品读经典 · 传承文明

访吴式贤归赋诗复以未用韵成篇如前数

方回

秋仲已数晨,残暑饕馀威。qiū zhòng yǐ shù chén,cán shǔ tāo yú wēi。 两旬赫斯旱,岁事将告饥。liǎng xún hè sī hàn,suì shì jiāng gào jī。 五谷既不熟,百卉亦具腓。wǔ gǔ jì bù shú,bǎi huì yì jù féi。 白露辍救田,巫祝绝祷祈。bái lù chuò jiù tián,wū zhù jué dǎo qí。 泱漭原野间,行行策征騑。yāng mǎng yuán yě jiān,xíng xíng cè zhēng fēi。 所至问父老,最苦螟与蜚。suǒ zhì wèn fù lǎo,zuì kǔ míng yǔ fēi。 官府发令宽,疲氓犹庶几。guān fǔ fā lìng kuān,pí máng yóu shù jǐ。 奈何迫赋役,有弦终无韦。nài hé pò fù yì,yǒu xián zhōng wú wéi。 初筮或金紫,不复先绿绯。chū shì huò jīn zǐ,bù fù xiān lǜ fēi。 牛羊为求刍,今乃如猎围。niú yáng wèi qiú chú,jīn nǎi rú liè wéi。 戚吁良易察,厥病不在厞。qī xū liáng yì chá,jué bìng bù zài fèi。 适我故友家,美奂思如翚。shì wǒ gù yǒu jiā,měi huàn sī rú huī。 谓言绿林辈,秉畀灰炎辉。wèi yán lǜ lín bèi,bǐng bì huī yán huī。 别墅今尚佳,细故未足欷。bié shù jīn shàng jiā,xì gù wèi zú xī。 明窗可教子,辛苦出萤帏。míng chuāng kě jiào zi,xīn kǔ chū yíng wéi。 地出禁酒界,煮鱼刲豪豨。dì chū jìn jiǔ jiè,zhǔ yú kuī háo xī。 饤果灿□枣,芼羹芬藿薇。dìng guǒ càn zǎo,mào gēng fēn huò wēi。 老衰感嘉意,满斟馀十挥。lǎo shuāi gǎn jiā yì,mǎn zhēn yú shí huī。 缪忝五年长,一命先登畿。móu tiǎn wǔ nián zhǎng,yī mìng xiān dēng jī。 三益夙好在,万事危途非。sān yì sù hǎo zài,wàn shì wēi tú fēi。 此来听所谈,字字侔珠玑。cǐ lái tīng suǒ tán,zì zì móu zhū jī。 终当簉凤沼,否亦齿虎闱。zhōng dāng zào fèng zhǎo,fǒu yì chǐ hǔ wéi。 民瘼熟览采,一一笺斧扆。mín mò shú lǎn cǎi,yī yī jiān fǔ yǐ。 何乃怀其宝,不受良工睎。hé nǎi huái qí bǎo,bù shòu liáng gōng xī。 昔□更四稔,泮水撷藻芹。xī gèng sì rěn,pàn shuǐ xié zǎo qín。 晚节岂倦游,故托左臂痱。wǎn jié qǐ juàn yóu,gù tuō zuǒ bì fèi。

