品读经典 · 传承文明

再题葛仙翁移家图

陈基

列仙之人,其道无为。liè xiān zhī rén,qí dào wú wèi。 超然物表,游于希夷。chāo rán wù biǎo,yóu yú xī yí。 厚禄不足致,好爵不足縻。hòu lù bù zú zhì,hǎo jué bù zú mí。 所以许由辞尧不受禅,巢父闻之犹为洗耳河之湄。suǒ yǐ xǔ yóu cí yáo bù shòu chán,cháo fù wén zhī yóu wèi xǐ ěr hé zhī méi。 奈何葛仙翁,与世犹支离。nài hé gé xiān wēng,yǔ shì yóu zhī lí。 求为句漏令,所欲何卑微。qiú wèi jù lòu lìng,suǒ yù hé bēi wēi。 观翁此行亦良苦,妻子辛勤童婢饥。guān wēng cǐ xíng yì liáng kǔ,qī zi xīn qín tóng bì jī。 翁知学仙不学吏,委以民社将安施。wēng zhī xué xiān bù xué lì,wěi yǐ mín shè jiāng ān shī。 仙家虽云足官府,奈此人间小黠并大痴。xiān jiā suī yún zú guān fǔ,nài cǐ rén jiān xiǎo xiá bìng dà chī。 君不见陶潜弃官归故里,又不见马援谤兴由薏苡。jūn bù jiàn táo qián qì guān guī gù lǐ,yòu bù jiàn mǎ yuán bàng xīng yóu yì yǐ。 纵得丹砂亦不多,谁信翁心澹如水。zòng dé dān shā yì bù duō,shuí xìn wēng xīn dàn rú shuǐ。 云门山,有灵药。yún mén shān,yǒu líng yào。 归去来,山中乐。guī qù lái,shān zhōng lè。 牛羊任所之,鸡犬从人缚。niú yáng rèn suǒ zhī,jī quǎn cóng rén fù。 急将印绶送还官,变却姓名称抱朴。jí jiāng yìn shòu sòng hái guān,biàn què xìng míng chēng bào pǔ。

题杏花斗鹊

陈基

尔鹊莫逐朝飞雉,双雌争雄俱斗死。ěr què mò zhú cháo fēi zhì,shuāng cí zhēng xióng jù dòu sǐ。 尔鹊莫逐营巢燕,吴宫失火难相见。ěr què mò zhú yíng cháo yàn,wú gōng shī huǒ nán xiāng jiàn。 饮啄不离碧山阿,栖止还依嘉树柯。yǐn zhuó bù lí bì shān ā,qī zhǐ hái yī jiā shù kē。 王孙纵有黄金弹,红杏花间奈尔何。wáng sūn zòng yǒu huáng jīn dàn,hóng xìng huā jiān nài ěr hé。

君住耶溪南

陈基

君住耶溪南,我住耶溪北。jūn zhù yé xī nán,wǒ zhù yé xī běi。 咫尺不知名,采莲始相识。zhǐ chǐ bù zhī míng,cǎi lián shǐ xiāng shí。 君爱莲有花,我爱莲有实。jūn ài lián yǒu huā,wǒ ài lián yǒu shí。 花实本同根,君心勿相失。huā shí běn tóng gēn,jūn xīn wù xiāng shī。

送君当远涉

陈基

送君当远涉,兰舟桂为楫。sòng jūn dāng yuǎn shè,lán zhōu guì wèi jí。 君去不思家,妾梦长相接。jūn qù bù sī jiā,qiè mèng zhǎng xiāng jiē。 采莲将遗君,采花不采叶。cǎi lián jiāng yí jūn,cǎi huā bù cǎi yè。 妾貌不如花,君心不如妾。qiè mào bù rú huā,jūn xīn bù rú qiè。

贞女慎行露

陈基

贞女慎行露,君子戒履霜。zhēn nǚ shèn xíng lù,jūn zi jiè lǚ shuāng。 岁暮怀百忧,离居增慨慷。suì mù huái bǎi yōu,lí jū zēng kǎi kāng。 方舟岂无楫,河水亦可杭。fāng zhōu qǐ wú jí,hé shuǐ yì kě háng。 临流不能度,伫立以彷徨。lín liú bù néng dù,zhù lì yǐ páng huáng。

