古诗词

北上感怀

刘基

倦鸟思一枝,枥马志千里。juàn niǎo sī yī zhī,lì mǎ zhì qiān lǐ。
营营劳生心,出入靡定止。yíng yíng láo shēng xīn,chū rù mí dìng zhǐ。
伊余朽钝材,懒拙更无比。yī yú xiǔ dùn cái,lǎn zhuō gèng wú bǐ。
才疏乏世用,嗜僻惟书史。cái shū fá shì yòng,shì pì wéi shū shǐ。
虽非济时具,颇识素餐耻。suī fēi jì shí jù,pǒ shí sù cān chǐ。
既怀黎民忧,妄意古人企。jì huái lí mín yōu,wàng yì gǔ rén qǐ。
宁知乖圆方,举足辄伤趾。níng zhī guāi yuán fāng,jǔ zú zhé shāng zhǐ。
尘埃百病侵,贫窭万感累。chén āi bǎi bìng qīn,pín jù wàn gǎn lèi。
艰难幸息肩,迟莫窃所喜。jiān nán xìng xī jiān,chí mò qiè suǒ xǐ。
明时登骥騄,驽马但垂耳。míng shí dēng jì lù,nú mǎ dàn chuí ěr。
自非冀北姿,莫羡追风驶。zì fēi jì běi zī,mò xiàn zhuī fēng shǐ。
便欲解衣冠,躬耕向桑梓。biàn yù jiě yī guān,gōng gēng xiàng sāng zǐ。
终怀葵藿恋,不慕沮溺诡。zhōng huái kuí huò liàn,bù mù jǔ nì guǐ。
潜阳动原隰,白日暧兰芷。qián yáng dòng yuán xí,bái rì ài lán zhǐ。
埘鸡戒晨鸣,客子驾行李。shí jī jiè chén míng,kè zi jià xíng lǐ。
萦纡越巘崿,浩荡涉风水。yíng yū yuè yǎn è,hào dàng shè fēng shuǐ。
淹留具区北,信宿沧江圯。yān liú jù qū běi,xìn sù cāng jiāng yí。
维时连年歉,道路多流徙。wéi shí lián nián qiàn,dào lù duō liú xǐ。
官司职抚字,黔首皆赤子。guān sī zhí fǔ zì,qián shǒu jiē chì zi。
陈红太仓米,丰年所储偫。chén hóng tài cāng mǐ,fēng nián suǒ chǔ zhì。
为民备乏困,朝廷岂私此。wèi mín bèi fá kùn,cháo tíng qǐ sī cǐ。
推馀补不足,兹实王政始。tuī yú bǔ bù zú,zī shí wáng zhèng shǐ。
臣子宜奉承,天威不违咫。chén zi yí fèng chéng,tiān wēi bù wéi zhǐ。
柰何簿书曹,暴慢蔑至理。nài hé bù shū cáo,bào màn miè zhì lǐ。
苟云出纳吝,当闵觳觫死。gǒu yún chū nà lìn,dāng mǐn hú sù sǐ。
呜呼草莽露,惨恻沟渎委。wū hū cǎo mǎng lù,cǎn cè gōu dú wěi。
闻之犹鼻酸,见者宜颡泚。wén zhī yóu bí suān,jiàn zhě yí sǎng cǐ。
逾淮入大河,凄凉更难视。yú huái rù dà hé,qī liáng gèng nán shì。
黄沙渺茫茫,白骨积荒藟。huáng shā miǎo máng máng,bái gǔ jī huāng lěi。
哀哉耕食场,尽作狐兔垒。āi zāi gēng shí chǎng,jǐn zuò hú tù lěi。
太平戢干戈,景物未应尔。tài píng jí gàn gē,jǐng wù wèi yīng ěr。
意者斯人徒,纵欲扰天纪。yì zhě sī rén tú,zòng yù rǎo tiān jì。
鬼神赫震怒,咎戾良有以。guǐ shén hè zhèn nù,jiù lì liáng yǒu yǐ。
去年人食人,不识弟与姊。qù nián rén shí rén,bù shí dì yǔ zǐ。
至今盗贼辈,啸聚如蜂蚁。zhì jīn dào zéi bèi,xiào jù rú fēng yǐ。
长戈耀白雪,健马突封豕。zhǎng gē yào bái xuě,jiàn mǎ tū fēng shǐ。
岂惟横山泽,巳敢剽城市。qǐ wéi héng shān zé,sì gǎn piāo chéng shì。
途行绝稀少,空车但墙倚。tú xíng jué xī shǎo,kōng chē dàn qiáng yǐ。
身行须结集,一寐四五起。shēn xíng xū jié jí,yī mèi sì wǔ qǐ。
牧民岂无人,司寇亦有氏。mù mín qǐ wú rén,sī kòu yì yǒu shì。
阵车不驱驰,大田无耒耜。zhèn chē bù qū chí,dà tián wú lěi sì。
邦家禄食恩,岂为臣奉己。bāng jiā lù shí ēn,qǐ wèi chén fèng jǐ。
山东古要地,燕赵犹唇齿。shān dōng gǔ yào dì,yàn zhào yóu chún chǐ。
况兹南北冲,津梁通远迩。kuàng zī nán běi chōng,jīn liáng tōng yuǎn ěr。
属当全盛时,四海同一轨。shǔ dāng quán shèng shí,sì hǎi tóng yī guǐ。
庙堂多稷契,振举无遗弛。miào táng duō jì qì,zhèn jǔ wú yí chí。
勿云疥癣微,不足成疮痏。wù yún jiè xuǎn wēi,bù zú chéng chuāng wěi。
滔天起滥觞,炎冈发星炬。tāo tiān qǐ làn shāng,yán gāng fā xīng jù。
虞朝有分北,汉庭烦直指。yú cháo yǒu fēn běi,hàn tíng fán zhí zhǐ。
农夫植嘉谷,所务诛稂秕。nóng fū zhí jiā gǔ,suǒ wù zhū láng bǐ。
耕耘苟失时,雨露空沾洒。gēng yún gǒu shī shí,yǔ lù kōng zhān sǎ。
威怀岂异任,守令职非痹。wēi huái qǐ yì rèn,shǒu lìng zhí fēi bì。
端能慎黜陟,此辈何足弭。duān néng shèn chù zhì,cǐ bèi hé zú mǐ。
故乡隔山川,前途塞荆枳。gù xiāng gé shān chuān,qián tú sāi jīng zhǐ。
青徐气萧索,河济俱泥滓。qīng xú qì xiāo suǒ,hé jì jù ní zǐ。
痛哭贾生狂,长叹漆室悝。tòng kū jiǎ shēng kuáng,zhǎng tàn qī shì kuī。
何当天门开,清问逮下俚。hé dāng tiān mén kāi,qīng wèn dǎi xià lǐ。
刘基