遇李尊师

方回

东城焉所适,有此松下风。dōng chéng yān suǒ shì,yǒu cǐ sōng xià fēng。 更有竹万计,连山翠如葱。gèng yǒu zhú wàn jì,lián shān cuì rú cōng。 长廊无人白日静,古坛高殿秋阴中。zhǎng láng wú rén bái rì jìng,gǔ tán gāo diàn qiū yīn zhōng。 云房锁扃帘幔卷,久乃忽遇星冠翁。yún fáng suǒ jiōng lián màn juǎn,jiǔ nǎi hū yù xīng guān wēng。 一笑呼茗茗立具,坐对井边骧首龙。yī xiào hū míng míng lì jù,zuò duì jǐng biān xiāng shǒu lóng。 五十馀年阅此画,偶许后死频过从。wǔ shí yú nián yuè cǐ huà,ǒu xǔ hòu sǐ pín guò cóng。 畴昔共饮徒,十不见八九。chóu xī gòng yǐn tú,shí bù jiàn bā jiǔ。 升天岂其然,冢骨今定朽。shēng tiān qǐ qí rán,zhǒng gǔ jīn dìng xiǔ。 老夫起立意欲去,尊师顾谓已温酒。lǎo fū qǐ lì yì yù qù,zūn shī gù wèi yǐ wēn jiǔ。 人生一刻快意难,何幸有酒浇此口。rén shēng yī kè kuài yì nán,hé xìng yǒu jiǔ jiāo cǐ kǒu。 屡劝不容遽上马,上马出门却回首。lǚ quàn bù róng jù shàng mǎ,shàng mǎ chū mén què huí shǒu。

中秋夜有客携酒

方回

中秋谓无酒,忽有携酒者。zhōng qiū wèi wú jiǔ,hū yǒu xié jiǔ zhě。 联翩二三客,柴门系嘶马。lián piān èr sān kè,chái mén xì sī mǎ。 膨脝两大瓮,待月列堂下。péng hēng liǎng dà wèng,dài yuè liè táng xià。 空庭碧天阔,秋色极潇洒。kōng tíng bì tiān kuò,qiū sè jí xiāo sǎ。 皓魄初未出,稍觉云暗野。hào pò chū wèi chū,shāo jué yún àn yě。 须臾冰团挂,细字可读写。xū yú bīng tuán guà,xì zì kě dú xiě。 琵琶拨旁行,此曲岂和寡。pí pá bō páng xíng,cǐ qū qǐ hé guǎ。 村伎杂南北,焉有容色冶。cūn jì zá nán běi,yān yǒu róng sè yě。 老夫但满饮,不复记杯斝。lǎo fū dàn mǎn yǐn,bù fù jì bēi jiǎ。 嘲诙颇恶剧,罚筹不吾拾。cháo huī pǒ è jù,fá chóu bù wú shí。 自从历丧乱,万事付苟且。zì cóng lì sàng luàn,wàn shì fù gǒu qiě。 应接日纷糅,口耳似聋哑。yīng jiē rì fēn róu,kǒu ěr shì lóng yǎ。 久旱百谷死,心望时雨泻。jiǔ hàn bǎi gǔ sǐ,xīn wàng shí yǔ xiè。 虽逢芳醑溢,更着纤指把。suī féng fāng xǔ yì,gèng zhe xiān zhǐ bǎ。 丈夫忽有念,外物皆土苴。zhàng fū hū yǒu niàn,wài wù jiē tǔ jū。 客去欲夜半,一笑真醉也。kè qù yù yè bàn,yī xiào zhēn zuì yě。

社前一日用中秋夜未尽韵

方回

清晨视园树,槁叶脱梧槚。qīng chén shì yuán shù,gǎo yè tuō wú jiǎ。 邻家馈彘肉,里巷作秋社。lín jiā kuì zhì ròu,lǐ xiàng zuò qiū shè。 报赛有故常,民俗其敢罢。bào sài yǒu gù cháng,mín sú qí gǎn bà。 勾龙得无羞,土毛旱欲赭。gōu lóng dé wú xiū,tǔ máo hàn yù zhě。 贫家节□常,素不徼福嘏。pín jiā jié cháng,sù bù jiǎo fú gǔ。 又况禁酒严,罄室覆老瓦。yòu kuàng jìn jiǔ yán,qìng shì fù lǎo wǎ。 两男隔邻郡,久未泛归槎。liǎng nán gé lín jùn,jiǔ wèi fàn guī chá。 小儿及二女,嬉戏粗娅姹。xiǎo ér jí èr nǚ,xī xì cū yà chà。 叫啼索梨栗,短裳或露胯。jiào tí suǒ lí lì,duǎn shang huò lù kuà。 乃翁老钝极,久困谗口哆。nǎi wēng lǎo dùn jí,jiǔ kùn chán kǒu duō。 下体毒痔漏,中脘痼症瘕。xià tǐ dú zhì lòu,zhōng wǎn gù zhèng jiǎ。 舂秫裹青箬,杵臼亦旋假。chōng shú guǒ qīng ruò,chǔ jiù yì xuán jiǎ。 意以娱幼稚,鲜欢类炙輠。yì yǐ yú yòu zhì,xiān huān lèi zhì guǒ。 东墙掘小池,南荣续前厦。dōng qiáng jué xiǎo chí,nán róng xù qián shà。 明旦宜鸠匠,窘局笑穷?。míng dàn yí jiū jiàng,jiǒng jú xiào qióng。 排闷赋此作,鄙俚愧不雅。pái mèn fù cǐ zuò,bǐ lǐ kuì bù yǎ。