听宁上人弹琴

陈基

忽忽岁将晏,郁郁不自聊。hū hū suì jiāng yàn,yù yù bù zì liáo。 况兹霜露集,惊飙振寒条。kuàng zī shuāng lù jí,jīng biāo zhèn hán tiáo。 之子从何来,携琴□衡茅。zhī zi cóng hé lái,xié qín héng máo。 为我理素曲,五音纷以调。wèi wǒ lǐ sù qū,wǔ yīn fēn yǐ diào。 庄听敛手衽,幽忧为之消。zhuāng tīng liǎn shǒu rèn,yōu yōu wèi zhī xiāo。 鸾凤戏云中,馀音相与飘。luán fèng xì yún zhōng,yú yīn xiāng yǔ piāo。 别鹤惊宵露,众葩悦春朝。bié hè jīng xiāo lù,zhòng pā yuè chūn cháo。 婉丽不可极,忽复变萧寥。wǎn lì bù kě jí,hū fù biàn xiāo liáo。 清风散六合,白日耀层霄。qīng fēng sàn liù hé,bái rì yào céng xiāo。 流水一何深,泰山一何高。liú shuǐ yī hé shēn,tài shān yī hé gāo。 聘鲁慨观乐,适齐感闻《韶》。pìn lǔ kǎi guān lè,shì qí gǎn wén sháo。 畴知今日乐,俯仰千载遥。chóu zhī jīn rì lè,fǔ yǎng qiān zài yáo。 寤言欲报之,愧乏英琼瑶。wù yán yù bào zhī,kuì fá yīng qióng yáo。

仆尝夜梦从彦成饮彦成曰此荔枝浆也饮之令人寿子能为我赋之当赠三百壶予自口占一诗觉乃梦也及会玉山闻彦成酿酒果名荔枝浆以梦白之不觉大笑玉山曰君当书此诗吾当与子致酒以质所梦因莞尔书之彦成见之必更一笑也

陈基

凉州莫谩夸葡萄,中山枉诧松为醪。liáng zhōu mò mán kuā pú táo,zhōng shān wǎng chà sōng wèi láo。 仙人自酿真一酒,洞庭春色嗟徒劳。xiān rén zì niàng zhēn yī jiǔ,dòng tíng chūn sè jiē tú láo。 琼浆滴尽生荔支,玉露泻入黄金卮。qióng jiāng dī jǐn shēng lì zhī,yù lù xiè rù huáng jīn zhī。 一杯入口寿千岁,安用火枣并交梨。yī bēi rù kǒu shòu qiān suì,ān yòng huǒ zǎo bìng jiāo lí。 不愿青州觅从事,不愿步兵为校尉。bù yuàn qīng zhōu mì cóng shì,bù yuàn bù bīng wèi xiào wèi。 但令唤鹤共呼鸾,日日从君花下醉。dàn lìng huàn hè gòng hū luán,rì rì cóng jūn huā xià zuì。

鸿雁篇

陈基

鸿雁双双度雁门,相呼相唤不离群。hóng yàn shuāng shuāng dù yàn mén,xiāng hū xiāng huàn bù lí qún。 昼衔芦藋防矰缴,夜宿关河同梦魂。zhòu xián lú diào fáng zēng jiǎo,yè sù guān hé tóng mèng hún。 稻粱既足江南阔,秋水增波叶微脱。dào liáng jì zú jiāng nán kuò,qiū shuǐ zēng bō yè wēi tuō。 洞庭湖畔卧云沙,彭蠡矶头弄烟月。dòng tíng hú pàn wò yún shā,péng lí jī tóu nòng yān yuè。 一朝无事忽相违,一向东飞一向西。yī cháo wú shì hū xiāng wéi,yī xiàng dōng fēi yī xiàng xī。 西飞眇眇秦山曲,东去悠悠沧海湄。xī fēi miǎo miǎo qín shān qū,dōng qù yōu yōu cāng hǎi méi。 秦山沧海遥相望,顾影徘徊各惆怅。qín shān cāng hǎi yáo xiāng wàng,gù yǐng pái huái gè chóu chàng。 山有猩鼯与网罗,水有蛟鼍与风浪。shān yǒu xīng wú yǔ wǎng luó,shuǐ yǒu jiāo tuó yǔ fēng làng。 回头却恨不同栖,辛苦皆因独自飞。huí tóu què hèn bù tóng qī,xīn kǔ jiē yīn dú zì fēi。 不问天南与天北,何时相见得同归。bù wèn tiān nán yǔ tiān běi,hé shí xiāng jiàn dé tóng guī。

