品读经典 · 传承文明

秦府旧人歌

黄玠

昔日秦王履帝位,府中旧人亦同升。xī rì qín wáng lǚ dì wèi,fǔ zhōng jiù rén yì tóng shēng。 一龙五蛇各变化,一蛇失所意不平。yī lóng wǔ shé gè biàn huà,yī shé shī suǒ yì bù píng。 玄龄善谋晦善断,勇如褒鄂卫与英。xuán líng shàn móu huì shàn duàn,yǒng rú bāo è wèi yǔ yīng。 鼠辈乃卖我,我岂乏尔能。shǔ bèi nǎi mài wǒ,wǒ qǐ fá ěr néng。 相臣为之言,天子怜悲不自胜。xiāng chén wèi zhī yán,tiān zi lián bēi bù zì shèng。 斯人自薄命,更欲争天之功为已荣。sī rén zì báo mìng,gèng yù zhēng tiān zhī gōng wèi yǐ róng。 赐官三品命始下,死骨已冷唤不应。cì guān sān pǐn mìng shǐ xià,sǐ gǔ yǐ lěng huàn bù yīng。 嗟乎哉,嗟乎哉,几年人间无客星,胡不急去归农耕。jiē hū zāi,jiē hū zāi,jǐ nián rén jiān wú kè xīng,hú bù jí qù guī nóng gēng。 龙姿之君好事者,焉汝不作严子陵,无名之名千载名。lóng zī zhī jūn hǎo shì zhě,yān rǔ bù zuò yán zi líng,wú míng zhī míng qiān zài míng。

山水小景四幅

黄玠

江有水兮水有波,龙鱼帖息兮风日美和。jiāng yǒu shuǐ xī shuǐ yǒu bō,lóng yú tiē xī xī fēng rì měi hé。 望青山兮如眉而蛾,抚佳木兮以婆娑。wàng qīng shān xī rú méi ér é,fǔ jiā mù xī yǐ pó suō。

山水小景四幅

黄玠

山出云兮不为霖雨,江有木兮不任楣柱。shān chū yún xī bù wèi lín yǔ,jiāng yǒu mù xī bù rèn méi zhù。 朝余东冈兮莫余南浦,时乎时兮奈何汝。cháo yú dōng gāng xī mò yú nán pǔ,shí hū shí xī nài hé rǔ。

山水小景四幅

黄玠

洞庭波兮山崨嶪,川可济兮不可涉。dòng tíng bō xī shān jié yè,chuān kě jì xī bù kě shè。 木兰为舟兮桂楫,渺余怀兮风一叶。mù lán wèi zhōu xī guì jí,miǎo yú huái xī fēng yī yè。

山水小景四幅

黄玠

山之凹兮水之汇,沙棱棱兮石礌礌。shān zhī āo xī shuǐ zhī huì,shā léng léng xī shí léi léi。 有美一人兮如彼兰茝,思之不来兮使我心痗。yǒu měi yī rén xī rú bǐ lán chǎi,sī zhī bù lái xī shǐ wǒ xīn mèi。

