古诗词

临都驿答梦得六言二首

白居易

扬子津头月下,临都驿里灯前。yáng zi jīn tóu yuè xià,lín dōu yì lǐ dēng qián。 昨日老于前日,去年春似今年。zuó rì lǎo yú qián rì,qù nián chūn shì jīn nián。

临都驿答梦得六言二首

白居易

谢守归为秘监,冯公老作郎官。xiè shǒu guī wèi mì jiān,féng gōng lǎo zuò láng guān。 前事不须问著,新诗且更吟看。qián shì bù xū wèn zhù,xīn shī qiě gèng yín kàn。

杂曲歌辞悲哉行

白居易

悲哉为儒者,力学不知疲。bēi zāi wèi rú zhě,lì xué bù zhī pí。 读书眼欲暗,秉笔手生胝。dú shū yǎn yù àn,bǐng bǐ shǒu shēng zhī。 十上方一第,成名常苦迟。shí shàng fāng yī dì,chéng míng cháng kǔ chí。 纵有宦达者,两鬓已成丝。zòng yǒu huàn dá zhě,liǎng bìn yǐ chéng sī。 可怜少壮日,适在穷贱时。kě lián shǎo zhuàng rì,shì zài qióng jiàn shí。 丈夫老且病,焉用富贵为。zhàng fū lǎo qiě bìng,yān yòng fù guì wèi。 沈沈朱门宅,中有乳臭儿。shěn shěn zhū mén zhái,zhōng yǒu rǔ chòu ér。 状貌如妇人,光明膏粱肌。zhuàng mào rú fù rén,guāng míng gāo liáng jī。 手不把书卷,身不擐戎衣。shǒu bù bǎ shū juǎn,shēn bù huàn róng yī。 二十袭封爵,门承勋戚资。èr shí xí fēng jué,mén chéng xūn qī zī。 春来日日出,服御何轻肥。chūn lái rì rì chū,fú yù hé qīng féi。 朝从博徒饮,暮有倡楼期。cháo cóng bó tú yǐn,mù yǒu chàng lóu qī。 平封还酒债,堆金选蛾眉。píng fēng hái jiǔ zhài,duī jīn xuǎn é méi。 声色狗马外,其馀一无知。shēng sè gǒu mǎ wài,qí yú yī wú zhī。 山苗与涧松,地势随高卑。shān miáo yǔ jiàn sōng,dì shì suí gāo bēi。 古来无奈何,非君独伤悲。gǔ lái wú nài hé,fēi jūn dú shāng bēi。

新乐府七德舞美拨乱,陈王业也

白居易

七德舞,七德歌,传自武德至元和。qī dé wǔ,qī dé gē,chuán zì wǔ dé zhì yuán hé。 元和小臣白居易,观舞听歌知乐意,乐终稽首陈其事。yuán hé xiǎo chén bái jū yì,guān wǔ tīng gē zhī lè yì,lè zhōng jī shǒu chén qí shì。 太宗十八举义兵,白旄黄钺定两京。tài zōng shí bā jǔ yì bīng,bái máo huáng yuè dìng liǎng jīng。 擒充戮窦四海清,二十有四功业成。qín chōng lù dòu sì hǎi qīng,èr shí yǒu sì gōng yè chéng。 二十有九即帝位,三十有五致太平。èr shí yǒu jiǔ jí dì wèi,sān shí yǒu wǔ zhì tài píng。 功成理定何神速,速在推心置人腹。gōng chéng lǐ dìng hé shén sù,sù zài tuī xīn zhì rén fù。 亡卒遗骸散帛收,饥人卖子分金赎。wáng zú yí hái sàn bó shōu,jī rén mài zi fēn jīn shú。 魏徵梦见子夜泣,张谨哀闻辰日哭。wèi zhēng mèng jiàn zi yè qì,zhāng jǐn āi wén chén rì kū。 怨女三千放出宫,死囚四百来归狱。yuàn nǚ sān qiān fàng chū gōng,sǐ qiú sì bǎi lái guī yù。 剪须烧药赐功臣,李绩呜咽思杀身。jiǎn xū shāo yào cì gōng chén,lǐ jì wū yàn sī shā shēn。 含血吮创抚战士,思摩奋呼乞效死。hán xuè shǔn chuàng fǔ zhàn shì,sī mó fèn hū qǐ xiào sǐ。 则知不独善战善乘时,以心感人人心归。zé zhī bù dú shàn zhàn shàn chéng shí,yǐ xīn gǎn rén rén xīn guī。 尔来一百九十载,天下至今歌舞之。ěr lái yī bǎi jiǔ shí zài,tiān xià zhì jīn gē wǔ zhī。 歌七德,舞七德,圣人有作垂无极。gē qī dé,wǔ qī dé,shèng rén yǒu zuò chuí wú jí。 岂徒耀神武,岂徒夸圣文。qǐ tú yào shén wǔ,qǐ tú kuā shèng wén。 太宗意在陈王业,王业艰难示子孙。tài zōng yì zài chén wáng yè,wáng yè jiān nán shì zi sūn。

