品读经典 · 传承文明

无忧子诗,为扬州汤仲铭处士赋

张昱

安分以达生,所适皆天游。ān fēn yǐ dá shēng,suǒ shì jiē tiān yóu。 恂恂里巷间,何忮复何求?xún xún lǐ xiàng jiān,hé zhì fù hé qiú? 箪瓢自终日,冬夏惟一裘。dān piáo zì zhōng rì,dōng xià wéi yī qiú。 既不愿名爵,宁对狐貉羞?jì bù yuàn míng jué,níng duì hú háo xiū? 忘机鸥与亲,浪迹云中俦。wàng jī ōu yǔ qīn,làng jì yún zhōng chóu。 中区本混沌,愚者昧雕锼。zhōng qū běn hùn dùn,yú zhě mèi diāo sōu。 乐哉汤处士,宜尔名无忧。lè zāi tāng chù shì,yí ěr míng wú yōu。

奉听玘法师讲楞伽经,留别

张昱

玘公注经回,于世无所慕。qǐ gōng zhù jīng huí,yú shì wú suǒ mù。 结坛在南坞,心与道为务。jié tán zài nán wù,xīn yǔ dào wèi wù。 行苦缁素归,律严鬼神护。xíng kǔ zī sù guī,lǜ yán guǐ shén hù。 吾从挹清芬,肺腑久皈附。wú cóng yì qīng fēn,fèi fǔ jiǔ guī fù。 仰聆楞伽旨,灌顶发甘露。yǎng líng léng gā zhǐ,guàn dǐng fā gān lù。 四众瞻礼间,绕床天花雨。sì zhòng zhān lǐ jiān,rào chuáng tiān huā yǔ。 古无雪山子,我愿黄金铸。gǔ wú xuě shān zi,wǒ yuàn huáng jīn zhù。 兹行匪漫游,实以闻经故。zī xíng fěi màn yóu,shí yǐ wén jīng gù。 初地谁不明,末法自迷误。chū dì shuí bù míng,mò fǎ zì mí wù。 不谓攴道林,犹识许玄度。bù wèi pū dào lín,yóu shí xǔ xuán dù。 忻然酬宿愿,言笑亦已屡。xīn rán chóu sù yuàn,yán xiào yì yǐ lǚ。 出寺且复留,徘徊川光暮。chū sì qiě fù liú,pái huái chuān guāng mù。 还当理轻楫,时到茅家步。hái dāng lǐ qīng jí,shí dào máo jiā bù。 师既不忘予,予忘南坞路。shī jì bù wàng yǔ,yǔ wàng nán wù lù。

访巢云子不值,留题

张昱

桃源不可觅,结屋以巢云。táo yuán bù kě mì,jié wū yǐ cháo yún。 只此方丈内,便觉超人群。zhǐ cǐ fāng zhàng nèi,biàn jué chāo rén qún。 秋晚篱槿秀,雨馀塘水浑。qiū wǎn lí jǐn xiù,yǔ yú táng shuǐ hún。 安知巢云子,不是云中君。ān zhī cháo yún zi,bù shì yún zhōng jūn。 又值荷蓑出,无从书綀裙。yòu zhí hé suō chū,wú cóng shū shū qún。

听松轩,为朗上人题

张昱

微风吹幽松,近听声愈好。wēi fēng chuī yōu sōng,jìn tīng shēng yù hǎo。 师非寒山子,安得此怀抱?shī fēi hán shān zi,ān dé cǐ huái bào? 天机内相会,百体同浩浩。tiān jī nèi xiāng huì,bǎi tǐ tóng hào hào。 如适清凉境,大地绝热恼。rú shì qīng liáng jìng,dà dì jué rè nǎo。 每从画省归,骑马必一造。měi cóng huà shěng guī,qí mǎ bì yī zào。 妙趣须自知,难与别人道。miào qù xū zì zhī,nán yǔ bié rén dào。