送吴季良海运歌

黄玠

神禹作贡书惟扬,汉家亦言海陵仓。shén yǔ zuò gòng shū wéi yáng,hàn jiā yì yán hǎi líng cāng。 至今岁入逾百万,连艘巨海飞龙骧。zhì jīn suì rù yú bǎi wàn,lián sōu jù hǎi fēi lóng xiāng。 长腰细米云子白,䆉稏犹作秋风香。zhǎng yāo xì mǐ yún zi bái,bà yà yóu zuò qiū fēng xiāng。 上登京庾充玉食,不与黍稷同概量。shàng dēng jīng yǔ chōng yù shí,bù yǔ shǔ jì tóng gài liàng。 延陵季子世不乏,被服裤褶躬输将。yán líng jì zi shì bù fá,bèi fú kù zhě gōng shū jiāng。 军符在佩金睒䁑,上有霹雳古篆书天章。jūn fú zài pèi jīn shǎn yáng,shàng yǒu pī lì gǔ zhuàn shū tiān zhāng。 乾坤端倪正离坎,北斗却转天中央。qián kūn duān ní zhèng lí kǎn,běi dòu què zhuǎn tiān zhōng yāng。 吾知贞忠对越肝胆露,蹈蹂沆?不翅如康庄。wú zhī zhēn zhōng duì yuè gān dǎn lù,dǎo róu hàng bù chì rú kāng zhuāng。 平生故人走相送,携手踯躅心飞扬。píng shēng gù rén zǒu xiāng sòng,xié shǒu zhí zhú xīn fēi yáng。 亟呼吴娃度美曲,无使别苦愁刚肠。jí hū wú wá dù měi qū,wú shǐ bié kǔ chóu gāng cháng。 燕山之南易水上,犹是陶唐帝都古冀方。yàn shān zhī nán yì shuǐ shàng,yóu shì táo táng dì dōu gǔ jì fāng。 九河故迹无复在,但见夹右碣石沦苍茫。jiǔ hé gù jì wú fù zài,dàn jiàn jiā yòu jié shí lún cāng máng。 天下壮观有如此,大君恩重险可忘。tiān xià zhuàng guān yǒu rú cǐ,dà jūn ēn zhòng xiǎn kě wàng。 廷臣论功上上考,酾酒再拜中书堂。tíng chén lùn gōng shàng shàng kǎo,shāi jiǔ zài bài zhōng shū táng。 君不闻木牛流马崎岖出剑阁,鸣声酸嘶栈道长。jūn bù wén mù niú liú mǎ qí qū chū jiàn gé,míng shēng suān sī zhàn dào zhǎng。 何如云帆千里百里一瞬息,卧看晓日升扶桑。hé rú yún fān qiān lǐ bǎi lǐ yī shùn xī,wò kàn xiǎo rì shēng fú sāng。

稚子子兰歌吊番禺君也

黄玠

月离于箕风扬沙,月离于毕雨滂沲。yuè lí yú jī fēng yáng shā,yuè lí yú bì yǔ pāng tuó。 星有好风有好雨,嗟尔明月可柰何。xīng yǒu hǎo fēng yǒu hǎo yǔ,jiē ěr míng yuè kě nài hé。 抚灵均之遗曲,发浩浩之长歌。fǔ líng jūn zhī yí qū,fā hào hào zhī zhǎng gē。 岂无椒浆与桂酒,庭前草生萧艾多。qǐ wú jiāo jiāng yǔ guì jiǔ,tíng qián cǎo shēng xiāo ài duō。 君不闻稚子子兰方得意,三闾大夫沉汨罗。jūn bù wén zhì zi zi lán fāng dé yì,sān lǘ dà fū chén mì luó。 怀王入秦竟作幽忧死,不睹郑袖双青蛾。huái wáng rù qín jìng zuò yōu yōu sǐ,bù dǔ zhèng xiù shuāng qīng é。 读书千载有馀愤,恨无匣中龙泉与太阿。dú shū qiān zài yǒu yú fèn,hèn wú xiá zhōng lóng quán yǔ tài ā。 朝朝暮暮阳台下,江水东流空逝波。cháo cháo mù mù yáng tái xià,jiāng shuǐ dōng liú kōng shì bō。

浴兰之歌叹往事也

黄玠

浴兰汤兮沐芳,思美人兮沅湘。yù lán tāng xī mù fāng,sī měi rén xī yuán xiāng。 今日兮何日,搴萧艾兮满堂。jīn rì xī hé rì,qiān xiāo ài xī mǎn táng。 云之皋兮梦之渚,天沉阴兮又夜雨。yún zhī gāo xī mèng zhī zhǔ,tiān chén yīn xī yòu yè yǔ。 谓子都兮仳倠,曰离娄兮蒙瞽。wèi zi dōu xī pǐ suī,yuē lí lóu xī méng gǔ。 珠有颣兮玉有瑕,心悦君兮可柰何。zhū yǒu lèi xī yù yǒu xiá,xīn yuè jūn xī kě nài hé。 忠不察兮志不雠,终自怼兮沉汨罗。zhōng bù chá xī zhì bù chóu,zhōng zì duì xī chén mì luó。 遗菰兮投黍,灵歌兮鬼舞。yí gū xī tóu shǔ,líng gē xī guǐ wǔ。 驾飞軨兮龙蹻,倚惆怅兮延伫。jià fēi líng xī lóng juē,yǐ chóu chàng xī yán zhù。