别后闻入杭赋诗以寄

陈基

柳洲寺下丝竹繁,苏小墓边风日暄。liǔ zhōu sì xià sī zhú fán,sū xiǎo mù biān fēng rì xuān。 天开十里水如镜,雨过六桥花欲言。tiān kāi shí lǐ shuǐ rú jìng,yǔ guò liù qiáo huā yù yán。 画船夜听孤山鹤,铁苗晓惊天竺猿。huà chuán yè tīng gū shān hè,tiě miáo xiǎo jīng tiān zhú yuán。 归来相迟桃源上,为唱《竹枝》倾绿樽。guī lái xiāng chí táo yuán shàng,wèi chàng zhú zhī qīng lǜ zūn。

群珠碎伤吴帅潘元绍众妾作

陈基

绣纹刺绮春纤长,兰膏?鬓琼肌香。xiù wén cì qǐ chūn xiān zhǎng,lán gāo bìn qióng jī xiāng。 芳年艳质媚花月,三三两两红鸳鸯。fāng nián yàn zhì mèi huā yuè,sān sān liǎng liǎng hóng yuān yāng。 翠靴踏云云帖妥,海棠露湿胭脂朵。cuì xuē tà yún yún tiē tuǒ,hǎi táng lù shī yān zhī duǒ。 冶情纷作蝶恋春,新曲从翻《玉连琐》。yě qíng fēn zuò dié liàn chūn,xīn qū cóng fān yù lián suǒ。 画堂银烛天沈沈,扬眉一笑轻千金。huà táng yín zhú tiān shěn shěn,yáng méi yī xiào qīng qiān jīn。 明珠买得绿珠心,欲挥鱼肠扫妖彗。míng zhū mǎi dé lǜ zhū xīn,yù huī yú cháng sǎo yāo huì。 主君勿疑心似醉,一宵痛击群珠碎。zhǔ jūn wù yí xīn shì zuì,yī xiāo tòng jī qún zhū suì。 门前铁骑嘶寒风,奇勋解使归元戎。mén qián tiě qí sī hán fēng,qí xūn jiě shǐ guī yuán róng。

题赵魏公墨竹

陈基

魏公仙者徒,清风动千古。wèi gōng xiān zhě tú,qīng fēng dòng qiān gǔ。 梦断江南春,飘飘游帝所。mèng duàn jiāng nán chūn,piāo piāo yóu dì suǒ。 钧天张乐如洞庭,十二参差鸾凤鸣。jūn tiān zhāng lè rú dòng tíng,shí èr cān chà luán fèng míng。 归来记得当时曲,写作《湘灵鼓瑟》声。guī lái jì dé dāng shí qū,xiě zuò xiāng líng gǔ sè shēng。 高秋素壁含萧飒,仿佛凉风起阊阖。gāo qiū sù bì hán xiāo sà,fǎng fú liáng fēng qǐ chāng hé。 满天明月浸沤波,岁晏怀人霜露多。mǎn tiān míng yuè jìn ōu bō,suì yàn huái rén shuāng lù duō。

桂林谣

陈基

广寒宫前秋色老,桫椤子结虬枝杪。guǎng hán gōng qián qiū sè lǎo,suō luó zi jié qiú zhī miǎo。 刚风吹颤玉蟾蜍,丹枝经霜香似扫。gāng fēng chuī chàn yù chán chú,dān zhī jīng shuāng xiāng shì sǎo。 雪㕙持杵敲丁东,惊落瑸玑银阙空。xuě jùn chí chǔ qiāo dīng dōng,jīng luò bīn jī yín quē kōng。 羿妻孀居不遑惜,蚌胎撒下尘寰中。yì qī shuāng jū bù huáng xī,bàng tāi sā xià chén huán zhōng。

