品读经典 · 传承文明

安上人兰若

何中

独寻小兰若,积翠森松筠。dú xún xiǎo lán ruò,jī cuì sēn sōng yún。 禽声悟禅家,幽花吐清芬。qín shēng wù chán jiā,yōu huā tǔ qīng fēn。 晴日水光合,时飞野鸭群。qíng rì shuǐ guāng hé,shí fēi yě yā qún。 娟娟前山秀,适来何处云。juān juān qián shān xiù,shì lái hé chù yún。 清心欣有得,澹焉失腥氛。qīng xīn xīn yǒu dé,dàn yān shī xīng fēn。 道人煮春茗,离坐与晤言。dào rén zhǔ chūn míng,lí zuò yǔ wù yán。 亦忘此境邃,两耳天乐闻。yì wàng cǐ jìng suì,liǎng ěr tiān lè wén。 何当脱世网,于焉穷朝曛。hé dāng tuō shì wǎng,yú yān qióng cháo xūn。

穆山山中

何中

江南有丘壑,我生良独闲。jiāng nán yǒu qiū hè,wǒ shēng liáng dú xián。 秋风二三友,朅来游兹山。qiū fēng èr sān yǒu,qiè lái yóu zī shān。 山深不见寺,但见飞泉寒。shān shēn bù jiàn sì,dàn jiàn fēi quán hán。 蛇行两山挟,天风鸣佩环。shé xíng liǎng shān xié,tiān fēng míng pèi huán。 青烟从何来,堕我前林端。qīng yān cóng hé lái,duò wǒ qián lín duān。 未知有径否,钟磬犹未残。wèi zhī yǒu jìng fǒu,zhōng qìng yóu wèi cán。 长歌万谷应,仰见数峰攒。zhǎng gē wàn gǔ yīng,yǎng jiàn shù fēng zǎn。 纡馀缘涧入,侧步寒云关。yū yú yuán jiàn rù,cè bù hán yún guān。 豁然得空旷,聊复解破颜。huō rán dé kōng kuàng,liáo fù jiě pò yán。 殿静藓花润,松危鹤声乾。diàn jìng xiǎn huā rùn,sōng wēi hè shēng qián。 僧宝炯数珠,相我般礡观。sēng bǎo jiǒng shù zhū,xiāng wǒ bān bó guān。 大开双白眼,应接几青鬟。dà kāi shuāng bái yǎn,yīng jiē jǐ qīng huán。 徘徊日已晚,人间行路难。pái huái rì yǐ wǎn,rén jiān xíng lù nán。 猛虎蔽丛薄,潜蛟漱风湍。měng hǔ bì cóng báo,qián jiāo shù fēng tuān。 振衣出山去,大啸惊人寰。zhèn yī chū shān qù,dà xiào jīng rén huán。

菊二首

何中

我耕不半亩,黄花列千丛。wǒ gēng bù bàn mǔ,huáng huā liè qiān cóng。 萧条变衰时,一夕万里风。xiāo tiáo biàn shuāi shí,yī xī wàn lǐ fēng。 立孤不作难,英英异风骨。lì gū bù zuò nán,yīng yīng yì fēng gǔ。 君看墙东客,夜寒步霜月。jūn kàn qiáng dōng kè,yè hán bù shuāng yuè。

菊二首

何中

菊花如幽人,梅花如烈士。jú huā rú yōu rén,méi huā rú liè shì。 同居冰雪中,标格不相似。tóng jū bīng xuě zhōng,biāo gé bù xiāng shì。 道里阻荒寒,故人万里馀。dào lǐ zǔ huāng hán,gù rén wàn lǐ yú。 菊枝傥可折,持以寄远书。jú zhī tǎng kě zhé,chí yǐ jì yuǎn shū。