蛇蟠石歌为濮乐闲司令作

黄玠

吾闻万物之精上浮为列星,天星之精堕地或为石。wú wén wàn wù zhī jīng shàng fú wèi liè xīng,tiān xīng zhī jīng duò dì huò wèi shí。 异哉此石似蛇蟠,其故要非人所测。yì zāi cǐ shí shì shé pán,qí gù yào fēi rén suǒ cè。 我疑芒砀赤帝子,披剑斫地白蛇死。wǒ yí máng dàng chì dì zi,pī jiàn zhuó dì bái shé sǐ。 老妪夜哭天不闻,群小连蜷化为此。lǎo yù yè kū tiān bù wén,qún xiǎo lián quán huà wèi cǐ。 又疑愚公移山时,此物欲与山俱飞。yòu yí yú gōng yí shān shí,cǐ wù yù yǔ shān jù fēi。 苍黄不及蜕皮骨,操蛇之神手脱遣。cāng huáng bù jí tuì pí gǔ,cāo shé zhī shén shǒu tuō qiǎn。 年多物变形质在,岂有毒心犹未改。nián duō wù biàn xíng zhì zài,qǐ yǒu dú xīn yóu wèi gǎi。 睨之非蚺亦非巴,雪色正类蕲州花。nì zhī fēi rán yì fēi bā,xuě sè zhèng lèi qí zhōu huā。 徂徕小松叶如发,一龙五蛇相纽结。cú lái xiǎo sōng yè rú fā,yī lóng wǔ shé xiāng niǔ jié。 咫尺常疑雷雨来,寻常颇耐冰霜冽。zhǐ chǐ cháng yí léi yǔ lái,xún cháng pǒ nài bīng shuāng liè。 醉李主人初得之,举杯弹琴咏新诗。zuì lǐ zhǔ rén chū dé zhī,jǔ bēi dàn qín yǒng xīn shī。 便能雅拜亦不俗,未可遂笑元章痴。biàn néng yǎ bài yì bù sú,wèi kě suì xiào yuán zhāng chī。

王维辋川剑石叶石林作精舍置之弁山下今为沈玉泉所得醉后求见因赋此

黄玠

有石有石美如铸,拂拭锋棱气犹怒。yǒu shí yǒu shí měi rú zhù,fú shì fēng léng qì yóu nù。 何人鼓橐动雷风,剥削泥沙山骨露。hé rén gǔ tuó dòng léi fēng,bō xuē ní shā shān gǔ lù。 昔年曾看辋川图,此物题诗采菱渡。xī nián céng kàn wǎng chuān tú,cǐ wù tí shī cǎi líng dù。 桃花源里有人家,杏树坛边见渔父。táo huā yuán lǐ yǒu rén jiā,xìng shù tán biān jiàn yú fù。 开元宰相太平日,爱是园池赏心具。kāi yuán zǎi xiāng tài píng rì,ài shì yuán chí shǎng xīn jù。 销沉紫气斗牛间,流落东西几朝暮。xiāo chén zǐ qì dòu niú jiān,liú luò dōng xī jǐ cháo mù。 石林使君先得之,万里相携若奇遇。shí lín shǐ jūn xiān dé zhī,wàn lǐ xiāng xié ruò qí yù。 即今好事属君家,翠竹疏花倚阑处。jí jīn hǎo shì shǔ jūn jiā,cuì zhú shū huā yǐ lán chù。 吴鸿无人扈稽死,纵是有灵飞不去。wú hóng wú rén hù jī sǐ,zòng shì yǒu líng fēi bù qù。 嗟我安得力士赑屃如庚辰,一看公孙大娘浑脱舞。jiē wǒ ān dé lì shì bì xì rú gēng chén,yī kàn gōng sūn dà niáng hún tuō wǔ。

