品读经典 · 传承文明

古瑟

张昱

锦瑟古之乐,造自轩辕间。jǐn sè gǔ zhī lè,zào zì xuān yuán jiān。 朱丝五十弦,柱列鹓鹭班。zhū sī wǔ shí xián,zhù liè yuān lù bān。 中有洞庭水,白日兴波澜。zhōng yǒu dòng tíng shuǐ,bái rì xīng bō lán。 人文际昌期,出应清庙弹。rén wén jì chāng qī,chū yīng qīng miào dàn。 洋洋雅颂音,一唱而三叹。yáng yáng yǎ sòng yīn,yī chàng ér sān tàn。 神人既以和,凤鸟翔其翰。shén rén jì yǐ hé,fèng niǎo xiáng qí hàn。 圣明御天下,百灵咸仰攀。shèng míng yù tiān xià,bǎi líng xián yǎng pān。

读离骚经

张昱

三闾楚同姓,怨生于所爱。sān lǘ chǔ tóng xìng,yuàn shēng yú suǒ ài。 谗人在君侧,绳墨日偭背。chán rén zài jūn cè,shéng mò rì miǎn bèi。 虞兹宗社陨,繁辞冀收采。yú zī zōng shè yǔn,fán cí jì shōu cǎi。 反覆三致忠,九死犹未悔。fǎn fù sān zhì zhōng,jiǔ sǐ yóu wèi huǐ。 灵修终不察,遂投汨罗水。líng xiū zhōng bù chá,suì tóu mì luó shuǐ。 斯文幸未丧,风雅接三代。sī wén xìng wèi sàng,fēng yǎ jiē sān dài。 岂惟南国士,汲汲仰沾溉。qǐ wéi nán guó shì,jí jí yǎng zhān gài。

读秦记

张昱

登高望远海,中有三神山。dēng gāo wàng yuǎn hǎi,zhōng yǒu sān shén shān。 秦皇惑方士,采药驻容颜。qín huáng huò fāng shì,cǎi yào zhù róng yán。 如求不死药,何必波涛间!rú qiú bù sǐ yào,hé bì bō tāo jiān! 玄牝气孔神,日夜相循环。xuán pìn qì kǒng shén,rì yè xiāng xún huán。 若人善保之,入圣而超凡。ruò rén shàn bǎo zhī,rù shèng ér chāo fán。 所以广成子,度世安泥丸。suǒ yǐ guǎng chéng zi,dù shì ān ní wán。

言志

张昱

少小诵六经,中岁始闻道。shǎo xiǎo sòng liù jīng,zhōng suì shǐ wén dào。 乃知三百篇,不贵辞娟好。nǎi zhī sān bǎi piān,bù guì cí juān hǎo。 发言将自宣,犹若未深造。fā yán jiāng zì xuān,yóu ruò wèi shēn zào。 尝恐岁年晚,白露先芳草。cháng kǒng suì nián wǎn,bái lù xiān fāng cǎo。 覃恩时窜易,举笔如振槁。tán ēn shí cuàn yì,jǔ bǐ rú zhèn gǎo。 庶或谐雅音,咏歌以终老。shù huò xié yǎ yīn,yǒng gē yǐ zhōng lǎo。

相逢行

张昱

京师众大区,鞍马俱俊游。jīng shī zhòng dà qū,ān mǎ jù jùn yóu。 相逢念轻薄,解赠双吴钩。xiāng féng niàn qīng báo,jiě zèng shuāng wú gōu。 性命付然诺,妻子托绸缪。xìng mìng fù rán nuò,qī zi tuō chóu móu。 朝过狭斜道,暮宿娼家楼。cháo guò xiá xié dào,mù sù chāng jiā lóu。 五侯与之谈,七贵为之谋。wǔ hóu yǔ zhī tán,qī guì wèi zhī móu。 心膂誓百年,羽翼期九州。xīn lǚ shì bǎi nián,yǔ yì qī jiǔ zhōu。 当其势合时,喝倒黄河流。dāng qí shì hé shí,hē dào huáng hé liú。 一朝资用尽,门户无鸣驺。yī cháo zī yòng jǐn,mén hù wú míng zōu。 乡关耻独归,京邑难久留。xiāng guān chǐ dú guī,jīng yì nán jiǔ liú。 慨念平生怀,徘徊顾河丘。kǎi niàn píng shēng huái,pái huái gù hé qiū。 浮云讵终朝,失意将焉尤。fú yún jù zhōng cháo,shī yì jiāng yān yóu。

鸳鸯篇

张昱

鸳鸯水中禽,居常有定偶。yuān yāng shuǐ zhōng qín,jū cháng yǒu dìng ǒu。 行则共洲渚,栖不异渊薮。xíng zé gòng zhōu zhǔ,qī bù yì yuān sǒu。 交颈情所私,和鸣气相友。jiāo jǐng qíng suǒ sī,hé míng qì xiāng yǒu。 白头不自嫌,彩翼戢左右。bái tóu bù zì xián,cǎi yì jí zuǒ yòu。 雄雌或失配,霜霰甘独守。xióng cí huò shī pèi,shuāng xiàn gān dú shǒu。 嗟哉羽毛类,赋性乃何厚!jiē zāi yǔ máo lèi,fù xìng nǎi hé hòu! 愿献金闺女,绣作君子绶。yuàn xiàn jīn guī nǚ,xiù zuò jūn zi shòu。 人或违天常,翻为此禽丑。rén huò wéi tiān cháng,fān wèi cǐ qín chǒu。