新乐府法曲美列圣,正华声也

白居易

法曲法曲歌大定,积德重熙有馀庆。fǎ qū fǎ qū gē dà dìng,jī dé zhòng xī yǒu yú qìng。 永徽之人舞而咏,法曲法曲舞霓裳。yǒng huī zhī rén wǔ ér yǒng,fǎ qū fǎ qū wǔ ní shang。 政和世理音洋洋,开元之人乐且康。zhèng hé shì lǐ yīn yáng yáng,kāi yuán zhī rén lè qiě kāng。 法曲法曲歌堂堂,堂堂之庆垂无疆。fǎ qū fǎ qū gē táng táng,táng táng zhī qìng chuí wú jiāng。 中宗肃宗复鸿业,唐祚中兴万万叶。zhōng zōng sù zōng fù hóng yè,táng zuò zhōng xīng wàn wàn yè。 法曲法曲合夷歌,夷声邪乱华声和。fǎ qū fǎ qū hé yí gē,yí shēng xié luàn huá shēng hé。 以乱干和天宝末,明年胡尘犯宫阙。yǐ luàn gàn hé tiān bǎo mò,míng nián hú chén fàn gōng quē。 乃知法曲本华风,苟能审音与政通。nǎi zhī fǎ qū běn huá fēng,gǒu néng shěn yīn yǔ zhèng tōng。 一从胡曲相参错,不辨兴衰与哀乐。yī cóng hú qū xiāng cān cuò,bù biàn xīng shuāi yǔ āi lè。 愿求牙旷正华音,不令夷夏相交侵。yuàn qiú yá kuàng zhèng huá yīn,bù lìng yí xià xiāng jiāo qīn。

新乐府二王后明祖宗之意也

白居易

二王后,彼何人,介公酅公为国宾。èr wáng hòu,bǐ hé rén,jiè gōng xī gōng wèi guó bīn。 周武隋文之子孙,古人有言天下者,非是一人之天下。zhōu wǔ suí wén zhī zi sūn,gǔ rén yǒu yán tiān xià zhě,fēi shì yī rén zhī tiān xià。 周亡天下传于隋,隋人失之唐得之。zhōu wáng tiān xià chuán yú suí,suí rén shī zhī táng dé zhī。 唐兴十叶岁二百,介公酅公世为客。táng xīng shí yè suì èr bǎi,jiè gōng xī gōng shì wèi kè。 明堂太庙朝享时,引居宾位备威仪。míng táng tài miào cháo xiǎng shí,yǐn jū bīn wèi bèi wēi yí。 备威仪,助郊祭,高祖太宗之遗制。bèi wēi yí,zhù jiāo jì,gāo zǔ tài zōng zhī yí zhì。 不独兴灭国,不独继绝世。bù dú xīng miè guó,bù dú jì jué shì。 欲令嗣位守文君,亡国之孙取为戒。yù lìng sì wèi shǒu wén jūn,wáng guó zhī sūn qǔ wèi jiè。

新乐府海漫漫戒求仙也

白居易

海漫漫,直下无底傍无边。hǎi màn màn,zhí xià wú dǐ bàng wú biān。 云涛烟浪最深处,人传中有三神山。yún tāo yān làng zuì shēn chù,rén chuán zhōng yǒu sān shén shān。 山上多生不死药,服之羽化为天仙。shān shàng duō shēng bù sǐ yào,fú zhī yǔ huà wèi tiān xiān。 秦皇汉武信此语,方士年年采药去。qín huáng hàn wǔ xìn cǐ yǔ,fāng shì nián nián cǎi yào qù。 蓬莱今古但闻名,烟水茫茫无觅处。péng lái jīn gǔ dàn wén míng,yān shuǐ máng máng wú mì chù。 海漫漫,风浩浩,眼穿不见蓬莱岛。hǎi màn màn,fēng hào hào,yǎn chuān bù jiàn péng lái dǎo。 不见蓬莱不敢归,童男丱女舟中老。bù jiàn péng lái bù gǎn guī,tóng nán guàn nǚ zhōu zhōng lǎo。 徐福文成多诳诞,上元太一虚祈祷。xú fú wén chéng duō kuáng dàn,shàng yuán tài yī xū qí dǎo。 君看骊山顶上茂陵头,毕竟悲风吹蔓草。jūn kàn lí shān dǐng shàng mào líng tóu,bì jìng bēi fēng chuī màn cǎo。 何况玄元圣祖五千言,不言药,不言仙,不言白日升青天。hé kuàng xuán yuán shèng zǔ wǔ qiān yán,bù yán yào,bù yán xiān,bù yán bái rì shēng qīng tiān。