与黄南窗陈直卿吴江长桥晚望

黄玠

倚阑枫落吴江暮,地坼天倾百川注。yǐ lán fēng luò wú jiāng mù,dì chè tiān qīng bǎi chuān zhù。 飞梁千尺虹影垂,人生南北多岐路。fēi liáng qiān chǐ hóng yǐng chuí,rén shēng nán běi duō qí lù。 古来吴越争为家,句践未足轻夫差。gǔ lái wú yuè zhēng wèi jiā,jù jiàn wèi zú qīng fū chà。 鸟喙不可同富贵,范蠡亦乘浮海槎。niǎo huì bù kě tóng fù guì,fàn lí yì chéng fú hǎi chá。 五湖水落三江口,西施却入鸱夷手。wǔ hú shuǐ luò sān jiāng kǒu,xī shī què rù chī yí shǒu。 我有此志非此时,且对长桥一杯酒。wǒ yǒu cǐ zhì fēi cǐ shí,qiě duì zhǎng qiáo yī bēi jiǔ。 始疑苍龙蜕脊骨,三十六鳞次第脱,渴欲饮川川不竭。shǐ yí cāng lóng tuì jí gǔ,sān shí liù lín cì dì tuō,kě yù yǐn chuān chuān bù jié。 又似明月相离连,上弦下弦空影圆,行舟如梭月心穿。yòu shì míng yuè xiāng lí lián,shàng xián xià xián kōng yǐng yuán,xíng zhōu rú suō yuè xīn chuān。 雄藩千翼来飞泛,日看水兵教水战。xióng fān qiān yì lái fēi fàn,rì kàn shuǐ bīng jiào shuǐ zhàn。 能诗忽忆谢玄晖,解道澄江净如练。néng shī hū yì xiè xuán huī,jiě dào chéng jiāng jìng rú liàn。

观谢庄纳租为作此诗是岁免息者八千馀石

黄玠

穰穰大粒扬明珠,舸?塞川衔舳舻。ráng ráng dà lì yáng míng zhū,gě sāi chuān xián zhú lú。 积囷如山?厚地,据案一呼走千奴。jī qūn rú shān hòu dì,jù àn yī hū zǒu qiān nú。 阿戎牙筹尽相学,九九之术乃有书。ā róng yá chóu jǐn xiāng xué,jiǔ jiǔ zhī shù nǎi yǒu shū。 孟冬上朔简良日,府檄已报输公租。mèng dōng shàng shuò jiǎn liáng rì,fǔ xí yǐ bào shū gōng zū。 持杯起为主人寿,天实赏尔其如予。chí bēi qǐ wèi zhǔ rén shòu,tiān shí shǎng ěr qí rú yǔ。 愿平概量损称贷,勾稽不足庆有馀。yuàn píng gài liàng sǔn chēng dài,gōu jī bù zú qìng yǒu yú。

郭索行

黄玠

轻舠刺棹渔火红,夜捉明月巨蟹宫。qīng dāo cì zhào yú huǒ hóng,yè zhuō míng yuè jù xiè gōng。 有物郭索蛇鳣穴,古称败榖乃介虫。yǒu wù guō suǒ shé zhān xué,gǔ chēng bài gǔ nǎi jiè chóng。 横行岂欲遍天下,雷公在上声隆隆。héng xíng qǐ yù biàn tiān xià,léi gōng zài shàng shēng lóng lóng。 爬沙六跪心善躁,失脚已堕篝簏中。pá shā liù guì xīn shàn zào,shī jiǎo yǐ duò gōu lù zhōng。 两螯微生可荐酒,空筐宁论蚕绩功。liǎng áo wēi shēng kě jiàn jiǔ,kōng kuāng níng lùn cán jì gōng。 张翰亟上贺循舟,能不为尔思江东。zhāng hàn jí shàng hè xún zhōu,néng bù wèi ěr sī jiāng dōng。 莼菜为羹鲈作鲙,风味视此将无同。chún cài wèi gēng lú zuò kuài,fēng wèi shì cǐ jiāng wú tóng。 须寻玄真蟹舍子,更续蟹志如龟蒙。xū xún xuán zhēn xiè shě zi,gèng xù xiè zhì rú guī méng。

