品读经典 · 传承文明

题徽庙马麟梅

陈基

内家春色少人知,玉蕊冰蕤看转宜。nèi jiā chūn sè shǎo rén zhī,yù ruǐ bīng ruí kàn zhuǎn yí。 说与宫中小儿女,画楼琼琯莫轻吹。shuō yǔ gōng zhōng xiǎo ér nǚ,huà lóu qióng guǎn mò qīng chuī。

题管夫人竹

陈基

绮窗春影绿婆娑,梦作轻云覆碧波。qǐ chuāng chūn yǐng lǜ pó suō,mèng zuò qīng yún fù bì bō。 日暮是谁调锦瑟,一江烟雨泣湘娥。rì mù shì shuí diào jǐn sè,yī jiāng yān yǔ qì xiāng é。

次韵虞隐君堪潘阃掾谷雨中见寄

陈基

吴笺新制玉鸾纹,冲雨殷勤寄荜门。wú jiān xīn zhì yù luán wén,chōng yǔ yīn qín jì bì mén。 燕子不来人独立,自拈湘管认啼痕。yàn zi bù lái rén dú lì,zì niān xiāng guǎn rèn tí hén。

送谢参军十八韵

陈基

帷幄抡材日,君侯许国年。wéi wò lūn cái rì,jūn hóu xǔ guó nián。 三吴修职贡,六合倚蕃宣。sān wú xiū zhí gòng,liù hé yǐ fān xuān。 绛灌功难并,龚黄政独贤。jiàng guàn gōng nán bìng,gōng huáng zhèng dú xián。 金汤新设险,琴瑟重张弦。jīn tāng xīn shè xiǎn,qín sè zhòng zhāng xián。 借寇心虽切,安刘策最全。jiè kòu xīn suī qiè,ān liú cè zuì quán。 肯甘周顗泣,勇著祖生鞭。kěn gān zhōu yǐ qì,yǒng zhù zǔ shēng biān。 杀气连区夏,妖氛亘海壖。shā qì lián qū xià,yāo fēn gèn hǎi ruán。 丹心期捧日,赤手欲擎天。dān xīn qī pěng rì,chì shǒu yù qíng tiān。 绿爱苏堤柳,红依庾幕莲。lǜ ài sū dī liǔ,hóng yī yǔ mù lián。 此行真特达,临别更留连。cǐ xíng zhēn tè dá,lín bié gèng liú lián。 夜蹙西湖席,春回震泽船。yè cù xī hú xí,chūn huí zhèn zé chuán。 轻风吹解缆,落日惨离筵。qīng fēng chuī jiě lǎn,luò rì cǎn lí yán。 浩荡十年客,衰迟百虑牵。hào dàng shí nián kè,shuāi chí bǎi lǜ qiān。 眼青惭阮籍,头白事孙坚。yǎn qīng cán ruǎn jí,tóu bái shì sūn jiān。 迹忝枢机近,恩沾雨露偏。jì tiǎn shū jī jìn,ēn zhān yǔ lù piān。 委身同草莽,报主乏埃涓。wěi shēn tóng cǎo mǎng,bào zhǔ fá āi juān。 知己青云上,忘形太古前。zhī jǐ qīng yún shàng,wàng xíng tài gǔ qián。 愿君容一壑,随分老林泉。yuàn jūn róng yī hè,suí fēn lǎo lín quán。

江亭

陈基

江水出峨岷,江亭俯要津。jiāng shuǐ chū é mín,jiāng tíng fǔ yào jīn。 诸侯皆职贡,百粤漫风尘。zhū hóu jiē zhí gòng,bǎi yuè màn fēng chén。 恩诏传中使,遐方倚外臣。ēn zhào chuán zhōng shǐ,xiá fāng yǐ wài chén。 出师劳上将,入幕富嘉宾。chū shī láo shàng jiāng,rù mù fù jiā bīn。 闻道元戎死,频伤义士神。wén dào yuán róng sǐ,pín shāng yì shì shén。 三军宜雪耻,百战莫忧身。sān jūn yí xuě chǐ,bǎi zhàn mò yōu shēn。 巫峡长多雨,潇湘已暮春。wū xiá zhǎng duō yǔ,xiāo xiāng yǐ mù chūn。 鼎鱼何足制,奏凯勿逡巡。dǐng yú hé zú zhì,zòu kǎi wù qūn xún。