舟行即事

张昱

舟行如虚空,上下天光里。zhōu xíng rú xū kōng,shàng xià tiān guāng lǐ。 中宵撤前幔,繁星在清泚。zhōng xiāo chè qián màn,fán xīng zài qīng cǐ。 天河横未落,北斗当面指。tiān hé héng wèi luò,běi dòu dāng miàn zhǐ。 凉风波上来,吹皱青天绮。liáng fēng bō shàng lái,chuī zhòu qīng tiān qǐ。 芦洲集夜禽,聒聒鸣不已。lú zhōu jí yè qín,guā guā míng bù yǐ。 恶声虽扰眠,清景则可喜。è shēng suī rǎo mián,qīng jǐng zé kě xǐ。 却思车马尘,此时动城市。què sī chē mǎ chén,cǐ shí dòng chéng shì。

题隐居图

张昱

处州王启明。chù zhōu wáng qǐ míng。 隐居万山中,日夕有佳色。yǐn jū wàn shān zhōng,rì xī yǒu jiā sè。 时于岩上石,蒸起云气白。shí yú yán shàng shí,zhēng qǐ yún qì bái。 桑麻郁相望,鸡犬识巷陌。sāng má yù xiāng wàng,jī quǎn shí xiàng mò。 中林芳草地,不有车马辙。zhōng lín fāng cǎo dì,bù yǒu chē mǎ zhé。 为与城市远,似觉嚣尘绝。wèi yǔ chéng shì yuǎn,shì jué xiāo chén jué。 原田既膏腴,且是宜稼穑。yuán tián jì gāo yú,qiě shì yí jià sè。 溪流既清驶,且是利舟楫。xī liú jì qīng shǐ,qiě shì lì zhōu jí。 耕渔鄙夫事,富贵要不得。gēng yú bǐ fū shì,fù guì yào bù dé。 但见桃花开,不知何岁月?寄谢丹青人,吾将安蹇劣。dàn jiàn táo huā kāi,bù zhī hé suì yuè?jì xiè dān qīng rén,wú jiāng ān jiǎn liè。

种德堂,为岳医士题

张昱

种德不在浅,种药不在深。zhǒng dé bù zài qiǎn,zhǒng yào bù zài shēn。 虽有千亩地,不如方寸心。suī yǒu qiān mǔ dì,bù rú fāng cùn xīn。 种之百年后,所得非尺寻。zhǒng zhī bǎi nián hòu,suǒ dé fēi chǐ xún。 忠信乃佳实,慈爱为繁阴。zhōng xìn nǎi jiā shí,cí ài wèi fán yīn。 如有仙人杏,一核延千林。rú yǒu xiān rén xìng,yī hé yán qiān lín。 以此惠后嗣,安用多黄金?yǐ cǐ huì hòu sì,ān yòng duō huáng jīn?

百马图

张昱

画师画马时,心与马为一。huà shī huà mǎ shí,xīn yǔ mǎ wèi yī。 精神各自分,萃此马百匹。jīng shén gè zì fēn,cuì cǐ mǎ bǎi pǐ。 起卧适马性,踶啮通马力。qǐ wò shì mǎ xìng,dì niè tōng mǎ lì。 逸如龙在水,驰若虎而翼。yì rú lóng zài shuǐ,chí ruò hǔ ér yì。 游牝得群聚,风腾各相及。yóu pìn dé qún jù,fēng téng gè xiāng jí。 或滚尘沙黄,或嘶草芽碧。huò gǔn chén shā huáng,huò sī cǎo yá bì。 岂无骐驎骨,松下盐车泣。qǐ wú qí lín gǔ,sōng xià yán chē qì。 谁将朔漠大,图画归咫尺。shuí jiāng shuò mò dà,tú huà guī zhǐ chǐ。 曹韩不并世,按图为尔惜。cáo hán bù bìng shì,àn tú wèi ěr xī。

木槿花

张昱

谁谓木槿花,朝荣夕已萎。shuí wèi mù jǐn huā,cháo róng xī yǐ wēi。 容颜逐电光,老大行相随。róng yán zhú diàn guāng,lǎo dà xíng xiāng suí。 高堂有歌舞,及取少年时。gāo táng yǒu gē wǔ,jí qǔ shǎo nián shí。 寿命信可长,仙人竟何之?shòu mìng xìn kě zhǎng,xiān rén jìng hé zhī?

