品读经典 · 传承文明

咏史

独乐园主

三皇之前不可传,尧舜垂衣化自然。sān huáng zhī qián bù kě chuán,yáo shùn chuí yī huà zì rán。 夏衰商败兵革起,征讨有罪非传贤。xià shuāi shāng bài bīng gé qǐ,zhēng tǎo yǒu zuì fēi chuán xián。 苍姬种德极深厚,历载八百何绵绵。cāng jī zhǒng dé jí shēn hòu,lì zài bā bǎi hé mián mián。 孔丘孟轲不得位,唯有文字登书编;kǒng qiū mèng kē bù dé wèi,wéi yǒu wén zì dēng shū biān; 春秋笔削严一字,诛恶褒善持大权;chūn qiū bǐ xuē yán yī zì,zhū è bāo shàn chí dà quán; 丘明作传详本末,下迨战国何茫然。qiū míng zuò chuán xiáng běn mò,xià dài zhàn guó hé máng rán。 秦皇并吞六王毕,始废封建迷井田;qín huáng bìng tūn liù wáng bì,shǐ fèi fēng jiàn mí jǐng tián; 功高自谓传万世,仁义不施徒托仙;gōng gāo zì wèi chuán wàn shì,rén yì bù shī tú tuō xiān; 东游弗返祖龙死,赤灵火德明中天。dōng yóu fú fǎn zǔ lóng sǐ,chì líng huǒ dé míng zhōng tiān。 汉朝文景称至治,刑措可比成康前;hàn cháo wén jǐng chēng zhì zhì,xíng cuò kě bǐ chéng kāng qián; 无端杂用黄老术,是以未得称其全。wú duān zá yòng huáng lǎo shù,shì yǐ wèi dé chēng qí quán。 王莽贼臣篡汉祚,赖有光武如周宣;wáng mǎng zéi chén cuàn hàn zuò,lài yǒu guāng wǔ rú zhōu xuān; 云台名将应列宿,婉婉良策扶戎轩;yún tái míng jiāng yīng liè sù,wǎn wǎn liáng cè fú róng xuān; 绝胜高祖醢彭越,可比周召终天年。jué shèng gāo zǔ hǎi péng yuè,kě bǐ zhōu zhào zhōng tiān nián。 崇儒往谒曲阜庙,典章灿灿罗星躔;chóng rú wǎng yè qū fù miào,diǎn zhāng càn càn luó xīng chán; 后人不省创业苦,宠任阉宦皆貂蝉;hòu rén bù shěng chuàng yè kǔ,chǒng rèn yān huàn jiē diāo chán; 西园粥爵诚可耻,党锢忠士灾何延。xī yuán zhōu jué chéng kě chǐ,dǎng gù zhōng shì zāi hé yán。 一朝曹氏帝称魏,铜驼荆棘生荒烟;yī cháo cáo shì dì chēng wèi,tóng tuó jīng jí shēng huāng yān; 关张早死后主弱,典午自帝开坤埏。guān zhāng zǎo sǐ hòu zhǔ ruò,diǎn wǔ zì dì kāi kūn shān。 五胡云扰乱中国,五马南渡何翩翩。wǔ hú yún rǎo luàn zhōng guó,wǔ mǎ nán dù hé piān piān。 六朝兴废有得失,岂知合并归杨坚;liù cháo xīng fèi yǒu dé shī,qǐ zhī hé bìng guī yáng jiān; 琼花城里建宫阙,汴河春水浮龙船。qióng huā chéng lǐ jiàn gōng quē,biàn hé chūn shuǐ fú lóng chuán。 乱离思治否复泰,唐室高祖催飞骞;luàn lí sī zhì fǒu fù tài,táng shì gāo zǔ cuī fēi qiān; 秦王神武不可及,遂承天祚传高玄。qín wáng shén wǔ bù kě jí,suì chéng tiān zuò chuán gāo xuán。 大纲不正有惭色,我尝抚卷思其渊。dà gāng bù zhèng yǒu cán sè,wǒ cháng fǔ juǎn sī qí yuān。 纷纷女祸握神器,扰扰藩镇横戈鋋;fēn fēn nǚ huò wò shén qì,rǎo rǎo fān zhèn héng gē chán; 乘舆避乱数奔窜,翠华几度游西川。chéng yú bì luàn shù bēn cuàn,cuì huá jǐ dù yóu xī chuān。 黄巢残贼不忍说,白骨山积血成泉;huáng cháo cán zéi bù rěn shuō,bái gǔ shān jī xuè chéng quán; 侵凌渐使唐祚绝,江海虽大犹涓涓。qīn líng jiàn shǐ táng zuò jué,jiāng hǎi suī dà yóu juān juān。 朱温降将乃一贼,僭号暂时得复失。zhū wēn jiàng jiāng nǎi yī zéi,jiàn hào zàn shí dé fù shī。 后唐石晋暨知远,但以功利不尚德。hòu táng shí jìn jì zhī yuǎn,dàn yǐ gōng lì bù shàng dé。 周家亦僭登天基,独有世宗明治术。zhōu jiā yì jiàn dēng tiān jī,dú yǒu shì zōng míng zhì shù。 我朝列圣皆深仁,天下苍生得苏息。wǒ cháo liè shèng jiē shēn rén,tiān xià cāng shēng dé sū xī。 史书浩浩充屋栋,人主欲观宁遍及。shǐ shū hào hào chōng wū dòng,rén zhǔ yù guān níng biàn jí。 小臣纂集作通鉴,治乱兴亡明似日。xiǎo chén zuǎn jí zuò tōng jiàn,zhì luàn xīng wáng míng shì rì。 愿言乙夜细垂观,比美成王戒无逸。yuàn yán yǐ yè xì chuí guān,bǐ měi chéng wáng jiè wú yì。