新乐府立部伎刺雅乐之替也

白居易

立部伎,鼓笛諠。lì bù jì,gǔ dí xuān。 舞双剑,跳七丸。wǔ shuāng jiàn,tiào qī wán。 袅巨索,掉长竿。niǎo jù suǒ,diào zhǎng gān。 太常部伎有等级,堂上者坐堂下立。tài cháng bù jì yǒu děng jí,táng shàng zhě zuò táng xià lì。 堂上坐部笙歌清,堂下立部鼓笛鸣。táng shàng zuò bù shēng gē qīng,táng xià lì bù gǔ dí míng。 笙歌一声众侧耳,鼓笛万曲无人听。shēng gē yī shēng zhòng cè ěr,gǔ dí wàn qū wú rén tīng。 立部贱,坐部贵。lì bù jiàn,zuò bù guì。 坐部退为立部伎,击鼓吹笙和杂戏。zuò bù tuì wèi lì bù jì,jī gǔ chuī shēng hé zá xì。 立部又退何所任,始就乐悬操雅音。lì bù yòu tuì hé suǒ rèn,shǐ jiù lè xuán cāo yǎ yīn。 雅音替坏一至此,长令尔辈调宫徵。yǎ yīn tì huài yī zhì cǐ,zhǎng lìng ěr bèi diào gōng zhēng。 圆丘后土郊祀时,言将此乐感神祇。yuán qiū hòu tǔ jiāo sì shí,yán jiāng cǐ lè gǎn shén qí。 欲望凤来百兽舞,何异北辕将适楚。yù wàng fèng lái bǎi shòu wǔ,hé yì běi yuán jiāng shì chǔ。 工师愚贱安足云,太常三卿尔何人。gōng shī yú jiàn ān zú yún,tài cháng sān qīng ěr hé rén。

新乐府华原磬刺乐工非其人也

白居易

华原磬,华原磬,古人不听今人听。huá yuán qìng,huá yuán qìng,gǔ rén bù tīng jīn rén tīng。 泗滨石,泗滨石,今人不击古人击。sì bīn shí,sì bīn shí,jīn rén bù jī gǔ rén jī。 今人古人何不同?用之舍之由乐工。jīn rén gǔ rén hé bù tóng?yòng zhī shě zhī yóu lè gōng。 乐工虽在耳如壁,不分清浊即为聋。lè gōng suī zài ěr rú bì,bù fēn qīng zhuó jí wèi lóng。 梨园弟子调律吕,知有新声不如古。lí yuán dì zi diào lǜ lǚ,zhī yǒu xīn shēng bù rú gǔ。 古称浮磬出泗滨,立辨致死声感人。gǔ chēng fú qìng chū sì bīn,lì biàn zhì sǐ shēng gǎn rén。 宫悬一听华原石,君心遂忘封疆臣。gōng xuán yī tīng huá yuán shí,jūn xīn suì wàng fēng jiāng chén。 果然胡寇从燕起,武臣少肯封疆死。guǒ rán hú kòu cóng yàn qǐ,wǔ chén shǎo kěn fēng jiāng sǐ。 始知乐与时政通,岂听铿锵而已矣。shǐ zhī lè yǔ shí zhèng tōng,qǐ tīng kēng qiāng ér yǐ yǐ。 磬襄入海去不归,长安市儿为乐师。qìng xiāng rù hǎi qù bù guī,zhǎng ān shì ér wèi lè shī。 华原磬与泗滨石,清浊两声谁得知。huá yuán qìng yǔ sì bīn shí,qīng zhuó liǎng shēng shuí dé zhī。

新乐府胡旋女戒近习也

白居易

胡旋女,胡旋女,心应弦,手应鼓。hú xuán nǚ,hú xuán nǚ,xīn yīng xián,shǒu yīng gǔ。 弦鼓一声双袖举,回雪飘飖转蓬舞。xián gǔ yī shēng shuāng xiù jǔ,huí xuě piāo yáo zhuǎn péng wǔ。 左旋右转不知疲,千匝万周无已时。zuǒ xuán yòu zhuǎn bù zhī pí,qiān zā wàn zhōu wú yǐ shí。 人间物类无可比,奔车轮缓旋风迟。rén jiān wù lèi wú kě bǐ,bēn chē lún huǎn xuán fēng chí。 曲终再拜谢天子,天子为之微启齿。qū zhōng zài bài xiè tiān zi,tiān zi wèi zhī wēi qǐ chǐ。 胡旋女,出康居,徒劳东来万里馀。hú xuán nǚ,chū kāng jū,tú láo dōng lái wàn lǐ yú。 中原自有胡旋者,斗妙争能尔不如。zhōng yuán zì yǒu hú xuán zhě,dòu miào zhēng néng ěr bù rú。 天宝季年时欲变,臣妾人人学圜转。tiān bǎo jì nián shí yù biàn,chén qiè rén rén xué huán zhuǎn。 中有太真外禄山,二人最道能胡旋。zhōng yǒu tài zhēn wài lù shān,èr rén zuì dào néng hú xuán。 梨花园中册作妃,金鸡障下养为儿。lí huā yuán zhōng cè zuò fēi,jīn jī zhàng xià yǎng wèi ér。 禄山胡旋迷君眼,兵过黄河疑未反。lù shān hú xuán mí jūn yǎn,bīng guò huáng hé yí wèi fǎn。 贵妃胡旋惑君心,死弃马嵬念更深。guì fēi hú xuán huò jūn xīn,sǐ qì mǎ wéi niàn gèng shēn。 从兹地轴天维转,五十年来制不禁。cóng zī dì zhóu tiān wéi zhuǎn,wǔ shí nián lái zhì bù jìn。 胡旋女,莫空舞,数唱此歌悟明主。hú xuán nǚ,mò kōng wǔ,shù chàng cǐ gē wù míng zhǔ。