刘基

刘基(1311年7月1日-1375年5月16日)字伯温,谥曰文成,元末明初杰出的军事谋略家、政治家、文学家和思想家,明朝开国元勋,汉族,浙江文成南田(原属青田)人,故时人称他刘青田,明洪武三年(1370)封诚意伯,人们又称他刘诚意。武宗正德九年追赠太师,谥号文成,后人又称他刘文成、文成公。他以神机妙算、运筹帷幄著称于世。刘伯温是中国古代的一位传奇人物,至今在中国大陆、港澳台乃至东南亚、日韩等地仍有广泛深厚的民间影响力。 刘基的作品>>

猜您喜欢

感怀三十一首

刘基

上山采幽兰,尽日未盈手。shàng shān cǎi yōu lán,jǐn rì wèi yíng shǒu。
持赠故交人,长唤不回首。chí zèng gù jiāo rén,zhǎng huàn bù huí shǒu。
兰花岂不芬,故情岂不厚。lán huā qǐ bù fēn,gù qíng qǐ bù hòu。
投之非所好,良意翻成丑。tóu zhī fēi suǒ hǎo,liáng yì fān chéng chǒu。

感怀三十一首

刘基

峨峨蓬莱山,渺渺大瀛水。é é péng lái shān,miǎo miǎo dà yíng shuǐ。
神仙有窟宅,亦在玄黄里。shén xiān yǒu kū zhái,yì zài xuán huáng lǐ。
大壑多惊风,不辨龙与鲤。dà hè duō jīng fēng,bù biàn lóng yǔ lǐ。
吹沙乘波出,汹若鲸鲵起。chuī shā chéng bō chū,xiōng ruò jīng ní qǐ。
阳侯贯深渊,海若汩泥滓。yáng hóu guàn shēn yuān,hǎi ruò gǔ ní zǐ。
马衔恣馋食,罔象潜谲诡。mǎ xián zì chán shí,wǎng xiàng qián jué guǐ。
谁能报王母,弱水不可履。shuí néng bào wáng mǔ,ruò shuǐ bù kě lǚ。
羲和近虞渊,日暮空巳矣。xī hé jìn yú yuān,rì mù kōng sì yǐ。