夜久

何中

夜久□□步,蛛露空盈襟。yè jiǔ bù,zhū lù kōng yíng jīn。 萧条川气高,惨澹浦色侵。xiāo tiáo chuān qì gāo,cǎn dàn pǔ sè qīn。 河横星渐转,露厚山将沈。hé héng xīng jiàn zhuǎn,lù hòu shān jiāng shěn。 鸣虫促繁响,飞萤乱寒阴。míng chóng cù fán xiǎng,fēi yíng luàn hán yīn。 时物遂如此,恻怆抱寸心。shí wù suì rú cǐ,cè chuàng bào cùn xīn。 天将落月去,何当复东临。tiān jiāng luò yuè qù,hé dāng fù dōng lín。 乾坤入冥汉,众窍酣哀音。qián kūn rù míng hàn,zhòng qiào hān āi yīn。 欲令万梦觉,谁忧独难任。yù lìng wàn mèng jué,shuí yōu dú nán rèn。 商歌浩忘疲,俯仰情逾深。shāng gē hào wàng pí,fǔ yǎng qíng yú shēn。 忽闻鸡声起,左右风满林。hū wén jī shēng qǐ,zuǒ yòu fēng mǎn lín。

读史三首

何中

桓桓韩将军,当年谁寄目。huán huán hán jiāng jūn,dāng nián shuí jì mù。 岂无漂母食,亦有胯下辱。qǐ wú piāo mǔ shí,yì yǒu kuà xià rǔ。 雄剑一朝飞,举手拾秦鹿。xióng jiàn yī cháo fēi,jǔ shǒu shí qín lù。 风雷走倏烁,乾坤困驰逐。fēng léi zǒu shū shuò,qián kūn kùn chí zhú。 荥阳广武间,楚汉寄我足。xíng yáng guǎng wǔ jiān,chǔ hàn jì wǒ zú。 王业四百年,尺封屡翻覆。wáng yè sì bǎi nián,chǐ fēng lǚ fān fù。 赏厚岂势摇,功成乃身戮。shǎng hòu qǐ shì yáo,gōng chéng nǎi shēn lù。 所贵英雄人,岂甘草中伏。suǒ guì yīng xióng rén,qǐ gān cǎo zhōng fú。 谁为后来者?感此空碌碌。shuí wèi hòu lái zhě?gǎn cǐ kōng lù lù。 举头见青天,天边有鸿鹄。jǔ tóu jiàn qīng tiān,tiān biān yǒu hóng gǔ。

读史三首

何中

嬴法四海热,震荡昏三光。yíng fǎ sì hǎi rè,zhèn dàng hūn sān guāng。 云飞大风起,赤子沐清凉。yún fēi dà fēng qǐ,chì zi mù qīng liáng。 当时周旋人,一瞰罹身殃。dāng shí zhōu xuán rén,yī kàn lí shēn yāng。 悠悠赤松子,不识为何祥。yōu yōu chì sōng zi,bù shí wèi hé xiáng。 千年有崔浩,前修持自彰。qiān nián yǒu cuī hào,qián xiū chí zì zhāng。 岂知愧所事,乃是元家王。qǐ zhī kuì suǒ shì,nǎi shì yuán jiā wáng。 恐非凤衔图,但见雁求梁。kǒng fēi fèng xián tú,dàn jiàn yàn qiú liáng。 伊尔山中人,勿弃兰蕙芳。yī ěr shān zhōng rén,wù qì lán huì fāng。

读史三首

何中

鼎移炎德烬,南阳尚躬耕。dǐng yí yán dé jìn,nán yáng shàng gōng gēng。 胸中经济事,感我三顾诚。xiōng zhōng jīng jì shì,gǎn wǒ sān gù chéng。 保蜀非王基,何似田一成。bǎo shǔ fēi wáng jī,hé shì tián yī chéng。 顾岂志功名,乃欲表忠精。gù qǐ zhì gōng míng,nǎi yù biǎo zhōng jīng。 煌煌汉家业,草木岂无情。huáng huáng hàn jiā yè,cǎo mù qǐ wú qíng。 谁知邺中儿,元是汉人生。shuí zhī yè zhōng ér,yuán shì hàn rén shēng。 运去身或移,事往恨难平。yùn qù shēn huò yí,shì wǎng hèn nán píng。 悠悠《梁父吟》,终古有馀声。yōu yōu liáng fù yín,zhōng gǔ yǒu yú shēng。