八月十八社不雨得酒

方回

近社当有雨,至是终无之。jìn shè dāng yǒu yǔ,zhì shì zhōng wú zhī。 家贫久无酒,忽有社酒持。jiā pín jiǔ wú jiǔ,hū yǒu shè jiǔ chí。 万事不可料,人生难前知。wàn shì bù kě liào,rén shēng nán qián zhī。 穷山旱已甚,园草日就萎。qióng shān hàn yǐ shén,yuán cǎo rì jiù wēi。 重九倏复近,眷焉顾东篱。zhòng jiǔ shū fù jìn,juàn yān gù dōng lí。 稼穑不我与,灌此青蕊枝。jià sè bù wǒ yǔ,guàn cǐ qīng ruǐ zhī。 幽赏心所寄,曾不忧朝饥。yōu shǎng xīn suǒ jì,céng bù yōu cháo jī。 果茹愧云鲜,聊兹抚幼儿。guǒ rú kuì yún xiān,liáo zī fǔ yòu ér。 扁舟欲有适,矫首空遐思。biǎn zhōu yù yǒu shì,jiǎo shǒu kōng xiá sī。

社后己未始雨酒边书

方回

今年五月梅,昼夜雨不止。jīn nián wǔ yuè méi,zhòu yè yǔ bù zhǐ。 及兹七八月,一旱乃如此。jí zī qī bā yuè,yī hàn nǎi rú cǐ。 古言了无验,社公饮旧水。gǔ yán le wú yàn,shè gōng yǐn jiù shuǐ。 岂其世俗移,难复论常理。qǐ qí shì sú yí,nán fù lùn cháng lǐ。 里门分内竟,谁记戊与己。lǐ mén fēn nèi jìng,shuí jì wù yǔ jǐ。 诘朝始霢霂,渐作霈然喜。jí cháo shǐ mài mù,jiàn zuò pèi rán xǐ。 破靴行荒园,沙泥濡足指。pò xuē xíng huāng yuán,shā ní rú zú zhǐ。 蕉扇戴头归,声类钓蓬底。jiāo shàn dài tóu guī,shēng lèi diào péng dǐ。 有田谷不登,无田吾何耻。yǒu tián gǔ bù dēng,wú tián wú hé chǐ。 荷锄莳蔬者,告谓土润咫。hé chú shí shū zhě,gào wèi tǔ rùn zhǐ。 芙蓉一二开,红蓼乱纷委。fú róng yī èr kāi,hóng liǎo luàn fēn wěi。 木落楼阁出,风物甚清美。mù luò lóu gé chū,fēng wù shén qīng měi。 偶兹樽酒具,小醉亦可尔。ǒu zī zūn jiǔ jù,xiǎo zuì yì kě ěr。 土木愚顽姿,颓然隐吟几。tǔ mù yú wán zī,tuí rán yǐn yín jǐ。 天地万古悠,微躯一稊蚁。tiān dì wàn gǔ yōu,wēi qū yī tí yǐ。 区区曷足云,后当知此士。qū qū hé zú yún,hòu dāng zhī cǐ shì。