潮人朝京道中

黄益

何事若波查,翻令忆在家。hé shì ruò bō chá,fān lìng yì zài jiā。 乱山随去马,落日认栖鸦。luàn shān suí qù mǎ,luò rì rèn qī yā。 田野生涯尽,关河去路赊。tián yě shēng yá jǐn,guān hé qù lù shē。 断桥人不渡,拂石看黄花。duàn qiáo rén bù dù,fú shí kàn huáng huā。

宿黄芦站

黄益

古道树叉丫,青帘认酒家。gǔ dào shù chā yā,qīng lián rèn jiǔ jiā。 有山无树色,多雪少梅花。yǒu shān wú shù sè,duō xuě shǎo méi huā。 雁影云垂地,鸡声月在沙。yàn yǐng yún chuí dì,jī shēng yuè zài shā。 百年兴废尽,何处问桑麻。bǎi nián xīng fèi jǐn,hé chù wèn sāng má。

题径山

栯堂

攀萝扪石上崔嵬,为访名师特到来。pān luó mén shí shàng cuī wéi,wèi fǎng míng shī tè dào lái。 碧眼望穿红日际,青鞋蹋破白云堆。bì yǎn wàng chuān hóng rì jì,qīng xié tà pò bái yún duī。 松涛振壑鸣天籁,瀑布舂岩动地雷。sōng tāo zhèn hè míng tiān lài,pù bù chōng yán dòng dì léi。 好境自然尘世别,何须海上觅蓬莱。hǎo jìng zì rán chén shì bié,hé xū hǎi shàng mì péng lái。

山居四十首

栯堂

乱流尽处卜幽栖,独树为桥过小溪。luàn liú jǐn chù bo yōu qī,dú shù wèi qiáo guò xiǎo xī。 春雨桃开忆刘阮,晚山薇长梦夷齐。chūn yǔ táo kāi yì liú ruǎn,wǎn shān wēi zhǎng mèng yí qí。 寻僧因到石梁北,待月忽思天柱西。xún sēng yīn dào shí liáng běi,dài yuè hū sī tiān zhù xī。 借问昔贤成底事,十年骑马听朝鸡。jiè wèn xī xián chéng dǐ shì,shí nián qí mǎ tīng cháo jī。

山居四十首

栯堂

白云影里呵呵笑,地老天荒更不疑。bái yún yǐng lǐ hē hē xiào,dì lǎo tiān huāng gèng bù yí。 樵径有霜寻药冷,石窗无月了经迟。qiáo jìng yǒu shuāng xún yào lěng,shí chuāng wú yuè le jīng chí。 青羝夜雪怜苏武,黄犬西风叹李斯。qīng dī yè xuě lián sū wǔ,huáng quǎn xī fēng tàn lǐ sī。 千古青编在天下,留芳遗臭更由谁。qiān gǔ qīng biān zài tiān xià,liú fāng yí chòu gèng yóu shuí。