浮云,别高士敏

张昱

人生如浮云,聚散何可必!rén shēng rú fú yún,jù sàn hé kě bì! 倏忽万里馀,求之渺无迹。shū hū wàn lǐ yú,qiú zhī miǎo wú jì。 有时天上见,若我旧相识。yǒu shí tiān shàng jiàn,ruò wǒ jiù xiāng shí。 飘摇玉雪姿,可望不可即。piāo yáo yù xuě zī,kě wàng bù kě jí。 羡此淩风翰,与彼得共适。xiàn cǐ líng fēng hàn,yǔ bǐ dé gòng shì。

田家词

张昱

为农谨天时,四体务勤力。wèi nóng jǐn tiān shí,sì tǐ wù qín lì。 日夕耘耔罢,植杖聊假息。rì xī yún zǐ bà,zhí zhàng liáo jiǎ xī。 儿童原上牧,妇女机中织。ér tóng yuán shàng mù,fù nǚ jī zhōng zhī。 田家无别事,俯仰惟衣食。tián jiā wú bié shì,fǔ yǎng wéi yī shí。 黾勉共百年,辛苦何所惜?mǐn miǎn gòng bǎi nián,xīn kǔ hé suǒ xī? 世有五侯贵,农人梦不及。shì yǒu wǔ hóu guì,nóng rén mèng bù jí。 但愿风雨好,一穗千万粒。dàn yuàn fēng yǔ hǎo,yī suì qiān wàn lì。 卒岁无徵科,庶免忧儋石。zú suì wú zhēng kē,shù miǎn yōu dān shí。

六月三日雨

张昱

日车当空行,雷声从地起。rì chē dāng kōng xíng,léi shēng cóng dì qǐ。 长风吹行云,万籁若有喜。zhǎng fēng chuī xíng yún,wàn lài ruò yǒu xǐ。 田夫念稼穑,望云如望米。tián fū niàn jià sè,wàng yún rú wàng mǐ。 甘泽始沛然,三日不可止。gān zé shǐ pèi rán,sān rì bù kě zhǐ。 吁嗟乎苍生,何以答天地?xū jiē hū cāng shēng,hé yǐ dá tiān dì?

田家

张昱

田家无所具,客至惟鸡黍。tián jiā wú suǒ jù,kè zhì wéi jī shǔ。 厨下作新炊,门前备清醑。chú xià zuò xīn chuī,mén qián bèi qīng xǔ。 凉风吹户牖,高柳荫涂路。liáng fēng chuī hù yǒu,gāo liǔ yīn tú lù。 还家既不远,送上采菱渡。hái jiā jì bù yuǎn,sòng shàng cǎi líng dù。

兰雪轩

张昱

幽兰不自芳,君子以贻好。yōu lán bù zì fāng,jūn zi yǐ yí hǎo。 白雪不自洁,君子用媲操。bái xuě bù zì jié,jūn zi yòng pì cāo。 与彼兰与雪,聊付尔怀抱。yǔ bǐ lán yǔ xuě,liáo fù ěr huái bào。 人生幼而学,壮则行其道。rén shēng yòu ér xué,zhuàng zé xíng qí dào。 青春未晼晚,白日正杲杲。qīng chūn wèi wǎn wǎn,bái rì zhèng gǎo gǎo。 何乃七尺躯,迷邦以怀宝。hé nǎi qī chǐ qū,mí bāng yǐ huái bǎo。 时哉不可失,功名贵及早。shí zāi bù kě shī,gōng míng guì jí zǎo。

题破窗风雨卷

张昱

敬亭有旧斋,风雨一窗破。jìng tíng yǒu jiù zhāi,fēng yǔ yī chuāng pò。 朝对风雨吟,暮对风雨坐。cháo duì fēng yǔ yín,mù duì fēng yǔ zuò。 惟知经史亲,肯顾衣裳涴。wéi zhī jīng shǐ qīn,kěn gù yī shang wò。 有时暂游息,自歌还自和。yǒu shí zàn yóu xī,zì gē hái zì hé。 直俟所学成,功名如一唾。zhí qí suǒ xué chéng,gōng míng rú yī tuò。 宁同陋巷人,独守箪瓢饿?níng tóng lòu xiàng rén,dú shǒu dān piáo è?