拟咏贫士七首

方回

陶渔起畎亩,在野贤无遗。táo yú qǐ quǎn mǔ,zài yě xián wú yí。 世岂有贫士,贫民且无之。shì qǐ yǒu pín shì,pín mín qiě wú zhī。 鳏寡不敢侮,俊乂斯可知。guān guǎ bù gǎn wǔ,jùn yì sī kě zhī。 末季尚贪欲,高位多穷奇。mò jì shàng tān yù,gāo wèi duō qióng qí。 有如元恺者,岂不寒与饥。yǒu rú yuán kǎi zhě,qǐ bù hán yǔ jī。 寒饥士之常,苍生良足悲。hán jī shì zhī cháng,cāng shēng liáng zú bēi。

拟咏贫士七首

方回

生不逢尧舜,夜歌齐国门。shēng bù féng yáo shùn,yè gē qí guó mén。 短布适至骭,顾此何足言。duǎn bù shì zhì gàn,gù cǐ hé zú yán。 得无慕反坫,颇欲致饱温。dé wú mù fǎn diàn,pǒ yù zhì bǎo wēn。 区区霸者佐,治躬乏本原。qū qū bà zhě zuǒ,zhì gōng fá běn yuán。 易地可禹稷,独许陋巷颜。yì dì kě yǔ jì,dú xǔ lòu xiàng yán。 管卑况彼宁,人品当尔论。guǎn bēi kuàng bǐ níng,rén pǐn dāng ěr lùn。

拟咏贫士七首

方回

周公昔下士,一饭不遑餐。zhōu gōng xī xià shì,yī fàn bù huáng cān。 四海颂声作,白屋无复寒。sì hǎi sòng shēng zuò,bái wū wú fù hán。 三家柄鲁国,阳虎盗屿璠。sān jiā bǐng lǔ guó,yáng hǔ dào yǔ fán。 曾原二三子,忍饥依杏坛。céng yuán èr sān zi,rěn jī yī xìng tán。 士当察时命,固穷心所安。shì dāng chá shí mìng,gù qióng xīn suǒ ān。 何至挟长铗,特为无鱼弹。hé zhì xié zhǎng jiá,tè wèi wú yú dàn。

拟咏贫士七首

方回

昔在冯敬通,晚节极穷困。xī zài féng jìng tōng,wǎn jié jí qióng kùn。 岂不尝专城,肥遁故无闷。qǐ bù cháng zhuān chéng,féi dùn gù wú mèn。 如何彼江生,赋此以为恨。rú hé bǐ jiāng shēng,fù cǐ yǐ wèi hèn。 政坐不能隐,揣谓意有怨。zhèng zuò bù néng yǐn,chuāi wèi yì yǒu yuàn。 与世一不合,心迹当两远。yǔ shì yī bù hé,xīn jì dāng liǎng yuǎn。 岂容近市朝,尚与俗物溷。qǐ róng jìn shì cháo,shàng yǔ sú wù hùn。

拟咏贫士七首

方回

堂堂孔北海,不忧樽酒空。táng táng kǒng běi hǎi,bù yōu zūn jiǔ kōng。 一旦坐口语,老瞒不见容。yī dàn zuò kǒu yǔ,lǎo mán bù jiàn róng。 危行言未逊,难保明哲躬。wēi xíng yán wèi xùn,nán bǎo míng zhé gōng。 虞翻落日南,管宁老辽东。yú fān luò rì nán,guǎn níng lǎo liáo dōng。 事至于此极,岂愿飘孤蓬。shì zhì yú cǐ jí,qǐ yuàn piāo gū péng。 所以焦先者,愧处蜗庐中。suǒ yǐ jiāo xiān zhě,kuì chù wō lú zhōng。