山居四十首

栯堂

自知疏拙不可变,深入寒云千万层。zì zhī shū zhuō bù kě biàn,shēn rù hán yún qiān wàn céng。 夜火晴收枫坞叶,午茶寒煮石池冰。yè huǒ qíng shōu fēng wù yè,wǔ chá hán zhǔ shí chí bīng。 青林有雀安知鹄,碧海非鹍不化鹏。qīng lín yǒu què ān zhī gǔ,bì hǎi fēi kūn bù huà péng。 从此世人寻不到,乱山无路石棱棱。cóng cǐ shì rén xún bù dào,luàn shān wú lù shí léng léng。

山居四十首

栯堂

自是不闲闲便得,矜功负气总徒劳。zì shì bù xián xián biàn dé,jīn gōng fù qì zǒng tú láo。 乾坤不换蜩双翼,泰华何殊牛一毛。qián kūn bù huàn tiáo shuāng yì,tài huá hé shū niú yī máo。 揭石出潭秋水怒,卷茆落地晚风号。jiē shí chū tán qiū shuǐ nù,juǎn máo luò dì wǎn fēng hào。 满头白发干时政,谩说商山四皓高。mǎn tóu bái fā gàn shí zhèng,mán shuō shāng shān sì hào gāo。

山居四十首

栯堂

乱山叠碧几重重,残日晴霞半映红。luàn shān dié bì jǐ zhòng zhòng,cán rì qíng xiá bàn yìng hóng。 事有废兴秦失鹿,物无得丧楚亡弓。shì yǒu fèi xīng qín shī lù,wù wú dé sàng chǔ wáng gōng。 虚名终日雪填井,幻景百年绳系风。xū míng zhōng rì xuě tián jǐng,huàn jǐng bǎi nián shéng xì fēng。 转忆天台松树下,倚看瀑布石桥东。zhuǎn yì tiān tái sōng shù xià,yǐ kàn pù bù shí qiáo dōng。

山居四十首

栯堂

异草灵苗世莫栽,萝龛禅起独徘徊。yì cǎo líng miáo shì mò zāi,luó kān chán qǐ dú pái huái。 岳僧近写《茶经》去,海客遥寻药坞来。yuè sēng jìn xiě chá jīng qù,hǎi kè yáo xún yào wù lái。 晓洞云腥龙孕子,夜天月冷兔怀胎。xiǎo dòng yún xīng lóng yùn zi,yè tiān yuè lěng tù huái tāi。 事殊世异真风远,汉武开池见劫灰。shì shū shì yì zhēn fēng yuǎn,hàn wǔ kāi chí jiàn jié huī。

山居四十首

栯堂

千年明镜忽生尘,逐妄迷真岂有因。qiān nián míng jìng hū shēng chén,zhú wàng mí zhēn qǐ yǒu yīn。 海上刻舟求剑客,市中当昼攫金人。hǎi shàng kè zhōu qiú jiàn kè,shì zhōng dāng zhòu jué jīn rén。 万牛难挽清风转,两曜偏催白发新。wàn niú nán wǎn qīng fēng zhuǎn,liǎng yào piān cuī bái fā xīn。 此事知音古来少,碧天无际地无垠。cǐ shì zhī yīn gǔ lái shǎo,bì tiān wú jì dì wú yín。

山居四十首

栯堂

溪隔红尘树锁烟,寒蒲终日自安然。xī gé hóng chén shù suǒ yān,hán pú zhōng rì zì ān rán。 黄河定是有清日,曲木其如无直年。huáng hé dìng shì yǒu qīng rì,qū mù qí rú wú zhí nián。 道在玄珠澄赤水,德亡神剑跃深渊。dào zài xuán zhū chéng chì shuǐ,dé wáng shén jiàn yuè shēn yuān。 从来不结东林社,屋外开池自种莲。cóng lái bù jié dōng lín shè,wū wài kāi chí zì zhǒng lián。