幽兰篇

张昱

幽兰不自媚,丛杂生溪涧。yōu lán bù zì mèi,cóng zá shēng xī jiàn。 寂寞空林色,过者谁复玩?jì mò kōng lín sè,guò zhě shuí fù wán? 及时或见收,不与众芳乱。jí shí huò jiàn shōu,bù yǔ zhòng fāng luàn。 梦协天使与,握勤郎官盼。mèng xié tiān shǐ yǔ,wò qín láng guān pàn。 顾兹馨香德,庶以同岁晏。gù zī xīn xiāng dé,shù yǐ tóng suì yàn。

古诗十四首其一

张昱

壮哉沛中歌,命世之雄者。zhuàng zāi pèi zhōng gē,mìng shì zhī xióng zhě。 帝王有大度,不在论风雅。dì wáng yǒu dà dù,bù zài lùn fēng yǎ。 绵蕝礼乐修,采诗固无暇。mián jué lǐ lè xiū,cǎi shī gù wú xiá。 苏李离别辞,亦自关教化。sū lǐ lí bié cí,yì zì guān jiào huà。 文章与政通,斯岂杂王霸?wén zhāng yǔ zhèng tōng,sī qǐ zá wáng bà?

古诗十四首其一

张昱

汉诗十九首,不复辨名氏。hàn shī shí jiǔ shǒu,bù fù biàn míng shì。 苏李及枚乘,伯仲之间耳。sū lǐ jí méi chéng,bó zhòng zhī jiān ěr。 当时尚词赋,六义谁作意?dāng shí shàng cí fù,liù yì shuí zuò yì? 虽非大雅言,颇有风人致。suī fēi dà yǎ yán,pǒ yǒu fēng rén zhì。 篇章何在多,自足传于世。piān zhāng hé zài duō,zì zú chuán yú shì。 所嗟黄初后,作者莫与企。suǒ jiē huáng chū hòu,zuò zhě mò yǔ qǐ。

古诗十四首其一

张昱

曹公英雄姿,吐词自天成。cáo gōng yīng xióng zī,tǔ cí zì tiān chéng。 横槊鞍马间,慷慨念平生。héng shuò ān mǎ jiān,kāng kǎi niàn píng shēng。 汝颍诸文学,敛衽奉明廷。rǔ yǐng zhū wén xué,liǎn rèn fèng míng tíng。 对酒惜时迈,载歌伸鹿呜。duì jiǔ xī shí mài,zài gē shēn lù wū。 风云入壮怀,河山助威灵。fēng yún rù zhuàng huái,hé shān zhù wēi líng。 至今邺下唱,犹擅文章名。zhì jīn yè xià chàng,yóu shàn wén zhāng míng。 铜雀有遗憾,哀哉短歌行。tóng què yǒu yí hàn,āi zāi duǎn gē xíng。

古诗十四首其一

张昱

邺中盛文词,七子相掎角。yè zhōng shèng wén cí,qī zi xiāng jǐ jiǎo。 虽膺丞相辟,未免伤流落。suī yīng chéng xiāng pì,wèi miǎn shāng liú luò。 世胄相友善,宴好以酬酢。shì zhòu xiāng yǒu shàn,yàn hǎo yǐ chóu cù。 出纳结腹心,庶僚仰殊渥。chū nà jié fù xīn,shù liáo yǎng shū wò。 愿因云雨会,戢翼永栖托。yuàn yīn yún yǔ huì,jí yì yǒng qī tuō。 贵贱俱黄土,徒存建安作。guì jiàn jù huáng tǔ,tú cún jiàn ān zuò。

古诗十四首其一

张昱

魏文在世子,嗣领五官将。wèi wén zài shì zi,sì lǐng wǔ guān jiāng。 国事既有闲,经术尤所尚。guó shì jì yǒu xián,jīng shù yóu suǒ shàng。 宴游集文学,词藻咸宗仰。yàn yóu jí wén xué,cí zǎo xián zōng yǎng。 五星垂光彩,两曜分气象。wǔ xīng chuí guāng cǎi,liǎng yào fēn qì xiàng。 风流积二世,况复人君量。fēng liú jī èr shì,kuàng fù rén jūn liàng。 快乐芙蓉池,乘辇一何壮!kuài lè fú róng chí,chéng niǎn yī hé zhuàng! 宁同汝颍士,戚戚冀所望。níng tóng rǔ yǐng shì,qī qī jì suǒ wàng。