感怀三十一首

刘基

亭亭山上木,蔚蔚石底竹。tíng tíng shān shàng mù,wèi wèi shí dǐ zhú。
谅非怀隐忧,胡为自局促。liàng fēi huái yǐn yōu,hú wèi zì jú cù。
振衣陟崇冈,高下睡原陆。zhèn yī zhì chóng gāng,gāo xià shuì yuán lù。
凤凰栖枯枝,稻粱肥雁骛。fèng huáng qī kū zhī,dào liáng féi yàn wù。
春阳悦众日,风雨愁比屋。chūn yáng yuè zhòng rì,fēng yǔ chóu bǐ wū。
人主各有情,岂若麋与鹿。rén zhǔ gè yǒu qíng,qǐ ruò mí yǔ lù。

感怀三十一首

刘基

射干生曾崖,不识寒涧阴。shè gàn shēng céng yá,bù shí hán jiàn yīn。
池鱼贯安流,宁知江海深。chí yú guàn ān liú,níng zhī jiāng hǎi shēn。
殷王相版筑,垂名耀来今。yīn wáng xiāng bǎn zhù,chuí míng yào lái jīn。
后世重阀阅,田野多呻吟。hòu shì zhòng fá yuè,tián yě duō shēn yín。

感怀三十一首

刘基

虾鱼涌姑射,月晕沧海风。xiā yú yǒng gū shè,yuè yūn cāng hǎi fēng。
鲸鲵吐高浪,白日寒曈昽。jīng ní tǔ gāo làng,bái rì hán tóng lóng。
神仙下天阙,左右翳玉虹。shén xiān xià tiān quē,zuǒ yòu yì yù hóng。
金盘荐麟脯,翠蕤拥青童。jīn pán jiàn lín pú,cuì ruí yōng qīng tóng。
酣歌殷溟徼,鱼鳖相噞喁。hān gē yīn míng jiǎo,yú biē xiāng yǎn yóng。
忽然乘云去,寥落寒江空。hū rán chéng yún qù,liáo luò hán jiāng kōng。

感怀三十一首

刘基

朝登会稽山,逍遥望南讹。cháo dēng huì jī shān,xiāo yáo wàng nán é。
禹穴巳芜没,禹功长不磨。yǔ xué sì wú méi,yǔ gōng zhǎng bù mó。
惆怅感往昔,沉吟发新歌。chóu chàng gǎn wǎng xī,chén yín fā xīn gē。
谁言专车骨,冠弁高嵯峨。shuí yán zhuān chē gǔ,guān biàn gāo cuó é。
为虺且复尔,为蛇当奈何。wèi huī qiě fù ěr,wèi shé dāng nài hé。
天门隔虎豹,空悲涕滂沱。tiān mén gé hǔ bào,kōng bēi tì pāng tuó。

感怀三十一首

刘基

结发事远游,逍遥观四方。jié fā shì yuǎn yóu,xiāo yáo guān sì fāng。
天地一何阔,山川杳茫茫。tiān dì yī hé kuò,shān chuān yǎo máng máng。
众鸟各自飞,乔木空苍凉。zhòng niǎo gè zì fēi,qiáo mù kōng cāng liáng。
登高见万里,怀古使心伤。dēng gāo jiàn wàn lǐ,huái gǔ shǐ xīn shāng。
伫立望浮云,安得凌风翔?zhù lì wàng fú yún,ān dé líng fēng xiáng?

感怀三十一首

刘基

芳树生丹崖,绿叶如云烟。fāng shù shēng dān yá,lǜ yè rú yún yān。
上枝蔽光景,下根蟠九泉。shàng zhī bì guāng jǐng,xià gēn pán jiǔ quán。
朝凉聒众鸟,夕阴萃鸣蝉。cháo liáng guā zhòng niǎo,xī yīn cuì míng chán。
岂不盛容色,及此阳春年。qǐ bù shèng róng sè,jí cǐ yáng chūn nián。
西风吹白露,点缀庭阶前。xī fēng chuī bái lù,diǎn zhuì tíng jiē qián。
繁华坐销歇,枝叶空相捐。fán huá zuò xiāo xiē,zhī yè kōng xiāng juān。
世情多反覆,天道有推迁。shì qíng duō fǎn fù,tiān dào yǒu tuī qiān。
金屋擅娇宠,长门闭神仙。jīn wū shàn jiāo chǒng,zhǎng mén bì shén xiān。
献赋亦巳晚,徒悲泪如泉。xiàn fù yì sì wǎn,tú bēi lèi rú quán。