次韵垂虹桥泊舟倡和

陈基

何年伐石驾危桥,鲸浪翻江白雨飘。hé nián fá shí jià wēi qiáo,jīng làng fān jiāng bái yǔ piāo。 势控三吴虹倒影,气吞七泽水通潮。shì kòng sān wú hóng dào yǐng,qì tūn qī zé shuǐ tōng cháo。 重渊有怪犀难照,蔓草无名火不烧。zhòng yuān yǒu guài xī nán zhào,màn cǎo wú míng huǒ bù shāo。 伯国黄金闻铸像,王门白玉想为标。bó guó huáng jīn wén zhù xiàng,wáng mén bái yù xiǎng wèi biāo。 功成海上身先退,脍熟江东兴可邀。gōng chéng hǎi shàng shēn xiān tuì,kuài shú jiāng dōng xīng kě yāo。 岁月几何流水逝,山川如旧古人遥。suì yuè jǐ hé liú shuǐ shì,shān chuān rú jiù gǔ rén yáo。 鸿飞矰缴何由篡,鹤去樊笼不可招。hóng fēi zēng jiǎo hé yóu cuàn,hè qù fán lóng bù kě zhāo。 浩荡扁舟归鉴曲,寂寥方丈似中条。hào dàng biǎn zhōu guī jiàn qū,jì liáo fāng zhàng shì zhōng tiáo。 越人尚以鸡为卜,楚俗相传鹏类鸮。yuè rén shàng yǐ jī wèi bo,chǔ sú xiāng chuán péng lèi xiāo。 自把文章论倚伏,敢将交态较淳浇。zì bǎ wén zhāng lùn yǐ fú,gǎn jiāng jiāo tài jiào chún jiāo。 五湖烟景随时异,万里风萍触处漂。wǔ hú yān jǐng suí shí yì,wàn lǐ fēng píng chù chù piāo。 却忆春晖楼上去,为君裁取玉为箫。què yì chūn huī lóu shàng qù,wèi jūn cái qǔ yù wèi xiāo。

次韵叔方寄沈仲说

陈基

公子新成江上宅,更依西渚结幽亭。gōng zi xīn chéng jiāng shàng zhái,gèng yī xī zhǔ jié yōu tíng。 时清墟里还无警,月黑柴扉不用扃。shí qīng xū lǐ hái wú jǐng,yuè hēi chái fēi bù yòng jiōng。 流水暗和琴瑟响,好山浓入画图青。liú shuǐ àn hé qín sè xiǎng,hǎo shān nóng rù huà tú qīng。 故人《白雪》歌难和,孺子《沧浪》曲自听。gù rén bái xuě gē nán hé,rú zi cāng làng qū zì tīng。 每厌狂夫谈《酒谱》,还从处士授《茶经》。měi yàn kuáng fū tán jiǔ pǔ,hái cóng chù shì shòu chá jīng。 庭前剩折忘忧草,不负君家玉胆瓶。tíng qián shèng zhé wàng yōu cǎo,bù fù jūn jiā yù dǎn píng。

鸡凫行

陈基

鸡与凫,皆鷇育。jī yǔ fú,jiē kòu yù。 凫爱水游鸡爱陆。fú ài shuǐ yóu jī ài lù。 凫昔未辨雌与雄,母不顾之鸡为伏。fú xī wèi biàn cí yǔ xióng,mǔ bù gù zhī jī wèi fú。 鸡渴不饮饥不啄,以腹抱凫谁敢触。jī kě bù yǐn jī bù zhuó,yǐ fù bào fú shuí gǎn chù。 凫脱鷇,鸡鼓翼。fú tuō kòu,jī gǔ yì。 日日庭中求黍稷,啄啄呼凫使之食。rì rì tíng zhōng qiú shǔ jì,zhuó zhuó hū fú shǐ zhī shí。 凫羽日䙰褷,一朝下水不顾鸡。fú yǔ rì lí shī,yī cháo xià shuǐ bù gù jī。 鸡在岸,凫在水,赋性本殊徒尔耳。jī zài àn,fú zài shuǐ,fù xìng běn shū tú ěr ěr。 鸡知为母不知凫,恨不随波共生死。jī zhī wèi mǔ bù zhī fú,hèn bù suí bō gòng shēng sǐ。