拟咏贫士七首

方回

少陵走西蜀,坡仙谪罗浮。shǎo líng zǒu xī shǔ,pō xiān zhé luó fú。 暗与渊明合,九日无新篘。àn yǔ yuān míng hé,jiǔ rì wú xīn chōu。 儿曹处此境,四顾定复愁。ér cáo chù cǐ jìng,sì gù dìng fù chóu。 惟此三老翁,浩然无所忧。wéi cǐ sān lǎo wēng,hào rán wú suǒ yōu。 作诗配日月,万古长空流。zuò shī pèi rì yuè,wàn gǔ zhǎng kōng liú。 寄谢酩酊子,讵识黄花秋。jì xiè mǐng dīng zi,jù shí huáng huā qiū。

拟咏贫士七首

方回

龚夬坐何罪,持扇行觅钱。gōng guài zuò hé zuì,chí shàn xíng mì qián。 唐意介之孙,忍饿死空山。táng yì jiè zhī sūn,rěn è sǐ kōng shān。 我尝读史册,怅望南渡前。wǒ cháng dú shǐ cè,chàng wàng nán dù qián。 似兹良亦多,晚辈未可姗。shì zī liáng yì duō,wǎn bèi wèi kě shān。 此责有所归,冠裳天地颠。cǐ zé yǒu suǒ guī,guān shang tiān dì diān。 祸至崩杞国,彼悔其奚言。huò zhì bēng qǐ guó,bǐ huǐ qí xī yán。

九日烹二鸡终不得酒

方回

长女近归宁,念母省所患。zhǎng nǚ jìn guī níng,niàn mǔ shěng suǒ huàn。 临别无可烹,仅馀一老雁。lín bié wú kě pēng,jǐn yú yī lǎo yàn。 兹辰遂重九,空庖绝刍豢。zī chén suì zhòng jiǔ,kōng páo jué chú huàn。 伏雌劣足膳,时醪靡由办。fú cí liè zú shàn,shí láo mí yóu bàn。 平生万卷肠,半世饫藜苋。píng shēng wàn juǎn cháng,bàn shì yù lí xiàn。 中尝长军府,岂不宴集惯。zhōng cháng zhǎng jūn fǔ,qǐ bù yàn jí guàn。 晚年畏祸机,弃官老林涧。wǎn nián wèi huò jī,qì guān lǎo lín jiàn。 卖书辍架签,典衣解袍襻。mài shū chuò jià qiān,diǎn yī jiě páo pàn。 佳节无一钱,终不羡朽贯。jiā jié wú yī qián,zhōng bù xiàn xiǔ guàn。 瓶罄何耻为,更用奴隶讪。píng qìng hé chǐ wèi,gèng yòng nú lì shàn。 但甘颜乐瓢,宜免周誓轘。dàn gān yán lè piáo,yí miǎn zhōu shì huán。 粲粲东篱英,聊与岁同晏。càn càn dōng lí yīng,liáo yǔ suì tóng yàn。

九日用渊明韵二首

方回

穷山岂有节,疲氓不聊生。qióng shān qǐ yǒu jié,pí máng bù liáo shēng。 比户迫冻馁,九日存空名。bǐ hù pò dòng něi,jiǔ rì cún kōng míng。 旦视觜参中,斗极南北明。dàn shì zī cān zhōng,dòu jí nán běi míng。 知我乏机杼,促织亦销声。zhī wǒ fá jī zhù,cù zhī yì xiāo shēng。 昔健酒易得,痛饮倚妙龄。xī jiàn jiǔ yì dé,tòng yǐn yǐ miào líng。 焉知齿发暮,壶尽无可倾。yān zhī chǐ fā mù,hú jǐn wú kě qīng。 寒英粲荒圃,槁叶铿前荣。hán yīng càn huāng pǔ,gǎo yè kēng qián róng。 坚忍验学力,乖离怅时情。jiān rěn yàn xué lì,guāi lí chàng shí qíng。 死也谅不磨,可惜百无成。sǐ yě liàng bù mó,kě xī bǎi wú chéng。