偶书

何中

桐寒叶落风,菊净花开雨。tóng hán yè luò fēng,jú jìng huā kāi yǔ。 掩映半畦秋,好竹三四五。yǎn yìng bàn qí qiū,hǎo zhú sān sì wǔ。 对此憔悴人,忽笑不复语。duì cǐ qiáo cuì rén,hū xiào bù fù yǔ。

杂述二首

何中

天龙地用马,健顺理亦宜。tiān lóng dì yòng mǎ,jiàn shùn lǐ yì yí。 谁于其两间,赤手握阴机。shuí yú qí liǎng jiān,chì shǒu wò yīn jī。 东门一长啸,四海皆惊迷。dōng mén yī zhǎng xiào,sì hǎi jiē jīng mí。 向来种桃人,此去当何之。xiàng lái zhǒng táo rén,cǐ qù dāng hé zhī。 悠悠黄唐远,来者邈难期。yōu yōu huáng táng yuǎn,lái zhě miǎo nán qī。 龙逝白云征,马轻九坂驰。lóng shì bái yún zhēng,mǎ qīng jiǔ bǎn chí。 行行马上郎,万里长风吹。xíng xíng mǎ shàng láng,wàn lǐ zhǎng fēng chuī。 不见长江边,折尽杨柳枝。bù jiàn zhǎng jiāng biān,zhé jǐn yáng liǔ zhī。

杂述二首

何中

萧萧白杨风,依依吹井烟。xiāo xiāo bái yáng fēng,yī yī chuī jǐng yān。 旷哉上下宇,逝者不待年。kuàng zāi shàng xià yǔ,shì zhě bù dài nián。 彼陇亦何祥,一日几新阡。bǐ lǒng yì hé xiáng,yī rì jǐ xīn qiān。 谁招皋某复,递哭送九泉。shuí zhāo gāo mǒu fù,dì kū sòng jiǔ quán。 高楼当西日,落花满寒川。gāo lóu dāng xī rì,luò huā mǎn hán chuān。 流浪旷劫间,彭殇俱可怜。liú làng kuàng jié jiān,péng shāng jù kě lián。 汉陵春萧瑟,回首尚变迁。hàn líng chūn xiāo sè,huí shǒu shàng biàn qiān。 万古一起灭,此意何茫然。wàn gǔ yī qǐ miè,cǐ yì hé máng rán。

掩卷

何中

掩卷如郁郁,郁郁亦何似。yǎn juǎn rú yù yù,yù yù yì hé shì。 野人每多忧,不悟本无事。yě rén měi duō yōu,bù wù běn wú shì。 仰观千载前,去者极所诣。yǎng guān qiān zài qián,qù zhě jí suǒ yì。 俯期千载后,来者邈难至。fǔ qī qiān zài hòu,lái zhě miǎo nán zhì。 惟我于其间,欲策无名骥。wéi wǒ yú qí jiān,yù cè wú míng jì。 出门万里远,寸挽何能至。chū mén wàn lǐ yuǎn,cùn wǎn hé néng zhì。 山空白云合,日黑野风驶。shān kōng bái yún hé,rì hēi yě fēng shǐ。 独默已如喑,闲送飞鸦坠。dú mò yǐ rú yīn,xián sòng fēi yā zhuì。