白头公词

陈基

杜陵三月春风暖,燕语莺啼杂弦管。dù líng sān yuè chūn fēng nuǎn,yàn yǔ yīng tí zá xián guǎn。 落花撩乱紫骝嘶,平乐归来酒尊满。luò huā liāo luàn zǐ liú sī,píng lè guī lái jiǔ zūn mǎn。 雨急风篁忽已秋,幽鸟多情亦白头。yǔ jí fēng huáng hū yǐ qiū,yōu niǎo duō qíng yì bái tóu。 不随翡翠楼中宿,却爱鸳鸯水上游。bù suí fěi cuì lóu zhōng sù,què ài yuān yāng shuǐ shàng yóu。 春去秋来不知老,安乐即多忧患少。chūn qù qiū lái bù zhī lǎo,ān lè jí duō yōu huàn shǎo。 绮窗深处语言奇,付与纷纷秦吉了。qǐ chuāng shēn chù yǔ yán qí,fù yǔ fēn fēn qín jí le。

刈草行

陈基

原上秋风吹百草,半青半黄色枯槁。yuán shàng qiū fēng chuī bǎi cǎo,bàn qīng bàn huáng sè kū gǎo。 城头日出光杲杲,腰镰晓踏城门道。chéng tóu rì chū guāng gǎo gǎo,yāo lián xiǎo tà chéng mén dào。 门头草多露未晞,尔镰利钝尔自知。mén tóu cǎo duō lù wèi xī,ěr lián lì dùn ěr zì zhī。 一人刈草一马肥,马不肥兮人受笞。yī rén yì cǎo yī mǎ féi,mǎ bù féi xī rén shòu chī。 城中官厩三万匹,一匹日餐禾一石。chéng zhōng guān jiù sān wàn pǐ,yī pǐ rì cān hé yī shí。

云文阁为邹伯常赋

陈基

公子爱修洁,宴坐焚椒兰。gōng zi ài xiū jié,yàn zuò fén jiāo lán。 朱火生青烟,絪缊升博山。zhū huǒ shēng qīng yān,yīn yūn shēng bó shān。 矞云成五色,佳丽不可殚。yù yún chéng wǔ sè,jiā lì bù kě dān。 忽然为芝盖,轮囷殊未阑。hū rán wèi zhī gài,lún qūn shū wèi lán。 轻风散纷郁,流芳花竹间。qīng fēng sàn fēn yù,liú fāng huā zhú jiān。 曲户春叫蘖,绮疏日阑珊。qū hù chūn jiào niè,qǐ shū rì lán shān。 霏霏萦舞袖,欢乐有余闲。fēi fēi yíng wǔ xiù,huān lè yǒu yú xián。

新城行

陈基

旧城城旧人民新,新城城新无旧人。jiù chéng chéng jiù rén mín xīn,xīn chéng chéng xīn wú jiù rén。 旧城城外兵一解,新城城中齐覆瓦。jiù chéng chéng wài bīng yī jiě,xīn chéng chéng zhōng qí fù wǎ。 万瓦鳞鳞次第成,将军令严鸡犬宁。wàn wǎ lín lín cì dì chéng,jiāng jūn lìng yán jī quǎn níng。 将军爱民如爱子,百贾皆集新城市。jiāng jūn ài mín rú ài zi,bǎi jiǎ jiē jí xīn chéng shì。 浙米淮盐两相直,楚人之弓楚人得。zhè mǐ huái yán liǎng xiāng zhí,chǔ rén zhī gōng chǔ rén dé。 何时四海无荆棘,北贾贩南南贩北。hé shí sì hǎi wú jīng jí,běi jiǎ fàn nán nán fàn běi。