古诗十四首其一

张昱

东阿帝室亲,复乃贵介弟。dōng ā dì shì qīn,fù nǎi guì jiè dì。 降志词翰间,国事罔所冀。jiàng zhì cí hàn jiān,guó shì wǎng suǒ jì。 思深而文典,光彩照当世。sī shēn ér wén diǎn,guāng cǎi zhào dāng shì。 切切陈自劾,捐躯以明志。qiè qiè chén zì hé,juān qū yǐ míng zhì。 淫情洛神赋,所愿以自弃。yín qíng luò shén fù,suǒ yuàn yǐ zì qì。

古诗十四首其一

张昱

祢衡轻狡人,况以才自负。mí héng qīng jiǎo rén,kuàng yǐ cái zì fù。 将赴渔阳挝,侮人还自侮。jiāng fù yú yáng wō,wǔ rén hái zì wǔ。 曹公岂容物,嫁恶与黄祖。cáo gōng qǐ róng wù,jià è yǔ huáng zǔ。 值兹劻勷际,焉用鹦鹉赋?zhí zī kuāng ráng jì,yān yòng yīng wǔ fù? 所以贤达士,贵在识时务。suǒ yǐ xián dá shì,guì zài shí shí wù。

古诗十四首其一

张昱

三谢国亲臣,世家金闺彦。sān xiè guó qīn chén,shì jiā jīn guī yàn。 玄谈虽时尚,好爵尤所羡。xuán tán suī shí shàng,hǎo jué yóu suǒ xiàn。 出各领名郡,而不拘履践。chū gè lǐng míng jùn,ér bù jū lǚ jiàn。 能忘永嘉乐,山水事游宴。néng wàng yǒng jiā lè,shān shuǐ shì yóu yàn。 摛章固自美,雅音从此变。chī zhāng gù zì měi,yǎ yīn cóng cǐ biàn。 馀波及齐梁,纤秾入哀怨。yú bō jí qí liáng,xiān nóng rù āi yuàn。

古诗十四首其一

张昱

嗣宗绝臧否,善若处时晦。sì zōng jué zāng fǒu,shàn ruò chù shí huì。 咏怀数十篇,卓尔追汉魏。yǒng huái shù shí piān,zhuó ěr zhuī hàn wèi。 驾车哭而返,此岂无所谓?jià chē kū ér fǎn,cǐ qǐ wú suǒ wèi? 啸登广武台,神气偶相会。xiào dēng guǎng wǔ tái,shén qì ǒu xiāng huì。 从来倜傥心,土苴视富贵。cóng lái tì tǎng xīn,tǔ jū shì fù guì。 惟有步兵厨,可用时一醉。wéi yǒu bù bīng chú,kě yòng shí yī zuì。

古诗十四首其一

张昱

渊明君子儒,心事甚夷旷。yuān míng jūn zi rú,xīn shì shén yí kuàng。 醉来得佳眠,自谓羲皇上。zuì lái dé jiā mián,zì wèi xī huáng shàng。 文章固可诵,节概尤所仰。wén zhāng gù kě sòng,jié gài yóu suǒ yǎng。 且无州县拘,安得言不放?qiě wú zhōu xiàn jū,ān dé yán bù fàng? 托志圣贤录,千载成绝响。tuō zhì shèng xián lù,qiān zài chéng jué xiǎng。

古诗十四首其一

张昱

高人王右丞,辋川亦有乐。gāo rén wáng yòu chéng,wǎng chuān yì yǒu lè。 位居尚书省,志不异丘壑。wèi jū shàng shū shěng,zhì bù yì qiū hè。 谁言肉食鄙,而不事淡泊。shuí yán ròu shí bǐ,ér bù shì dàn pō。 辞擅大雅名,集多应制作。cí shàn dà yǎ míng,jí duō yīng zhì zuò。 唐音得所宗,夫子实先觉。táng yīn dé suǒ zōng,fū zi shí xiān jué。

古诗十四首其一

张昱

工部行在官,饥寒莫与比。gōng bù xíng zài guān,jī hán mò yǔ bǐ。 奔走盗贼中,朝夕命如寄。bēn zǒu dào zéi zhōng,cháo xī mìng rú jì。 一饭不忘君,危言以鸣世。yī fàn bù wàng jūn,wēi yán yǐ míng shì。 亲蒙万乘知,不救妻子累。qīn méng wàn chéng zhī,bù jiù qī zi lèi。 文章天地间,风雅可无愧。wén zhāng tiān dì jiān,fēng yǎ kě wú kuì。 赋者谩接迹,此作竟谁继?fù zhě mán jiē jì,cǐ zuò jìng shuí jì?

古诗十四首其一

张昱

襄阳孟浩然,五言擅时誉。xiāng yáng mèng hào rán,wǔ yán shàn shí yù。 迹放羁旅间,气藉江山助。jì fàng jī lǚ jiān,qì jí jiāng shān zhù。 感怀岘山作,托兴洞庭赋。gǎn huái xiàn shān zuò,tuō xīng dòng tíng fù。 九重获见知,一语乃上忤。jiǔ zhòng huò jiàn zhī,yī yǔ nǎi shàng wǔ。 敝庐南山归,亦足蔽风雨。bì lú nán shān guī,yì zú bì fēng yǔ。 篇章如可传,论何遇不遇。piān zhāng rú kě chuán,lùn hé yù bù yù。