新乐府·新丰折臂翁

白居易

新丰老翁八十八,头鬓眉须皆似雪。xīn fēng lǎo wēng bā shí bā,tóu bìn méi xū jiē shì xuě。 玄孙扶向店前行,左臂凭肩右臂折。xuán sūn fú xiàng diàn qián xíng,zuǒ bì píng jiān yòu bì zhé。 问翁臂折来几年,兼问致折何因缘。wèn wēng bì zhé lái jǐ nián,jiān wèn zhì zhé hé yīn yuán。 翁云贯属新丰县,生逢圣代无征战。wēng yún guàn shǔ xīn fēng xiàn,shēng féng shèng dài wú zhēng zhàn。 惯听梨园歌管声,不识旗枪与弓箭。guàn tīng lí yuán gē guǎn shēng,bù shí qí qiāng yǔ gōng jiàn。 无何天宝大徵兵,户有三丁点一丁。wú hé tiān bǎo dà zhēng bīng,hù yǒu sān dīng diǎn yī dīng。 点得驱将何处去,五月万里云南行。diǎn dé qū jiāng hé chù qù,wǔ yuè wàn lǐ yún nán xíng。 闻道云南有泸水,椒花落时瘴烟起。wén dào yún nán yǒu lú shuǐ,jiāo huā luò shí zhàng yān qǐ。 大军徒涉水如汤,未过十人二三死。dà jūn tú shè shuǐ rú tāng,wèi guò shí rén èr sān sǐ。 村南村北哭声哀,儿别爷娘夫别妻。cūn nán cūn běi kū shēng āi,ér bié yé niáng fū bié qī。 皆云前后征蛮者,千万人行无一回。jiē yún qián hòu zhēng mán zhě,qiān wàn rén xíng wú yī huí。 是时翁年二十四,兵部牒中有名字。shì shí wēng nián èr shí sì,bīng bù dié zhōng yǒu míng zì。 夜深不敢使人知,偷将大石捶折臂。yè shēn bù gǎn shǐ rén zhī,tōu jiāng dà shí chuí zhé bì。 张弓簸旗俱不堪,从兹始免征云南。zhāng gōng bǒ qí jù bù kān,cóng zī shǐ miǎn zhēng yún nán。 骨碎筋伤非不苦,且图拣退归乡土。gǔ suì jīn shāng fēi bù kǔ,qiě tú jiǎn tuì guī xiāng tǔ。 此臂折来六十年,一肢虽废一身全。cǐ bì zhé lái liù shí nián,yī zhī suī fèi yī shēn quán。 至今风雨阴寒夜,直到天明痛不眠。zhì jīn fēng yǔ yīn hán yè,zhí dào tiān míng tòng bù mián。 痛不眠,终不悔,且喜老身今独在。tòng bù mián,zhōng bù huǐ,qiě xǐ lǎo shēn jīn dú zài。 不然当时泸水头,身死魂孤骨不收。bù rán dāng shí lú shuǐ tóu,shēn sǐ hún gū gǔ bù shōu。 应作云南望乡鬼,万人冢上哭呦呦。yīng zuò yún nán wàng xiāng guǐ,wàn rén zhǒng shàng kū yōu yōu。 老人言,君听取。lǎo rén yán,jūn tīng qǔ。 君不闻开元宰相宋开府,不赏边功防黩武。jūn bù wén kāi yuán zǎi xiāng sòng kāi fǔ,bù shǎng biān gōng fáng dú wǔ。 又不闻天宝宰相杨国忠,欲求恩幸立边功。yòu bù wén tiān bǎo zǎi xiāng yáng guó zhōng,yù qiú ēn xìng lì biān gōng。 边功未立生人怨,请问新丰折臂翁。biān gōng wèi lì shēng rén yuàn,qǐng wèn xīn fēng zhé bì wēng。