河汉篇

张昱

河汉亘天几万里,鹑火西行入箕尾。hé hàn gèn tiān jǐ wàn lǐ,chún huǒ xī xíng rù jī wěi。 金气浮空漾白波,任是雄风吹不起。jīn qì fú kōng yàng bái bō,rèn shì xióng fēng chuī bù qǐ。 一河之水皆空青,往还惟此乌鹊翎。yī hé zhī shuǐ jiē kōng qīng,wǎng hái wéi cǐ wū què líng。 太史不识汉使者,却奏张骞为客星。tài shǐ bù shí hàn shǐ zhě,què zòu zhāng qiān wèi kè xīng。 载回织女支机石,牵牛隔河来不及。zài huí zhī nǚ zhī jī shí,qiān niú gé hé lái bù jí。 二十八宿有常经,七夕胡能会灵匹?èr shí bā sù yǒu cháng jīng,qī xī hú néng huì líng pǐ? 西牛东女长相望,女则织纴牛服箱。xī niú dōng nǚ zhǎng xiāng wàng,nǚ zé zhī rèn niú fú xiāng。 人间儿女谩愁思,河影不灭秋夜长。rén jiān ér nǚ mán chóu sī,hé yǐng bù miè qiū yè zhǎng。

唐太宗骏马图

张昱

昭陵石刻今无有,绢素乃能存不朽。zhāo líng shí kè jīn wú yǒu,juàn sù nǎi néng cún bù xiǔ。 当时奇骨济时艰,驾驭尽入天人手。dāng shí qí gǔ jì shí jiān,jià yù jǐn rù tiān rén shǒu。 隋家再世俱凡庸,不知肘腋生英雄。suí jiā zài shì jù fán yōng,bù zhī zhǒu yè shēng yīng xióng。 晋阳奋起六骏马,蹴踏人海波涛红。jìn yáng fèn qǐ liù jùn mǎ,cù tà rén hǎi bō tāo hóng。 帝王一出万邦定,干戈四指群小空。dì wáng yī chū wàn bāng dìng,gàn gē sì zhǐ qún xiǎo kōng。 淩烟勋臣尽图画,一旦肯遗汗血功。líng yān xūn chén jǐn tú huà,yī dàn kěn yí hàn xuè gōng。 呜呼何从得此样,规模却与石刻同。wū hū hé cóng dé cǐ yàng,guī mó què yǔ shí kè tóng。 乃知帝王所驭乃龙种,岂可求之凡马中?nǎi zhī dì wáng suǒ yù nǎi lóng zhǒng,qǐ kě qiú zhī fán mǎ zhōng? 唐家开基三百载,展卷尚觉来英风。táng jiā kāi jī sān bǎi zài,zhǎn juǎn shàng jué lái yīng fēng。

张建封击毬图

张昱

唐家风流尚毬马,中外靡然为之化。táng jiā fēng liú shàng qiú mǎ,zhōng wài mí rán wèi zhī huà。 徐州节度张建封,坐领东藩示闲暇。xú zhōu jié dù zhāng jiàn fēng,zuò lǐng dōng fān shì xián xiá。 长箫短吹行相随,以此慢游为日夜。zhǎng xiāo duǎn chuī xíng xiāng suí,yǐ cǐ màn yóu wèi rì yè。 玉山满马扶醉归,正及楼头望春罢。yù shān mǎn mǎ fú zuì guī,zhèng jí lóu tóu wàng chūn bà。 孔雀屏帷次第开,黄金买得春无价。kǒng què píng wéi cì dì kāi,huáng jīn mǎi dé chūn wú jià。 不教白日向西驰,只许黄河向东泻。bù jiào bái rì xiàng xī chí,zhǐ xǔ huáng hé xiàng dōng xiè。 使君死后谁登临,燕子不来风雨深。shǐ jūn sǐ hòu shuí dēng lín,yàn zi bù lái fēng yǔ shēn。 绿珠甘守珊瑚树,文君独宿鸳鸯衾。lǜ zhū gān shǒu shān hú shù,wén jūn dú sù yuān yāng qīn。 当其意气倾朝野,肯信人无百年者?dāng qí yì qì qīng cháo yě,kěn xìn rén wú bǎi nián zhě? 万言犹在从事书,一幅空遗后人画。wàn yán yóu zài cóng shì shū,yī fú kōng yí hòu rén huà。