九日用渊明韵二首

方回

渊明谢督邮,犹有金石交。yuān míng xiè dū yóu,yóu yǒu jīn shí jiāo。 故人笃古谊,未随霜叶雕。gù rén dǔ gǔ yì,wèi suí shuāng yè diāo。 把菊东篱下,气与南山高。bǎ jú dōng lí xià,qì yǔ nán shān gāo。 颜生忽至止,双凤鸣青霄。yán shēng hū zhì zhǐ,shuāng fèng míng qīng xiāo。 我誓死岩穴,瓮灌讵云劳。wǒ shì sǐ yán xué,wèng guàn jù yún láo。 奈何今年秋,一旱川原焦。nài hé jīn nián qiū,yī hàn chuān yuán jiāo。 酒钱蔑由致,拟坡聊和陶。jiǔ qián miè yóu zhì,nǐ pō liáo hé táo。 索寞世所贱,由来非一朝。suǒ mò shì suǒ jiàn,yóu lái fēi yī cháo。

戏咏昌化县土风二首

方回

阔衣男子荷薪樵,瘿颈妇人昂髻髫。kuò yī nán zi hé xīn qiáo,yǐng jǐng fù rén áng jì tiáo。 巨石塞途饶荦确,荒村扃户故萧条。jù shí sāi tú ráo luò què,huāng cūn jiōng hù gù xiāo tiáo。 水风骚屑雨非雨,溪涧复重桥复桥。shuǐ fēng sāo xiè yǔ fēi yǔ,xī jiàn fù zhòng qiáo fù qiáo。 授粲割鲜何敢望,尚无漓酒与侬浇。shòu càn gē xiān hé gǎn wàng,shàng wú lí jiǔ yǔ nóng jiāo。

戏咏昌化县土风二首

方回

富有大山无广川,积多冢树少炊烟。fù yǒu dà shān wú guǎng chuān,jī duō zhǒng shù shǎo chuī yān。 绝奇车盘岭上石,稍阔马走平东田。jué qí chē pán lǐng shàng shí,shāo kuò mǎ zǒu píng dōng tián。 竹筐晒谷争晴日,瓦瓮淹齑及冻天。zhú kuāng shài gǔ zhēng qíng rì,wǎ wèng yān jī jí dòng tiān。 未信苏湖万顷室,数家荞穄树头悬。wèi xìn sū hú wàn qǐng shì,shù jiā qiáo jì shù tóu xuán。

三贪叹

方回

十月蛇当蛰,锦文遨道边。shí yuè shé dāng zhé,jǐn wén áo dào biān。 碎首毙农梃,人蛇胡不然。suì shǒu bì nóng tǐng,rén shé hú bù rán。 鼠窃不以夜,腐尸供鸱鸢。shǔ qiè bù yǐ yè,fǔ shī gōng chī yuān。 白昼自掇祸,人鼠宜戒旃。bái zhòu zì duō huò,rén shǔ yí jiè zhān。 猛豹落槛阱,割皮充席毡。měng bào luò kǎn jǐng,gē pí chōng xí zhān。 人中亦有豹,勿恃多金钱。rén zhōng yì yǒu bào,wù shì duō jīn qián。 蛇鼠喻官吏,豹以喻将焉。shé shǔ yù guān lì,bào yǐ yù jiāng yān。 三贪逭天诛,听此三叹篇。sān tān huàn tiān zhū,tīng cǐ sān tàn piān。

次韵仇仁近用韵见示五首

方回

时惊驿走听庭宣,老朽于予孰使年。shí jīng yì zǒu tīng tíng xuān,lǎo xiǔ yú yǔ shú shǐ nián。 鸣玉久忘綪结佩,穿花空忆锦连钱。míng yù jiǔ wàng qiàn jié pèi,chuān huā kōng yì jǐn lián qián。 愧非今代王摩诘,许识能诗孟浩然。kuì fēi jīn dài wáng mó jí,xǔ shí néng shī mèng hào rán。 野服幅巾亦堪画,丹青何必上凌烟。yě fú fú jīn yì kān huà,dān qīng hé bì shàng líng yān。