山居四十首

栯堂

铁载能浮羽楫沈,败非成是迹休寻。tiě zài néng fú yǔ jí shěn,bài fēi chéng shì jì xiū xún。 漫言解返秦庭璧,须信难藏郿坞金。màn yán jiě fǎn qín tíng bì,xū xìn nán cáng méi wù jīn。 甜到尽时忘蜜味,酸从回处见梅心。tián dào jǐn shí wàng mì wèi,suān cóng huí chù jiàn méi xīn。 青山若个不堪住,独买沃州支遁林。qīng shān ruò gè bù kān zhù,dú mǎi wò zhōu zhī dùn lín。

山居四十首

栯堂

荒径攲斜挂籊蓬,半箩红粟倩溪舂。huāng jìng qī xié guà tì péng,bàn luó hóng sù qiàn xī chōng。 山中有客见真虎,世上何人识假龙。shān zhōng yǒu kè jiàn zhēn hǔ,shì shàng hé rén shí jiǎ lóng。 秋竹走箯穿断石,老藤行蔓上枯松。qiū zhú zǒu biān chuān duàn shí,lǎo téng xíng màn shàng kū sōng。 晚风断送云归去,谁打原西寺里钟。wǎn fēng duàn sòng yún guī qù,shuí dǎ yuán xī sì lǐ zhōng。

山居四十首

栯堂

百年三万六千日,一似尘飞窗隙间。bǎi nián sān wàn liù qiān rì,yī shì chén fēi chuāng xì jiān。 铜雀已成身早没,玉门未到梦先还。tóng què yǐ chéng shēn zǎo méi,yù mén wèi dào mèng xiān hái。 斩蛟胆壮浑忘水,逐鹿心狂岂见山。zhǎn jiāo dǎn zhuàng hún wàng shuǐ,zhú lù xīn kuáng qǐ jiàn shān。 独许白云最深处,老松枯石伴身闲。dú xǔ bái yún zuì shēn chù,lǎo sōng kū shí bàn shēn xián。

山居四十首

栯堂

即今休去便休去,何事却求身后名。jí jīn xiū qù biàn xiū qù,hé shì què qiú shēn hòu míng。 世乱孙吴谋略展,才高屈贾是非生。shì luàn sūn wú móu lüè zhǎn,cái gāo qū jiǎ shì fēi shēng。 沟中断木千年限,海上浮槎万里情。gōu zhōng duàn mù qiān nián xiàn,hǎi shàng fú chá wàn lǐ qíng。 谁识枯禅凉夜月,松根一片石床平。shuí shí kū chán liáng yè yuè,sōng gēn yī piàn shí chuáng píng。

晚晴

杨弘道

一雨破烦暑,独园涵晚清。yī yǔ pò fán shǔ,dú yuán hán wǎn qīng。 高人澹无虑,客子若为情。gāo rén dàn wú lǜ,kè zi ruò wèi qíng。 残照望中下,乱蝉声里明。cán zhào wàng zhōng xià,luàn chán shēng lǐ míng。 冥冥百灵散,何处觅亏成。míng míng bǎi líng sàn,hé chù mì kuī chéng。

次韵赵司理山甫

杨弘道

身喜沾皇化,心惭赞老成。shēn xǐ zhān huáng huà,xīn cán zàn lǎo chéng。 青衫初借著,白发已潜生。qīng shān chū jiè zhù,bái fā yǐ qián shēng。 会计唯期当,康宁未暇营。huì jì wéi qī dāng,kāng níng wèi xiá yíng。 如何清夜梦,常绕大堤行。rú hé qīng yè mèng,cháng rào dà dī xíng。

留别刘伯成王景伯

杨弘道

公干文无敌,羲之字有声。gōng gàn wén wú dí,xī zhī zì yǒu shēng。 三年今日别,千里只轮行。sān nián jīn rì bié,qiān lǐ zhǐ lún xíng。 学海君能至,为山我未成。xué hǎi jūn néng zhì,wèi shān wǒ wèi chéng。 受田如古制,应伴野夫耕。shòu tián rú gǔ zhì,yīng bàn yě fū gēng。

别仲经

杨弘道

相逢尝共被,东县与西州。xiāng féng cháng gòng bèi,dōng xiàn yǔ xī zhōu。 无策不成事,有身空远游。wú cè bù chéng shì,yǒu shēn kōng yuǎn yóu。 如君勤问学,度日亦穷愁。rú jūn qín wèn xué,dù rì yì qióng chóu。 濡沫能微湿,生涯善自谋。rú mò néng wēi shī,shēng yá shàn zì móu。