新乐府·太行路

白居易

太行之路能摧车,若比人心是坦途。tài xíng zhī lù néng cuī chē,ruò bǐ rén xīn shì tǎn tú。 巫峡之水能覆舟,若比人心是安流。wū xiá zhī shuǐ néng fù zhōu,ruò bǐ rén xīn shì ān liú。 人心好恶苦不常,好生毛羽恶生疮。rén xīn hǎo è kǔ bù cháng,hǎo shēng máo yǔ è shēng chuāng。 与君结发未五载,岂期牛女为参商。yǔ jūn jié fā wèi wǔ zài,qǐ qī niú nǚ wèi cān shāng。 古称色衰相弃背,当时美人犹怨悔。gǔ chēng sè shuāi xiāng qì bèi,dāng shí měi rén yóu yuàn huǐ。 何况如今鸾镜中,妾颜未改君心改。hé kuàng rú jīn luán jìng zhōng,qiè yán wèi gǎi jūn xīn gǎi。 为君熏衣裳,君闻兰麝不馨香。wèi jūn xūn yī shang,jūn wén lán shè bù xīn xiāng。 为君盛容饰,君看金翠无颜色。wèi jūn shèng róng shì,jūn kàn jīn cuì wú yán sè。 行路难,难重陈。xíng lù nán,nán zhòng chén。 人生莫作妇人身,百年苦乐由他人。rén shēng mò zuò fù rén shēn,bǎi nián kǔ lè yóu tā rén。 行路难,难于山,险于水。xíng lù nán,nán yú shān,xiǎn yú shuǐ。 不独人间夫与妻,近代君臣亦如此。bù dú rén jiān fū yǔ qī,jìn dài jūn chén yì rú cǐ。 君不见:左纳言,右纳史;朝承恩,暮赐死。jūn bù jiàn zuǒ nà yán,yòu nà shǐ;cháo chéng ēn,mù cì sǐ。 行路难,不在水,不在山,只在人情反复间!xíng lù nán,bù zài shuǐ,bù zài shān,zhǐ zài rén qíng fǎn fù jiān!

新乐府司天台引古以儆今也

白居易

司天台,仰观俯察天人际。sī tiān tái,yǎng guān fǔ chá tiān rén jì。 羲和死来职事废,官不求贤空取艺。xī hé sǐ lái zhí shì fèi,guān bù qiú xián kōng qǔ yì。 昔闻西汉元成间,上陵下替谪见天。xī wén xī hàn yuán chéng jiān,shàng líng xià tì zhé jiàn tiān。 北辰微暗少光色,四星煌煌如火赤。běi chén wēi àn shǎo guāng sè,sì xīng huáng huáng rú huǒ chì。 耀芒动角射三台,上台半灭中台坼。yào máng dòng jiǎo shè sān tái,shàng tái bàn miè zhōng tái chè。 是时非无太史官,眼见心知不敢言。shì shí fēi wú tài shǐ guān,yǎn jiàn xīn zhī bù gǎn yán。 明朝趋入明光殿,唯奏庆云寿星见。míng cháo qū rù míng guāng diàn,wéi zòu qìng yún shòu xīng jiàn。 天文时变两如斯,九重天子不得知。tiān wén shí biàn liǎng rú sī,jiǔ zhòng tiān zi bù dé zhī。 不得知,安用台高百尺为。bù dé zhī,ān yòng tái gāo bǎi chǐ wèi。

新乐府捕蝗刺长吏也

白居易

捕蝗捕蝗谁家子,天热日长饥欲死。bǔ huáng bǔ huáng shuí jiā zi,tiān rè rì zhǎng jī yù sǐ。 兴元兵后伤阴阳,和气蛊蠹化为蝗。xīng yuán bīng hòu shāng yīn yáng,hé qì gǔ dù huà wèi huáng。 始自两河及三辅,荐食如蚕飞似雨。shǐ zì liǎng hé jí sān fǔ,jiàn shí rú cán fēi shì yǔ。 雨飞蚕食千里间,不见青苗空赤土。yǔ fēi cán shí qiān lǐ jiān,bù jiàn qīng miáo kōng chì tǔ。 河南长吏言忧农,课人昼夜捕蝗虫。hé nán zhǎng lì yán yōu nóng,kè rén zhòu yè bǔ huáng chóng。 是时粟斗钱三百,蝗虫之价与粟同。shì shí sù dòu qián sān bǎi,huáng chóng zhī jià yǔ sù tóng。 捕蝗捕蝗竟何利,徒使饥人重劳费。bǔ huáng bǔ huáng jìng hé lì,tú shǐ jī rén zhòng láo fèi。 一虫虽死百虫来,岂将人力定天灾。yī chóng suī sǐ bǎi chóng lái,qǐ jiāng rén lì dìng tiān zāi。 我闻古之良吏有善政,以政驱蝗蝗出境。wǒ wén gǔ zhī liáng lì yǒu shàn zhèng,yǐ zhèng qū huáng huáng chū jìng。 又闻贞观之初道欲昌,文皇仰天吞一蝗。yòu wén zhēn guān zhī chū dào yù chāng,wén huáng yǎng tiān tūn yī huáng。 一人有庆兆民赖,是岁虽蝗不为害。yī rén yǒu qìng zhào mín lài,shì suì suī huáng bù wèi hài。