顾梅西东吴小隐

黄玠

昔日东吴顾文学,族大今为磐石宗。xī rì dōng wú gù wén xué,zú dà jīn wèi pán shí zōng。 林下幽居得隐者,小营斋庐无十弓。lín xià yōu jū dé yǐn zhě,xiǎo yíng zhāi lú wú shí gōng。 会稽竹箭美如玉,奇才更出菰芦中。huì jī zhú jiàn měi rú yù,qí cái gèng chū gū lú zhōng。 卓然学道见真性,气貌穆若扬清风。zhuó rán xué dào jiàn zhēn xìng,qì mào mù ruò yáng qīng fēng。 园有佳蔬胜食肉,春初早韭秋晚菘。yuán yǒu jiā shū shèng shí ròu,chūn chū zǎo jiǔ qiū wǎn sōng。 莼菜何惭八珍味,橘树亦疏千户封。chún cài hé cán bā zhēn wèi,jú shù yì shū qiān hù fēng。 静观物化那有极,虎可为鼠蛇可龙。jìng guān wù huà nà yǒu jí,hǔ kě wèi shǔ shé kě lóng。 大痴小黠竞相逐,胡不远视要其终。dà chī xiǎo xiá jìng xiāng zhú,hú bù yuǎn shì yào qí zhōng。

仲珍弟阻冰谢庄

黄玠

河水夜合冻冷生,行人欲往急打冰。hé shuǐ yè hé dòng lěng shēng,xíng rén yù wǎng jí dǎ bīng。 冰坚如石不可动,威棱崭露声硁硁。bīng jiān rú shí bù kě dòng,wēi léng zhǎn lù shēng kēng kēng。 船头黄帽且勿怒,速来吹火煨馀罂。chuán tóu huáng mào qiě wù nù,sù lái chuī huǒ wēi yú yīng。 前川咫尺论万里,念尔翾飞双脊令。qián chuān zhǐ chǐ lùn wàn lǐ,niàn ěr xuān fēi shuāng jí lìng。 后庚三日日在癸,水德不竞木始萌。hòu gēng sān rì rì zài guǐ,shuǐ dé bù jìng mù shǐ méng。 当有好风自东来,一夕为我□□□。dāng yǒu hǎo fēng zì dōng lái,yī xī wèi wǒ。

诚上人道元树石

黄玠

江风吹树叶尽脱,交枝相缠乱如结。jiāng fēng chuī shù yè jǐn tuō,jiāo zhī xiāng chán luàn rú jié。 箸节刻露夔一足,霜雪几年冻不折。zhù jié kè lù kuí yī zú,shuāng xuě jǐ nián dòng bù zhé。 昨夜沙头秋水生,怒湍触石与枨争。zuó yè shā tóu qiū shuǐ shēng,nù tuān chù shí yǔ chéng zhēng。 恐为浮槎逐海客,不见土羊成木精。kǒng wèi fú chá zhú hǎi kè,bù jiàn tǔ yáng chéng mù jīng。

衍师道原双松图

黄玠

小石如拳大如瘿,石上亭亭松树并。xiǎo shí rú quán dà rú yǐng,shí shàng tíng tíng sōng shù bìng。 谁从山阴得茧纸,幻药毫端写双影。shuí cóng shān yīn dé jiǎn zhǐ,huàn yào háo duān xiě shuāng yǐng。 风雷太古见植立,冰雪平生惯凄冷。fēng léi tài gǔ jiàn zhí lì,bīng xuě píng shēng guàn qī lěng。 下有茯苓千岁根,可为人间驻流景。xià yǒu fú líng qiān suì gēn,kě wèi rén jiān zhù liú jǐng。