读晋史九首

何中

林疏暑风剧,窗户殊未凉。lín shū shǔ fēng jù,chuāng hù shū wèi liáng。 悠然倦不力,吾我已俱忘。yōu rán juàn bù lì,wú wǒ yǐ jù wàng。 眼醒见周秦,眼醉游轩黄。yǎn xǐng jiàn zhōu qín,yǎn zuì yóu xuān huáng。 日月山外过,兴废枕中藏。rì yuè shān wài guò,xīng fèi zhěn zhōng cáng。 振衣起长啸,六合何轩昂。zhèn yī qǐ zhǎng xiào,liù hé hé xuān áng。 斯人纵高视,旁皇复旁皇。sī rén zòng gāo shì,páng huáng fù páng huáng。 于焉读晋史,感激系中肠。yú yān dú jìn shǐ,gǎn jī xì zhōng cháng。 言言不能已,自笑已如狂。yán yán bù néng yǐ,zì xiào yǐ rú kuáng。

读晋史九首

何中

哀荣无尽变,俯仰还自推。āi róng wú jǐn biàn,fǔ yǎng hái zì tuī。 陈留既作宾,何如山阳时。chén liú jì zuò bīn,hé rú shān yáng shí。 中都血流杵,江左中兴基。zhōng dōu xuè liú chǔ,jiāng zuǒ zhōng xīng jī。 不待卯金刀,嬴彊吕已移。bù dài mǎo jīn dāo,yíng jiàng lǚ yǐ yí。 天道巧相复,人理固易知。tiān dào qiǎo xiāng fù,rén lǐ gù yì zhī。 巢由遇高躅,今古无还期。cháo yóu yù gāo zhú,jīn gǔ wú hái qī。

读晋史九首

何中

天地一虚器,所寄在斯人。tiān dì yī xū qì,suǒ jì zài sī rén。 人能主天地,岂不贵我身。rén néng zhǔ tiān dì,qǐ bù guì wǒ shēn。 嗟哉嵇阮辈,酒乡为隐沦。jiē zāi jī ruǎn bèi,jiǔ xiāng wèi yǐn lún。 朝醉既及暮,暮醉还及晨。cháo zuì jì jí mù,mù zuì hái jí chén。 裸饮或称达,丧□乃名真。luǒ yǐn huò chēng dá,sàng nǎi míng zhēn。 独善谅非计,况此国与民。dú shàn liàng fēi jì,kuàng cǐ guó yǔ mín。 被发祭伊川,岂不在诸臣。bèi fā jì yī chuān,qǐ bù zài zhū chén。 平阳有馀恨,千载同悲辛。píng yáng yǒu yú hèn,qiān zài tóng bēi xīn。

读晋史九首

何中

蛰龙卧沧渊,瑞凤栖蓬海。zhé lóng wò cāng yuān,ruì fèng qī péng hǎi。 悠悠接舆歌,千古消光彩。yōu yōu jiē yú gē,qiān gǔ xiāo guāng cǎi。 出处酌其宜,勿为世所骇。chū chù zhuó qí yí,wù wèi shì suǒ hài。 预人家国事,此身固有在。yù rén jiā guó shì,cǐ shēn gù yǒu zài。 嗣宗济世心,无为著达庄。sì zōng jì shì xīn,wú wèi zhù dá zhuāng。 叔夜明养生,东市援琴伤。shū yè míng yǎng shēng,dōng shì yuán qín shāng。 一出与一处,徒能决籓墙。yī chū yǔ yī chù,tú néng jué fān qiáng。 淳风竟不返,二子俱亡羊。chún fēng jìng bù fǎn,èr zi jù wáng yáng。 汲郡苏门山,其人游何乡?jí jùn sū mén shān,qí rén yóu hé xiāng? 我欲振奇翮,碧宇追翱翔。wǒ yù zhèn qí hé,bì yǔ zhuī áo xiáng。