裁衣曲

陈基

殷勤织纨绮,寸寸成文理。yīn qín zhī wán qǐ,cùn cùn chéng wén lǐ。 裁作远人衣,缝缝不敢迟。cái zuò yuǎn rén yī,fèng fèng bù gǎn chí。 裁衣不怕剪刀寒,寄远唯忧行路难。cái yī bù pà jiǎn dāo hán,jì yuǎn wéi yōu xíng lù nán。 临裁更忆身长短,只恐边城衣带缓。lín cái gèng yì shēn zhǎng duǎn,zhǐ kǒng biān chéng yī dài huǎn。 银灯照壁忽垂花,万一衣成人到家。yín dēng zhào bì hū chuí huā,wàn yī yī chéng rén dào jiā。

送高元善太守赴任杭州

陈基

高侯别我钱塘去,雨暗江城秋欲暮。gāo hóu bié wǒ qián táng qù,yǔ àn jiāng chéng qiū yù mù。 忆从倾盖楚公门,握手论交如有素。yì cóng qīng gài chǔ gōng mén,wò shǒu lùn jiāo rú yǒu sù。 羡君家世为牧守,出典方州人爱慕。xiàn jūn jiā shì wèi mù shǒu,chū diǎn fāng zhōu rén ài mù。 楚公宾客君最先,日把诗书佐神武。chǔ gōng bīn kè jūn zuì xiān,rì bǎ shī shū zuǒ shén wǔ。 折冲师旅文字间,饮马长江竟飞渡。zhé chōng shī lǚ wén zì jiān,yǐn mǎ zhǎng jiāng jìng fēi dù。 戏下三军皆虎勇,幕中一掾惊鸾翥。xì xià sān jūn jiē hǔ yǒng,mù zhōng yī yuàn jīng luán zhù。 开口澜翻说刘项,抵掌纵横论迁固。kāi kǒu lán fān shuō liú xiàng,dǐ zhǎng zòng héng lùn qiān gù。 我时落魄大布衣,公亦招徕俾驰骛。wǒ shí luò pò dà bù yī,gōng yì zhāo lái bǐ chí wù。 西枢上马常并辔,南省闻鸡复联步。xī shū shàng mǎ cháng bìng pèi,nán shěng wén jī fù lián bù。 我曾记侯松云巢,侯亦醉我芙蓉署。wǒ céng jì hóu sōng yún cháo,hóu yì zuì wǒ fú róng shǔ。 交情过辱如兄弟,话别愁闻戒徒御。jiāo qíng guò rǔ rú xiōng dì,huà bié chóu wén jiè tú yù。 南风九月无秋声,积雨三吴霭氛雾。nán fēng jiǔ yuè wú qiū shēng,jī yǔ sān wú ǎi fēn wù。 侯乘高车驾五马,方面公卿加礼数。hóu chéng gāo chē jià wǔ mǎ,fāng miàn gōng qīng jiā lǐ shù。 钱塘兵革嗟屡经,民社诛求尚无度。qián táng bīng gé jiē lǚ jīng,mín shè zhū qiú shàng wú dù。 省中郎署尽知己,左右枢机当要路。shěng zhōng láng shǔ jǐn zhī jǐ,zuǒ yòu shū jī dāng yào lù。 虽云势分有上下,若语同寅实亲故。suī yún shì fēn yǒu shàng xià,ruò yǔ tóng yín shí qīn gù。 古来太守二千石,今则藩翰深倚注。gǔ lái tài shǒu èr qiān shí,jīn zé fān hàn shēn yǐ zhù。 东南所重在保障,丝茧区区何足务。dōng nán suǒ zhòng zài bǎo zhàng,sī jiǎn qū qū hé zú wù。 曲令市井复承平,莫遣湖山废游豫。qū lìng shì jǐng fù chéng píng,mò qiǎn hú shān fèi yóu yù。 为谢分垣马左司,使便无令惜书疏。wèi xiè fēn yuán mǎ zuǒ sī,shǐ biàn wú lìng xī shū shū。

边城曲

陈基

莫启匣中镜,怕见头上雪。mò qǐ xiá zhōng jìng,pà jiàn tóu shàng xuě。 莫放弦上箭,怕射边城月。mò fàng xián shàng jiàn,pà shè biān chéng yuè。 边城月阙还再圆,头上发白何由玄。biān chéng yuè quē hái zài yuán,tóu shàng fā bái hé yóu xuán。 君不见自古边城有馀乐,夜月联诗昼棋槊。jūn bù jiàn zì gǔ biān chéng yǒu yú lè,yè yuè lián shī zhòu qí shuò。 至今月照郾城头,相国功名齐斗牛。zhì jīn yuè zhào yǎn chéng tóu,xiāng guó gōng míng qí dòu niú。