新乐府昆明春思王泽之广被也

白居易

昆明春,昆明春,春池岸古春流新。kūn míng chūn,kūn míng chūn,chūn chí àn gǔ chūn liú xīn。 影浸南山青滉瀁,波沈西日红奫沦。yǐng jìn nán shān qīng huàng yàng,bō shěn xī rì hóng yūn lún。 往年因旱池枯竭,龟尾曳涂鱼喣沫。wǎng nián yīn hàn chí kū jié,guī wěi yè tú yú xǔ mò。 诏开八水注恩波,千介万鳞同日活。zhào kāi bā shuǐ zhù ēn bō,qiān jiè wàn lín tóng rì huó。 今来净绿水照天,游鱼鱍鱍莲田田。jīn lái jìng lǜ shuǐ zhào tiān,yóu yú bō bō lián tián tián。 洲香杜若抽心短,沙暖鸳鸯铺翅眠。zhōu xiāng dù ruò chōu xīn duǎn,shā nuǎn yuān yāng pù chì mián。 动植飞沈皆遂性,皇泽如春无不被。dòng zhí fēi shěn jiē suì xìng,huáng zé rú chūn wú bù bèi。 渔者仍丰网罟资,贫人久获菰蒲利。yú zhě réng fēng wǎng gǔ zī,pín rén jiǔ huò gū pú lì。 诏以昆明近帝城,官家不得收其征。zhào yǐ kūn míng jìn dì chéng,guān jiā bù dé shōu qí zhēng。 菰蒲无租鱼无税,近水之人感君惠。gū pú wú zū yú wú shuì,jìn shuǐ zhī rén gǎn jūn huì。 感君惠,独何人。gǎn jūn huì,dú hé rén。 吾闻率土皆王民,远民何疏近何亲。wú wén lǜ tǔ jiē wáng mín,yuǎn mín hé shū jìn hé qīn。 愿推此惠及天下,无远无近同欣欣。yuàn tuī cǐ huì jí tiān xià,wú yuǎn wú jìn tóng xīn xīn。 吴兴山中罢榷茗,鄱阳坑里休封银。wú xīng shān zhōng bà què míng,pó yáng kēng lǐ xiū fēng yín。 天涯地角无禁利,熙熙同似昆明春。tiān yá dì jiǎo wú jìn lì,xī xī tóng shì kūn míng chūn。

新乐府城盐州美圣谟而诮边将也

白居易

城盐州,城盐州,城在五原原上头。chéng yán zhōu,chéng yán zhōu,chéng zài wǔ yuán yuán shàng tóu。 蕃东节度钵阐布,忽见新城当要路。fān dōng jié dù bō chǎn bù,hū jiàn xīn chéng dāng yào lù。 金鸟飞传赞普闻,建牙传箭集群臣。jīn niǎo fēi chuán zàn pǔ wén,jiàn yá chuán jiàn jí qún chén。 君臣赪面有忧色,皆言勿谓唐无人。jūn chén chēng miàn yǒu yōu sè,jiē yán wù wèi táng wú rén。 自筑盐州十馀载,左衽毡裘不犯塞。zì zhù yán zhōu shí yú zài,zuǒ rèn zhān qiú bù fàn sāi。 昼牧牛羊夜捉生,长去新城百里外。zhòu mù niú yáng yè zhuō shēng,zhǎng qù xīn chéng bǎi lǐ wài。 诸边急警劳戍人,唯此一道无烟尘。zhū biān jí jǐng láo shù rén,wéi cǐ yī dào wú yān chén。 灵夏潜安谁复辨,秦原闇通何处见。líng xià qián ān shuí fù biàn,qín yuán àn tōng hé chù jiàn。 鄜州驿路好马来,长安药肆黄蓍贱。fū zhōu yì lù hǎo mǎ lái,zhǎng ān yào sì huáng shī jiàn。 城盐州,盐州未城天子忧。chéng yán zhōu,yán zhōu wèi chéng tiān zi yōu。 德宗按图自定计,非关将略与庙谋。dé zōng àn tú zì dìng jì,fēi guān jiāng lüè yǔ miào móu。 吾闻高宗中宗世,北虏猖狂最难制。wú wén gāo zōng zhōng zōng shì,běi lǔ chāng kuáng zuì nán zhì。 韩公创筑受降城,三城鼎峙屯汉兵。hán gōng chuàng zhù shòu jiàng chéng,sān chéng dǐng zhì tún hàn bīng。 东西亘绝数千里,耳冷不闻胡马声。dōng xī gèn jué shù qiān lǐ,ěr lěng bù wén hú mǎ shēng。 如今边将非无策,心笑韩公筑城壁。rú jīn biān jiāng fēi wú cè,xīn xiào hán gōng zhù chéng bì。 相看养寇为身谋,各握强兵固恩泽。xiāng kàn yǎng kòu wèi shēn móu,gè wò qiáng bīng gù ēn zé。 愿分今日边将恩,褒赠韩公封子孙。yuàn fēn jīn rì biān jiāng ēn,bāo zèng hán gōng fēng zi sūn。 谁能将此盐州曲,翻作歌词闻至尊。shuí néng jiāng cǐ yán zhōu qū,fān zuò gē cí wén zhì zūn。