读晋史九首

何中

高平释时论,鲁褒钱神篇。gāo píng shì shí lùn,lǔ bāo qián shén piān。 晋辙固难挽,犹胜谈虚玄。jìn zhé gù nán wǎn,yóu shèng tán xū xuán。 夷甫晚良悔,将死复何言。yí fǔ wǎn liáng huǐ,jiāng sǐ fù hé yán。 谁登平乘楼,尚能议诸贤。shuí dēng píng chéng lóu,shàng néng yì zhū xián。 老庄异端学,冥合归自然。lǎo zhuāng yì duān xué,míng hé guī zì rán。 萧曹相业大,文景王道便。xiāo cáo xiāng yè dà,wén jǐng wáng dào biàn。 尊尚本非异,兴衰由此迁。zūn shàng běn fēi yì,xīng shuāi yóu cǐ qiān。 信知浮论者,亡国有馀愆。xìn zhī fú lùn zhě,wáng guó yǒu yú qiān。

读晋史九首

何中

江左二百年,立国初何恃。jiāng zuǒ èr bǎi nián,lì guó chū hé shì。 中夜荒鸡鸣,天地皆英气。zhōng yè huāng jī míng,tiān dì jiē yīng qì。 枕戈刘越石,击楫祖士稚。zhěn gē liú yuè shí,jī jí zǔ shì zhì。 如此中原间,端能了公事。rú cǐ zhōng yuán jiān,duān néng le gōng shì。 局促并豫州,奇功中道坠。jú cù bìng yù zhōu,qí gōng zhōng dào zhuì。 呜呼二豪雄,本为宗社计。wū hū èr háo xióng,běn wèi zōng shè jì。 异类禽兽心,推议谅非意。yì lèi qín shòu xīn,tuī yì liàng fēi yì。 石死固可哀,稚则吾何议。shí sǐ gù kě āi,zhì zé wú hé yì。 徒怀墟墓间,还念金行祀。tú huái xū mù jiān,hái niàn jīn xíng sì。 谁令若思来,后代常歔欷。shuí lìng ruò sī lái,hòu dài cháng xū xī。

读晋史九首

何中

两贤不相厄,王庾乃如斯。liǎng xián bù xiāng è,wáng yǔ nǎi rú sī。 天步政多艰,此岂私愤时。tiān bù zhèng duō jiān,cǐ qǐ sī fèn shí。 东山谢安石,造次威凤仪。dōng shān xiè ān shí,zào cì wēi fèng yí。 三贤抱宏器,继出相等夷。sān xián bào hóng qì,jì chū xiāng děng yí。 风流文雅尽,同惟世所推。fēng liú wén yǎ jǐn,tóng wéi shì suǒ tuī。 但恨立朝间,典礼殊未施。dàn hèn lì cháo jiān,diǎn lǐ shū wèi shī。 玄谈竟浇俗,逆臣终乱阶。xuán tán jìng jiāo sú,nì chén zhōng luàn jiē。 汤武肇王业,伊周垂纲维。tāng wǔ zhào wáng yè,yī zhōu chuí gāng wéi。 桓景彰伯道,管晏横要规。huán jǐng zhāng bó dào,guǎn yàn héng yào guī。 古人不作远,所立百世师。gǔ rén bù zuò yuǎn,suǒ lì bǎi shì shī。 奈何民具瞻,退食徒委蛇。nài hé mín jù zhān,tuì shí tú wěi shé。 卜世固天定,欲责当谁归?bo shì gù tiān dìng,yù zé dāng shuí guī?

读晋史九首

何中

春风满南国,公子争为欢。chūn fēng mǎn nán guó,gōng zi zhēng wèi huān。 锦绣少花艳,珊瑚耀日寒。jǐn xiù shǎo huā yàn,shān hú yào rì hán。 美人佩兰麝,骢马驰雕鞍。měi rén pèi lán shè,cōng mǎ chí diāo ān。 酣歌金谷迥,笑舞凉台宽。hān gē jīn gǔ jiǒng,xiào wǔ liáng tái kuān。 一朝化为血,付与来世叹。yī cháo huà wèi xuè,fù yǔ lái shì tàn。 人国亦如此,荣落朝夕看。rén guó yì rú cǐ,róng luò cháo xī kàn。 悠悠劝进者,端似坠楼难。yōu yōu quàn jìn zhě,duān shì zhuì lóu nán。