分省早集怀钱员外蔡都事汤管勾

陈基

闲岁涉戎旅,终年废丘壑。xián suì shè róng lǚ,zhōng nián fèi qiū hè。 一为尘网婴,竟负烟霞约。yī wèi chén wǎng yīng,jìng fù yān xiá yuē。 今晨适公署,时暑秋已薄。jīn chén shì gōng shǔ,shí shǔ qiū yǐ báo。 山翠落檐楹,湖光映帘幕。shān cuì luò yán yíng,hú guāng yìng lián mù。 同袍二三侣,分携异今昨。tóng páo èr sān lǚ,fēn xié yì jīn zuó。 畏途属贤劳,端居念离索。wèi tú shǔ xián láo,duān jū niàn lí suǒ。 蹉跎愧衰暮,黾勉参画诺。cuō tuó kuì shuāi mù,mǐn miǎn cān huà nuò。 临事每参差,忧时空謇谔。lín shì měi cān chà,yōu shí kōng jiǎn è。 览此山水胜,写我情虑恶。lǎn cǐ shān shuǐ shèng,xiě wǒ qíng lǜ è。 迟子早还归,开尊共斟酌。chí zi zǎo hái guī,kāi zūn gòng zhēn zhuó。

秋怀六首其二

陈基

梧桐堕金井,寒棨栖露丛。wú tóng duò jīn jǐng,hán qǐ qī lù cóng。 离居在万里,一夕生秋风。lí jū zài wàn lǐ,yī xī shēng qiū fēng。 秋风忽已暮,离居邈何处。qiū fēng hū yǐ mù,lí jū miǎo hé chù。 独寐在重帏,相从乃中路。dú mèi zài zhòng wéi,xiāng cóng nǎi zhōng lù。

秋怀六首其二

陈基

秋水不可涉,美人安得从。qiū shuǐ bù kě shè,měi rén ān dé cóng。 眷彼芙蓉花,盈盈秋水中。juàn bǐ fú róng huā,yíng yíng qiū shuǐ zhōng。 非无舟与楫,所畏蛟与龙。fēi wú zhōu yǔ jí,suǒ wèi jiāo yǔ lóng。 临流不能采,零落委芳丛。lín liú bù néng cǎi,líng luò wěi fāng cóng。

分署望凤凰山

陈基

秋气日以佳,微云不成雨。qiū qì rì yǐ jiā,wēi yún bù chéng yǔ。 青山天际来,与我为宾主。qīng shān tiān jì lái,yǔ wǒ wèi bīn zhǔ。 飞龙及舞凤,突兀在庭户。fēi lóng jí wǔ fèng,tū wù zài tíng hù。 须臾雾霭收,草树粲堪数。xū yú wù ǎi shōu,cǎo shù càn kān shù。 謇予麋鹿姿,讵意婴圭组。jiǎn yǔ mí lù zī,jù yì yīng guī zǔ。 蹙缩匪天真,驱驰漫尘土。cù suō fěi tiān zhēn,qū chí màn chén tǔ。 偶坐属无喧,晴容湛空宇。ǒu zuò shǔ wú xuān,qíng róng zhàn kōng yǔ。 欲去复踟蹰,此意谁当与。yù qù fù chí chú,cǐ yì shuí dāng yǔ。

秋怀五首

陈基

寒暑有代谢,人事亦推移。hán shǔ yǒu dài xiè,rén shì yì tuī yí。 蹉跎慨畴昔,俯仰念复兹。cuō tuó kǎi chóu xī,fǔ yǎng niàn fù zī。 篱落委秋蔓,馀葩含夕姿。lí luò wěi qiū màn,yú pā hán xī zī。 物化谅难穷,吾生知有涯。wù huà liàng nán qióng,wú shēng zhī yǒu yá。 皎皎碧山侣,依依青桂枝。jiǎo jiǎo bì shān lǚ,yī yī qīng guì zhī。 相逢恐迟暮,怅望起遐思。xiāng féng kǒng chí mù,chàng wàng qǐ xiá sī。