感怀三十一首

刘基

我有绿绮琴,其材出空桑。wǒ yǒu lǜ qǐ qín,qí cái chū kōng sāng。
金徽映玉轸,音韵锵琳琅。jīn huī yìng yù zhěn,yīn yùn qiāng lín láng。
上弦感薰风,下弦来凤皇。shàng xián gǎn xūn fēng,xià xián lái fèng huáng。
世耳不欲闻,子期今则亡。shì ěr bù yù wén,zi qī jīn zé wáng。
愿持献重华,路阻川无梁。yuàn chí xiàn zhòng huá,lù zǔ chuān wú liáng。

感怀三十一首

刘基

孟轲去齐魏,贾谊之长沙。mèng kē qù qí wèi,jiǎ yì zhī zhǎng shā。
圣贤良巳矣,吾道空咨嗟。shèng xián liáng sì yǐ,wú dào kōng zī jiē。
徒言青松枝,不如桃李花。tú yán qīng sōng zhī,bù rú táo lǐ huā。
太息安陵子,知时为世夸。tài xī ān líng zi,zhī shí wèi shì kuā。

感怀三十一首

刘基

客有持六经,翩翩西入秦。kè yǒu chí liù jīng,piān piān xī rù qín。
衣冠独异状,谈舌空轮囷。yī guān dú yì zhuàng,tán shé kōng lún qūn。
献纳竟何补,焚坑祸谁因。xiàn nà jìng hé bǔ,fén kēng huò shuí yīn。
昂昂采芝士,矫矫蹈海人。áng áng cǎi zhī shì,jiǎo jiǎo dǎo hǎi rén。
龙骧九渊外,岂复叹获麟。lóng xiāng jiǔ yuān wài,qǐ fù tàn huò lín。

感怀三十一首

刘基

白璧閟顽矿,沦晦同泥沙。bái bì bì wán kuàng,lún huì tóng ní shā。
朽壤生夜光,见者咸惊嗟。xiǔ rǎng shēng yè guāng,jiàn zhě xián jīng jiē。
君子分寂寞,小人互矜夸。jūn zi fēn jì mò,xiǎo rén hù jīn kuā。
枯瘁若秋蓬,鲜艳如春华。kū cuì ruò qiū péng,xiān yàn rú chūn huá。
狂风忽簸荡,飘落归谁家。kuáng fēng hū bǒ dàng,piāo luò guī shuí jiā。

感怀三十一首

刘基

大道散草泽,呻吟在康衢。dà dào sàn cǎo zé,shēn yín zài kāng qú。
蔓葛自缠绕,兰蕙日萧疏。màn gé zì chán rào,lán huì rì xiāo shū。
鸡鸣出门去,薄暮还走趋。jī míng chū mén qù,báo mù hái zǒu qū。
进则蚊蚁萃,退为失群乌。jìn zé wén yǐ cuì,tuì wèi shī qún wū。
君看拜尘友,逸气凌东都。jūn kàn bài chén yǒu,yì qì líng dōng dōu。
凄凉白首叹,千载为嗟吁。qī liáng bái shǒu tàn,qiān zài wèi jiē xū。

感怀三十一首

刘基

象以齿自伐,煚以能受羁。xiàng yǐ chǐ zì fá,jiǒng yǐ néng shòu jī。
猛虎恃强力,而不卫其皮。měng hǔ shì qiáng lì,ér bù wèi qí pí。
世人任巧智,天道善盈亏。shì rén rèn qiǎo zhì,tiān dào shàn yíng kuī。
不见瑶台死,永为天下嗤。bù jiàn yáo tái sǐ,yǒng wèi tiān xià chī。

感怀三十一首

刘基

槁叶寒搣搣,罗帐秋风生。gǎo yè hán miè miè,luó zhàng qiū fēng shēng。
凄凄候虫鸣,唳唳宾鸿惊。qī qī hòu chóng míng,lì lì bīn hóng jīng。
美人抱瑶瑟,仰视河汉明。měi rén bào yáo sè,yǎng shì hé hàn míng。
丝桐岂殊音,古调非今声。sī tóng qǐ shū yīn,gǔ diào fēi jīn shēng。
沉思空幽寂,岁月巳徂征。chén sī kōng yōu jì,suì yuè sì cú zhēng。