乌夜啼引

陈基

乌夜啼,在庭树,乌啼哑哑天欲曙。wū yè tí,zài tíng shù,wū tí yǎ yǎ tiān yù shǔ。 阿儿被诬身系狱,尽室烦冤受荼毒。ā ér bèi wū shēn xì yù,jǐn shì fán yuān shòu tú dú。 乌啼何为绕吾屋?下堂唤妇起听乌,忽喜淮南儿有书。wū tí hé wèi rào wú wū?xià táng huàn fù qǐ tīng wū,hū xǐ huái nán ér yǒu shū。 书中报道儿罪脱,此乐欣欣天下无。shū zhōng bào dào ér zuì tuō,cǐ lè xīn xīn tiān xià wú。 儿归拜母为母说,泰州使君当世杰。ér guī bài mǔ wèi mǔ shuō,tài zhōu shǐ jūn dāng shì jié。 执法霜台旧司臬,明如青天皎如月。zhí fǎ shuāng tái jiù sī niè,míng rú qīng tiān jiǎo rú yuè。 冤狱平反解缧绁,已死得生诬得雪。yuān yù píng fǎn jiě léi xiè,yǐ sǐ dé shēng wū dé xuě。 海可枯,山可裂,使君之德不可灭。hǎi kě kū,shān kě liè,shǐ jūn zhī dé bù kě miè。 乌啼爱我庭树枝,我爱使君君不知。wū tí ài wǒ tíng shù zhī,wǒ ài shǐ jūn jūn bù zhī。 使君归朝奉天子,日日听乌为君喜。shǐ jūn guī cháo fèng tiān zi,rì rì tīng wū wèi jūn xǐ。

又赋昙字韵

吕徽之

万里关河冻欲含,浑如天地尚函三。wàn lǐ guān hé dòng yù hán,hún rú tiān dì shàng hán sān。 桥边驴子诗何恶,帐底羔儿酒正酣。qiáo biān lǘ zi shī hé è,zhàng dǐ gāo ér jiǔ zhèng hān。 竹委长身寒郭索,松埋短发老瞿昙。zhú wěi zhǎng shēn hán guō suǒ,sōng mái duǎn fā lǎo qú tán。 不如乘此擒元济,一洗江南草木惭。bù rú chéng cǐ qín yuán jì,yī xǐ jiāng nán cǎo mù cán。

咏雪用滕字韵

吕徽之

天上九龙施法水,人间二鼠啮枯藤。tiān shàng jiǔ lóng shī fǎ shuǐ,rén jiān èr shǔ niè kū téng。 鹜鹅声乱功收蔡,蝴蝶飞来妙过滕。wù é shēng luàn gōng shōu cài,hú dié fēi lái miào guò téng。

春景

吕徽之

脱溪冻解绿生波,好雨催花向晓过。tuō xī dòng jiě lǜ shēng bō,hǎo yǔ cuī huā xiàng xiǎo guò。 宿酒未醒眠未起,半窗红日鸟声多。sù jiǔ wèi xǐng mián wèi qǐ,bàn chuāng hóng rì niǎo shēng duō。

夏景

吕徽之

竹几藤床石砚屏,薰风帘幕篆烟清。zhú jǐ téng chuáng shí yàn píng,xūn fēng lián mù zhuàn yān qīng。 空斋数点黄梅雨,添得芭蕉绿满庭。kōng zhāi shù diǎn huáng méi yǔ,tiān dé bā jiāo lǜ mǎn tíng。

秋景

吕徽之

商声早已到梧桐,夜气生凉湛碧空。shāng shēng zǎo yǐ dào wú tóng,yè qì shēng liáng zhàn bì kōng。 闲倚小窗待明月,紫箫吹彻木犀风。xián yǐ xiǎo chuāng dài míng yuè,zǐ xiāo chuī chè mù xī fēng。

冬景

吕徽之

斗室萧萧日晏眠,疏狂惟与懒相便。dòu shì xiāo xiāo rì yàn mián,shū kuáng wéi yǔ lǎn xiāng biàn。 寻常甲子无心记,看到梅花又一年。xún cháng jiǎ zi wú xīn jì,kàn dào méi huā yòu yī nián。

千松图

吕徽之

五百居东五百西,枝枝叶叶压云低。wǔ bǎi jū dōng wǔ bǎi xī,zhī zhī yè yè yā yún dī。 自从老鹤归来后,不许闲禽杂乱啼。zì cóng lǎo hè guī lái hòu,bù xǔ xián qín zá luàn tí。