五王行春图

张昱

开元天子达四聪,羽旄管籥行相从。kāi yuán tiān zi dá sì cōng,yǔ máo guǎn yuè xíng xiāng cóng。 当时从驾骊山者,宰相犹是璟与崇。dāng shí cóng jià lí shān zhě,zǎi xiāng yóu shì jǐng yǔ chóng。 华萼楼中云气里,兄弟同眠复同起。huá è lóu zhōng yún qì lǐ,xiōng dì tóng mián fù tóng qǐ。 玉环一旦入深宫,大枕长衾冷如水。yù huán yī dàn rù shēn gōng,dà zhěn zhǎng qīn lěng rú shuǐ。 兴庆池头花树边,梨园小部俱婵娟。xīng qìng chí tóu huā shù biān,lí yuán xiǎo bù jù chán juān。 杨家姊妹夜游处,银烛万条生紫烟。yáng jiā zǐ mèi yè yóu chù,yín zhú wàn tiáo shēng zǐ yān。 宁知乐极哀方始,羯鼓未终鼙鼓起。níng zhī lè jí āi fāng shǐ,jié gǔ wèi zhōng pí gǔ qǐ。 褒斜西幸雨淋铃,回首长安几千里?bāo xié xī xìng yǔ lín líng,huí shǒu zhǎng ān jǐ qiān lǐ?

赠河南卫毕将军歌

张昱

壮哉将军八尺躯,阵前夺骑生马驹。zhuàng zāi jiāng jūn bā chǐ qū,zhèn qián duó qí shēng mǎ jū。 有力每轻弓两石,据鞍手横丈二殳。yǒu lì měi qīng gōng liǎng shí,jù ān shǒu héng zhàng èr shū。 小敌如怯大敌勇,生平气与忠义俱。xiǎo dí rú qiè dà dí yǒng,shēng píng qì yǔ zhōng yì jù。 逢时受命从大将,势合风云兴海隅。féng shí shòu mìng cóng dà jiāng,shì hé fēng yún xīng hǎi yú。 奉辞东下尉陀国,回兵北击无单于。fèng cí dōng xià wèi tuó guó,huí bīng běi jī wú dān yú。 望风襁负至者众,将军为驻南征车。wàng fēng qiǎng fù zhì zhě zhòng,jiāng jūn wèi zhù nán zhēng chē。 归来九重赐颜色,蹈舞恩光生步趋。guī lái jiǔ zhòng cì yán sè,dǎo wǔ ēn guāng shēng bù qū。 团花战袍出内府,大官羊膳来公厨。tuán huā zhàn páo chū nèi fǔ,dà guān yáng shàn lái gōng chú。 洛阳关东古重镇,授以斧钺专城居。luò yáng guān dōng gǔ zhòng zhèn,shòu yǐ fǔ yuè zhuān chéng jū。 绿槐高映使者节,黄金新铸兵家符。lǜ huái gāo yìng shǐ zhě jié,huáng jīn xīn zhù bīng jiā fú。 握刀负盾走壮士,拥盖吹笳喧道涂。wò dāo fù dùn zǒu zhuàng shì,yōng gài chuī jiā xuān dào tú。 尽知勋名在忠义,千骑万骑先传呼。jǐn zhī xūn míng zài zhōng yì,qiān qí wàn qí xiān chuán hū。 祈连亦有霍去病,细柳岂无周亚夫?qí lián yì yǒu huò qù bìng,xì liǔ qǐ wú zhōu yà fū? 只今将军与之并,人马相辉古即无。zhǐ jīn jiāng jūn yǔ zhī bìng,rén mǎ xiāng huī gǔ jí wú。 君恩广大法天地,将军报答将何如?jūn ēn guǎng dà fǎ tiān dì,jiāng jūn bào dá jiāng hé rú? 丹青或接万亿载,忠义莫虞无画图。dān qīng huò jiē wàn yì zài,zhōng yì mò yú wú huà tú。