品读经典 · 传承文明

朱熹

德兴县叶元恺家题

宋: 朱熹

葱汤麦饭两相宜,葱暖丹田麦疗饥。cōng tāng mài fàn liǎng xiāng yí,cōng nuǎn dān tián mài liáo jī。 莫道儒家风味薄,隔邻犹有未炊时。mò dào rú jiā fēng wèi báo,gé lín yóu yǒu wèi chuī shí。

过飞泉岭

宋: 朱熹

梯云石磴羊肠绕,转壑飞泉碧玉斜。tī yún shí dèng yáng cháng rào,zhuǎn hè fēi quán bì yù xié。 一路风烟春淡泊,数声鸡犬野人家。yī lù fēng yān chūn dàn pō,shù shēng jī quǎn yě rén jiā。

南塘

宋: 朱熹

南塘旧是尚书宅,今作僧居水石清。nán táng jiù shì shàng shū zhái,jīn zuò sēng jū shuǐ shí qīng。 半夜月明禅定后,松风犹带管弦声。bàn yè yuè míng chán dìng hòu,sōng fēng yóu dài guǎn xián shēng。

挽王德修

宋: 朱熹

不到湖潭二十年,湖潭依旧故山川。bù dào hú tán èr shí nián,hú tán yī jiù gù shān chuān。 聊将杯酒奠青草,风雨萧萧忆昔贤。liáo jiāng bēi jiǔ diàn qīng cǎo,fēng yǔ xiāo xiāo yì xī xián。

仙霞岭

宋: 朱熹

道出夷山乡思生,霞峰重叠面前迎。dào chū yí shān xiāng sī shēng,xiá fēng zhòng dié miàn qián yíng。 岭头云散丹梯耸,步到天衢眼更明。lǐng tóu yún sàn dān tī sǒng,bù dào tiān qú yǎn gèng míng。

书邵子尧夫游伊洛四首其三

宋: 朱熹

秋日□秋禾黍边,农家富贵自丰年。qiū rì qiū hé shǔ biān,nóng jiā fù guì zì fēng nián。 一箪鸡黍一瓢饮,谁羡王侯食万钱。yī dān jī shǔ yī piáo yǐn,shuí xiàn wáng hóu shí wàn qián。

训蒙绝句天

宋: 朱熹

气体苍然故曰天,其中有理是为乾。qì tǐ cāng rán gù yuē tiān,qí zhōng yǒu lǐ shì wèi qián。 浑然气理流行际,万物同根此一源。hún rán qì lǐ liú xíng jì,wàn wù tóng gēn cǐ yī yuán。

训蒙绝句鬼神

宋: 朱熹

鬼神即物以为名,屈则无形伸有形。guǐ shén jí wù yǐ wèi míng,qū zé wú xíng shēn yǒu xíng。 一屈一伸端莫测,可窥二五运无停。yī qū yī shēn duān mò cè,kě kuī èr wǔ yùn wú tíng。

训蒙绝句命二首

宋: 朱熹

妙合之机不暂停,自然气化与流形。miào hé zhī jī bù zàn tíng,zì rán qì huà yǔ liú xíng。 原于妙合名为命,即此而思得性灵。yuán yú miào hé míng wèi mìng,jí cǐ ér sī dé xìng líng。

训蒙绝句命二首

宋: 朱熹

静思二五生人物,新者如源旧者流。jìng sī èr wǔ shēng rén wù,xīn zhě rú yuán jiù zhě liú。 流自东之源不息,始终聚散即斯求。liú zì dōng zhī yuán bù xī,shǐ zhōng jù sàn jí sī qiú。

训蒙绝句性

宋: 朱熹

谓之性者无他义,只是苍天命理名。wèi zhī xìng zhě wú tā yì,zhǐ shì cāng tiān mìng lǐ míng。 论性固当惟论理,谈空求理又非真。lùn xìng gù dāng wéi lùn lǐ,tán kōng qiú lǐ yòu fēi zhēn。

训蒙绝句心

宋: 朱熹

性外初非更有心,只于理内别虚灵。xìng wài chū fēi gèng yǒu xīn,zhǐ yú lǐ nèi bié xū líng。 虚灵妙用由斯出,故主吾身统性情。xū líng miào yòng yóu sī chū,gù zhǔ wú shēn tǒng xìng qíng。

训蒙绝句情

宋: 朱熹

谓之情者无他思,只是吾心初动机。wèi zhī qíng zhě wú tā sī,zhǐ shì wú xīn chū dòng jī。 又把动时分析出,人当随发察其几。yòu bǎ dòng shí fēn xī chū,rén dāng suí fā chá qí jǐ。

训蒙绝句意

宋: 朱熹

意乃情专所主时,志之所向定于斯。yì nǎi qíng zhuān suǒ zhǔ shí,zhì zhī suǒ xiàng dìng yú sī。 要须总验心情意,一发而俱性在兹。yào xū zǒng yàn xīn qíng yì,yī fā ér jù xìng zài zī。

训蒙绝句道

宋: 朱熹

如何率性名为道,随事如由大路行。rú hé lǜ xìng míng wèi dào,suí shì rú yóu dà lù xíng。 欲说道中条理具,又将理字别其名。yù shuō dào zhōng tiáo lǐ jù,yòu jiāng lǐ zì bié qí míng。

训蒙绝句中庸

宋: 朱熹

过兼不及总非中,离却平常不是庸。guò jiān bù jí zǒng fēi zhōng,lí què píng cháng bù shì yōng。 庸字莫将容易看,只斯为道用无穷。yōng zì mò jiāng róng yì kàn,zhǐ sī wèi dào yòng wú qióng。

训蒙绝句太极图

宋: 朱熹

性蔽其源学失真,异端投隙害弥深。xìng bì qí yuán xué shī zhēn,yì duān tóu xì hài mí shēn。 推原气禀由无极,只此一图传圣心。tuī yuán qì bǐng yóu wú jí,zhǐ cǐ yī tú chuán shèng xīn。

训蒙绝句先天图二首

宋: 朱熹

不待安排自整齐,只缘太极本如斯。bù dài ān pái zì zhěng qí,zhǐ yuán tài jí běn rú sī。 试将万事依图看,先后乘除可理推。shì jiāng wàn shì yī tú kàn,xiān hòu chéng chú kě lǐ tuī。

训蒙绝句先天图二首

宋: 朱熹

乾坤复姤互推移,动静之间起至微。qián kūn fù gòu hù tuī yí,dòng jìng zhī jiān qǐ zhì wēi。 终日敛襟看不足,其中圆处是真机。zhōng rì liǎn jīn kàn bù zú,qí zhōng yuán chù shì zhēn jī。

训蒙绝句学

宋: 朱熹

轲死如何道乏人,缘知学字不分明。kē sǐ rú hé dào fá rén,yuán zhī xué zì bù fēn míng。 先除功利虚无习,尽把圣言身上行。xiān chú gōng lì xū wú xí,jǐn bǎ shèng yán shēn shàng xíng。