhī bì ěr,gān wǎng zhōng wú guī。 志士馁欲死,未觉劲气衰。zhì shì něi yù sǐ,wèi jué jìn qì shuāi。 手口自斟酌,勿令心事违。shǒu kǒu zì zhēn zhuó,wù lìng xīn shì wéi。

和陶渊明饮酒二十首

方回

羊车一失驭,天地兵甲喧。yáng chē yī shī yù,tiān dì bīng jiǎ xuān。 中国不自正,王业东南偏。zhōng guó bù zì zhèng,wáng yè dōng nán piān。 运甓有贻厥,卧龙康庐山。yùn pì yǒu yí jué,wò lóng kāng lú shān。 使处王谢位,大物岂不还。shǐ chù wáng xiè wèi,dà wù qǐ bù hái。 千载饮酒诗,醉吻谣醒言。qiān zài yǐn jiǔ shī,zuì wěn yáo xǐng yán。

和陶渊明饮酒二十首

方回

子云草太玄,万言无一是。zi yún cǎo tài xuán,wàn yán wú yī shì。 唯有鸱夷篇,千古不可毁。wéi yǒu chī yí piān,qiān gǔ bù kě huǐ。 太上立酒德,馀事徒为尔。tài shàng lì jiǔ dé,yú shì tú wèi ěr。 酤尽捐我衣,褴缕胜缯绮。gū jǐn juān wǒ yī,lán lǚ shèng zēng qǐ。

和陶渊明饮酒二十首

方回

九日戏马台,二谢词翰英。jiǔ rì xì mǎ tái,èr xiè cí hàn yīng。 良辰各有句,得无差过情。liáng chén gè yǒu jù,dé wú chà guò qíng。 元嘉事其子,不救巢卵倾。yuán jiā shì qí zi,bù jiù cháo luǎn qīng。 渊明东篱下,焉识笳鼓鸣。yuān míng dōng lí xià,yān shí jiā gǔ míng。 兀坐把寒菊,竟亦了一生。wù zuò bǎ hán jú,jìng yì le yī shēng。

和陶渊明饮酒二十首

方回

华鬓极老态,丑面乏妍姿。huá bìn jí lǎo tài,chǒu miàn fá yán zī。 插花已不可,可插唯菊枝。chā huā yǐ bù kě,kě chā wéi jú zhī。 □□偶有酒,此事竟大奇。ǒu yǒu jiǔ,cǐ shì jìng dà qí。 连作数日饮,诗亦未暇为。lián zuò shù rì yǐn,shī yì wèi xiá wèi。 忽思往日过,何事马受羁。hū sī wǎng rì guò,hé shì mǎ shòu jī。

和陶渊明饮酒二十首

方回

高台翳榛棘,荷锸冈路开。gāo tái yì zhēn jí,hé chā gāng lù kāi。 振衣陟云端,朗然豁秋怀。zhèn yī zhì yún duān,lǎng rán huō qiū huái。 言念半死树,类我晚节乖。yán niàn bàn sǐ shù,lèi wǒ wǎn jié guāi。 风雷劈半腹,叶落禽不栖。fēng léi pī bàn fù,yè luò qín bù qī。 幸不为薪槱,烧之化尘泥。xìng bù wèi xīn yǒu,shāo zhī huà chén ní。 谓可材为琴,于调恐不谐。wèi kě cái wèi qín,yú diào kǒng bù xié。 醉抱作此感,暝色南北迷。zuì bào zuò cǐ gǎn,míng sè nán běi mí。 下山不可急,小僮扶我回。xià shān bù kě jí,xiǎo tóng fú wǒ huí。

和陶渊明饮酒二十首

方回

此邦最佳处,乃在城北隅。cǐ bāng zuì jiā chù,nǎi zài chéng běi yú。 野田荞麦傍,松下复问涂。yě tián qiáo mài bàng,sōng xià fù wèn tú。 酷爱古石峙,故缓羸骖驱。kù ài gǔ shí zhì,gù huǎn léi cān qū。 一生能几许,于兹十载馀。yī shēng néng jǐ xǔ,yú zī shí zài yú。 夜榻醉卧稳,何殊故园居。yè tà zuì wò wěn,hé shū gù yuán jū。

和陶渊明饮酒二十首

方回

明年五十九,早岁已闻道。míng nián wǔ shí jiǔ,zǎo suì yǐ wén dào。 忆昔初远游,岂信今遽老。yì xī chū yuǎn yóu,qǐ xìn jīn jù lǎo。 暇日一醉娱,往事万念槁。xiá rì yī zuì yú,wǎng shì wàn niàn gǎo。 悬知身死后,岂无数诗好。xuán zhī shēn sǐ hòu,qǐ wú shù shī hǎo。 心欲刊晋史,罪匪一灵宝。xīn yù kān jìn shǐ,zuì fěi yī líng bǎo。 陶翁焉得作,细与问江表。táo wēng yān dé zuò,xì yǔ wèn jiāng biǎo。

和陶渊明饮酒二十首

方回

行乐忽有感,当此穷秋时。xíng lè hū yǒu gǎn,dāng cǐ qióng qiū shí。 吾生会亦尔,落叶与树辞。wú shēng huì yì ěr,luò yè yǔ shù cí。 田父屋颇宽,生理仅存兹。tián fù wū pǒ kuān,shēng lǐ jǐn cún zī。 积逋既已迫,悉售不复疑。jī bū jì yǐ pò,xī shòu bù fù yí。 宁免世人笑,且复相轻欺。níng miǎn shì rén xiào,qiě fù xiāng qīng qī。 儿辈勿戚戚,酒至姑饮之。ér bèi wù qī qī,jiǔ zhì gū yǐn zhī。

和陶渊明饮酒二十首

方回

士本不畏贫,所畏迫老境。shì běn bù wèi pín,suǒ wèi pò lǎo jìng。 百忧无一乐,可醉不可醒。bǎi yōu wú yī lè,kě zuì bù kě xǐng。 寒风颇欲霜,缝补阙袍领。hán fēng pǒ yù shuāng,fèng bǔ quē páo lǐng。 酒胆一何大,和陶效坡颍。jiǔ dǎn yī hé dà,hé táo xiào pō yǐng。 诗成间亦佳,未忍一炬炳。shī chéng jiān yì jiā,wèi rěn yī jù bǐng。