新乐府道州民美

白居易

道州民,多侏儒,长者不过三尺馀。dào zhōu mín,duō zhū rú,zhǎng zhě bù guò sān chǐ yú。 市作矮奴年进送,号为道州任土贡。shì zuò ǎi nú nián jìn sòng,hào wèi dào zhōu rèn tǔ gòng。 任土贡,宁若斯。rèn tǔ gòng,níng ruò sī。 不闻使人生别离,老翁哭孙母哭儿。bù wén shǐ rén shēng bié lí,lǎo wēng kū sūn mǔ kū ér。 一自阳城来守郡,不进矮奴频诏问。yī zì yáng chéng lái shǒu jùn,bù jìn ǎi nú pín zhào wèn。 城云臣按六典书,任土贡有不贡无。chéng yún chén àn liù diǎn shū,rèn tǔ gòng yǒu bù gòng wú。 道州水土所生者,只有矮民无矮奴。dào zhōu shuǐ tǔ suǒ shēng zhě,zhǐ yǒu ǎi mín wú ǎi nú。 吾君感悟玺书下,岁贡矮奴宜悉罢。wú jūn gǎn wù xǐ shū xià,suì gòng ǎi nú yí xī bà。 道州民,老者幼者何欣欣。dào zhōu mín,lǎo zhě yòu zhě hé xīn xīn。 父兄子弟始相保,从此得作良人身。fù xiōng zi dì shǐ xiāng bǎo,cóng cǐ dé zuò liáng rén shēn。 道州民,民到于今受其赐,欲说使君先下泪。dào zhōu mín,mín dào yú jīn shòu qí cì,yù shuō shǐ jūn xiān xià lèi。 仍恐儿孙忘使君,生男多以阳为字。réng kǒng ér sūn wàng shǐ jūn,shēng nán duō yǐ yáng wèi zì。

新乐府驯犀感为政之难终也

白居易

驯犀驯犀通天犀,躯貌骇人角骇鸡。xùn xī xùn xī tōng tiān xī,qū mào hài rén jiǎo hài jī。 海蛮闻有明天子,驱犀乘传来万里。hǎi mán wén yǒu míng tiān zi,qū xī chéng chuán lái wàn lǐ。 一朝得谒大明宫,欢呼拜舞自论功。yī cháo dé yè dà míng gōng,huān hū bài wǔ zì lùn gōng。 五年驯养始堪献,六译语言方得通。wǔ nián xùn yǎng shǐ kān xiàn,liù yì yǔ yán fāng dé tōng。 上嘉人兽俱来远,蛮馆四方犀入苑。shàng jiā rén shòu jù lái yuǎn,mán guǎn sì fāng xī rù yuàn。 秣以瑶刍锁以金,故乡迢遰君门深。mò yǐ yáo chú suǒ yǐ jīn,gù xiāng tiáo dì jūn mén shēn。 海鸟不知钟鼓乐,池鱼空结江湖心。hǎi niǎo bù zhī zhōng gǔ lè,chí yú kōng jié jiāng hú xīn。 驯犀生处南方热,秋无白露冬无雪。xùn xī shēng chù nán fāng rè,qiū wú bái lù dōng wú xuě。 一入上林三四年,又逢今岁苦寒月。yī rù shàng lín sān sì nián,yòu féng jīn suì kǔ hán yuè。 饮冰卧霰苦蜷局,角骨冻伤鳞甲蹜。yǐn bīng wò xiàn kǔ quán jú,jiǎo gǔ dòng shāng lín jiǎ sù。 驯犀死,蛮儿啼,向阙再拜颜色低。xùn xī sǐ,mán ér tí,xiàng quē zài bài yán sè dī。 奏乞生归本国去,恐身冻死似驯犀。zòu qǐ shēng guī běn guó qù,kǒng shēn dòng sǐ shì xùn xī。 君不见建中初,驯象生还放林邑。jūn bù jiàn jiàn zhōng chū,xùn xiàng shēng hái fàng lín yì。 君不见贞元年末,驯犀冻死蛮儿泣。jūn bù jiàn zhēn yuán nián mò,xùn xī dòng sǐ mán ér qì。 所嗟建中异贞元,象生犀死何足言。suǒ jiē jiàn zhōng yì zhēn yuán,xiàng shēng xī sǐ hé zú yán。