次韵戴彦叔见寄

黄玠

人间制锦金粟尺,裁量无差较如一。rén jiān zhì jǐn jīn sù chǐ,cái liàng wú chà jiào rú yī。 文章要是机轴同,新巧小奇何足识。wén zhāng yào shì jī zhóu tóng,xīn qiǎo xiǎo qí hé zú shí。 多君肯说江夏黄,剡中戴逵亦少双。duō jūn kěn shuō jiāng xià huáng,shàn zhōng dài kuí yì shǎo shuāng。 两穷相值各可笑,宁尔訾相非奇庞。liǎng qióng xiāng zhí gè kě xiào,níng ěr zī xiāng fēi qí páng。 富贵不来良己巳,万事东风吹马耳。fù guì bù lái liáng jǐ sì,wàn shì dōng fēng chuī mǎ ěr。 赌棋别墅要自佳,谁能更为苍生起。dǔ qí bié shù yào zì jiā,shuí néng gèng wèi cāng shēng qǐ。 无官只作常儿遇,布衣不羡流黄案。wú guān zhǐ zuò cháng ér yù,bù yī bù xiàn liú huáng àn。 玉楼佳召惜芳年,金谷俊游悲故主。yù lóu jiā zhào xī fāng nián,jīn gǔ jùn yóu bēi gù zhǔ。 夫须小笠乌纱帽,城外孤村春水绕。fū xū xiǎo lì wū shā mào,chéng wài gū cūn chūn shuǐ rào。 碧岩直上八百级,半空飞瀑看尤好。bì yán zhí shàng bā bǎi jí,bàn kōng fēi pù kàn yóu hǎo。 古来隐者非怪迂,每从此地逃侵渔。gǔ lái yǐn zhě fēi guài yū,měi cóng cǐ dì táo qīn yú。 我生百拙兔守株,操觚逐食计甚疏。wǒ shēng bǎi zhuō tù shǒu zhū,cāo gū zhú shí jì shén shū。 岂有大志恢雄图,家无甔石心晏如。qǐ yǒu dà zhì huī xióng tú,jiā wú dān shí xīn yàn rú。 焦先雅爱蜗牛庐,便欲往置烧丹炉。jiāo xiān yǎ ài wō niú lú,biàn yù wǎng zhì shāo dān lú。 桑君之书悬左肘,已非昔日攀云手。sāng jūn zhī shū xuán zuǒ zhǒu,yǐ fēi xī rì pān yún shǒu。 江南春色苦无多,忍见行人折官柳。jiāng nán chūn sè kǔ wú duō,rěn jiàn xíng rén zhé guān liǔ。 但愿飞霜九转成,与君晚岁扶衰朽。dàn yuàn fēi shuāng jiǔ zhuǎn chéng,yǔ jūn wǎn suì fú shuāi xiǔ。

与大舟并行遇风感兴

黄玠

大帆引縆去如飞,小帆翳翳行苦迟,谁其敢争风使之。dà fān yǐn gēng qù rú fēi,xiǎo fān yì yì xíng kǔ chí,shuí qí gǎn zhēng fēng shǐ zhī。 少时风休帆力软,原头树高桅子短,前舟却输后舟远。shǎo shí fēng xiū fān lì ruǎn,yuán tóu shù gāo wéi zi duǎn,qián zhōu què shū hòu zhōu yuǎn。 吁嗟世事非一端,咫尺行路易复难,人生得意莫尽欢。xū jiē shì shì fēi yī duān,zhǐ chǐ xíng lù yì fù nán,rén shēng dé yì mò jǐn huān。

岁晚思亲

黄玠

寒冰凄然岁欲徂,我独何为水中居。hán bīng qī rán suì yù cú,wǒ dú hé wèi shuǐ zhōng jū。 双目鳏鳏如钥鱼,长夜思家梦亦无。shuāng mù guān guān rú yào yú,zhǎng yè sī jiā mèng yì wú。 大人耄矣日几馀,筇竹小杖不肯扶。dà rén mào yǐ rì jǐ yú,qióng zhú xiǎo zhàng bù kěn fú。 恒恐平地生忧虞,愿为飞梁跨连湖。héng kǒng píng dì shēng yōu yú,yuàn wèi fēi liáng kuà lián hú。 来往并置捷走奴,五日一送甘旨厨,十日一报平安书。lái wǎng bìng zhì jié zǒu nú,wǔ rì yī sòng gān zhǐ chú,shí rì yī bào píng ān shū。