新乐府五弦弹恶郑之夺雅也

白居易

五弦弹,五弦弹,听者倾耳心寥寥。wǔ xián dàn,wǔ xián dàn,tīng zhě qīng ěr xīn liáo liáo。 赵璧知君入骨爱,五弦一一为君调。zhào bì zhī jūn rù gǔ ài,wǔ xián yī yī wèi jūn diào。 第一第二弦索索,秋风拂松疏韵落。dì yī dì èr xián suǒ suǒ,qiū fēng fú sōng shū yùn luò。 第三第四弦泠泠,夜鹤忆子笼中鸣。dì sān dì sì xián líng líng,yè hè yì zi lóng zhōng míng。 第五弦声最掩抑,陇水冻咽流不得。dì wǔ xián shēng zuì yǎn yì,lǒng shuǐ dòng yàn liú bù dé。 五弦并奏君试听,凄凄切切复铮铮。wǔ xián bìng zòu jūn shì tīng,qī qī qiè qiè fù zhēng zhēng。 铁击珊瑚一两曲,冰泻玉盘千万声。tiě jī shān hú yī liǎng qū,bīng xiè yù pán qiān wàn shēng。 铁声杀,冰声寒。tiě shēng shā,bīng shēng hán。 杀声入耳肤血憯,寒气中人肌骨酸。shā shēng rù ěr fū xuè cǎn,hán qì zhōng rén jī gǔ suān。 曲终声尽欲半日,四坐相对愁无言。qū zhōng shēng jǐn yù bàn rì,sì zuò xiāng duì chóu wú yán。 座中有一远方士,唧唧咨咨声不已。zuò zhōng yǒu yī yuǎn fāng shì,jī jī zī zī shēng bù yǐ。 自叹今朝初得闻,始知孤负平生耳。zì tàn jīn cháo chū dé wén,shǐ zhī gū fù píng shēng ěr。 唯忧赵璧白发生,老死人间无此声。wéi yōu zhào bì bái fā shēng,lǎo sǐ rén jiān wú cǐ shēng。 远方士,尔听五弦信为美,吾闻正始之音不如是。yuǎn fāng shì,ěr tīng wǔ xián xìn wèi měi,wú wén zhèng shǐ zhī yīn bù rú shì。 正始之音其若何,朱弦疏越清庙歌。zhèng shǐ zhī yīn qí ruò hé,zhū xián shū yuè qīng miào gē。 一弹一唱再三叹,曲澹节稀声不多。yī dàn yī chàng zài sān tàn,qū dàn jié xī shēng bù duō。 融融曳曳召元气,听之不觉心平和。róng róng yè yè zhào yuán qì,tīng zhī bù jué xīn píng hé。 人情重今多贱古,古琴有弦人不抚。rén qíng zhòng jīn duō jiàn gǔ,gǔ qín yǒu xián rén bù fǔ。 更从赵璧艺成来,二十五弦不如五。gèng cóng zhào bì yì chéng lái,èr shí wǔ xián bù rú wǔ。

新乐府蛮子朝刺将骄而相备位也

白居易

蛮子朝,泛皮船兮渡绳桥,来自巂州道路遥。mán zi cháo,fàn pí chuán xī dù shéng qiáo,lái zì guī zhōu dào lù yáo。 入界先经蜀川过,蜀将收功先表贺。rù jiè xiān jīng shǔ chuān guò,shǔ jiāng shōu gōng xiān biǎo hè。 臣闻云南六诏蛮,东连牂牁西连蕃。chén wén yún nán liù zhào mán,dōng lián zāng kē xī lián fān。 六诏星居初琐碎,合为一诏渐强大。liù zhào xīng jū chū suǒ suì,hé wèi yī zhào jiàn qiáng dà。 开元皇帝虽圣神,唯蛮倔强不来宾。kāi yuán huáng dì suī shèng shén,wéi mán jué qiáng bù lái bīn。 鲜于仲通六万卒,征蛮一阵全军没。xiān yú zhòng tōng liù wàn zú,zhēng mán yī zhèn quán jūn méi。 至今西洱河岸边,箭孔刀痕满枯骨。zhì jīn xī ěr hé àn biān,jiàn kǒng dāo hén mǎn kū gǔ。 谁知今日慕华风,不劳一人蛮自通。shuí zhī jīn rì mù huá fēng,bù láo yī rén mán zì tōng。 诚由陛下休明德,亦赖微臣诱谕功。chéng yóu bì xià xiū míng dé,yì lài wēi chén yòu yù gōng。 德宗省表知如此,笑令中使迎蛮子。dé zōng shěng biǎo zhī rú cǐ,xiào lìng zhōng shǐ yíng mán zi。 蛮子导从者谁何,摩挲俗羽双隈伽。mán zi dǎo cóng zhě shuí hé,mó sā sú yǔ shuāng wēi gā。 清平官持赤藤杖,大将军系金呿嗟。qīng píng guān chí chì téng zhàng,dà jiāng jūn xì jīn qù jiē。 异牟寻男寻閤劝,特敕召对延英殿。yì móu xún nán xún gé quàn,tè chì zhào duì yán yīng diàn。 上心贵在怀远蛮,引临玉座近天颜。shàng xīn guì zài huái yuǎn mán,yǐn lín yù zuò jìn tiān yán。 冕旒不垂亲劳徕,赐衣赐食移时对。miǎn liú bù chuí qīn láo lái,cì yī cì shí yí shí duì。 移时对,不可得,大臣相看有羡色。yí shí duì,bù kě dé,dà chén xiāng kàn yǒu xiàn sè。 可怜宰相拖紫佩金章,朝日唯闻对一刻。kě lián zǎi xiāng tuō zǐ pèi jīn zhāng,cháo rì wéi wén duì yī kè。